• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • W jaki sposób pszczoły miodne unikają toksyn w nektarze kwiatowym

    23.12.2010. 17:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pszczelarze od dawna wiedzą, że pszczoły miodne mogą być podatne na pewne naturalne toksyny roślinne. Teraz naukowcy z Honeybee Lab Uniwersytetu w Newcastle w Wlk. Brytanii po raz pierwszy wykazali, że serotonina - substancja neurochemiczna - odgrywa rolę w sposobie uczenia się przez pszczoły miodne, jak unikać nektaru zawierającego toksyny.

    W ramach badań, których wyniki zostały opublikowano w czasopiśmie Current Biology, wykazano że pszczoły po przypadkowym zjedzeniu nektaru, po którym źle się czuły, unikały później zapachu toksycznych kwiatów. Dr Jeri Wright, dyrektorka Honeybee Lab, mówi że poznanie sposobu, w jaki pszczoły miodne uczą się wykrywać toksyny może ostatecznie pomóc nam uprawiać jedynie takie rośliny, które nie wytwarzają toksyn, chroniąc w ten sposób pszczoły miodne.

    Kolonie pszczół zawsze były wrażliwe na choroby, ponieważ stanowią gęsto zamieszkane środowisko, w którym infekcje mogą się szybko rozprzestrzeniać. W ostatnich latach zagrożenia czyhające na nie jeszcze się nasiliły. Malutkie owady, które żywią się płynami fizjologicznymi pszczół w ulu stają się odporne na środki chemiczne stosowane do ich zwalczania.

    Co więcej przy zapylaniu pszczoły mają kontakt z różnorodnymi insektycydami, fungicydami i herbicydami stosowanymi w uprawach. Chociaż naukowcy nie sądzą, aby pestycydy były jednym zagrożeniem, są przekonani że chemikalia przyczyniają się do ogólnego spadku populacji pszczół miodnych.

    "Unikanie toksyn w żywności jest równie ważne jak samo odżywianie się" - wyjaśnia dr Wright. "Wykazaliśmy, że pszczoły - podobnie jak ludzie - nie tylko są w stanie wyczuć smak toksyn, ale potrafią również nauczyć się unikania kwiatów, których nektar po zjedzeniu spowodował ich złe samopoczucie."

    Pszczoły miodne mają niezwykłą zdolność uczenia się kojarzenia cech kwiatów, takich jak kolor i zapach, z dobrym pożywieniem. Naukowcy z Honeybee Lab odkryli, że uczą się one unikania "toksycznego nektaru" na podstawie smaku lub samopoczucia po jedzeniu.

    Tę ostatnią umiejętność uważano za cechę wyższych kręgowców. Szacuje się, że mózg pszczół miodnych zawiera poniżej 1 miliona neuronów, co sprawia, że analizy naukowe sposobu, w jaki się uczą są znacznie łatwiejsze do wykonania niż w przypadku wyższych kręgowców z większymi i bardziej złożonymi mózgami.

    Ale czy pszczoły zajmują się wyłącznie wytwarzaniem miodu? Z pewnością nie. Niewątpliwie wytwarzają miód, ale co ważniejsze, są niezbędnym pośrednikiem zapylającym przeróżne rośliny. Bez obecności pszczół większość upraw rolnych byłaby niemożliwa - i jest to otrzeźwiająca myśl, gdyż wyżywienie świata staje się nagle trudniejsze.

    Ponad 90 upraw komercyjnych w Europie zapylanych jest głównie przez pszczołę miodną Apis mellifera carnica. Jak obliczono w 2007 r. w samej tylko Wlk. Brytanii zapylanie przez pszczoły miodne tylko 10 wybranych upraw, od jabłek i gruszek po rzepak, ma wartość 165 mln GBP (około 195 mln EUR) rocznie.

    "Problem w tym, że [...] być może żywią się 'toksycznym nektarem', ponieważ mają niewielki wybór - na przykład w dużym sadzie, do którego zostały wprowadzone specjalnie w celu zapylania go" - stwierdza dr Wright. "Teraz, kiedy ich populacje i tak są już zagrożone i poddane stresom, może to stanowić klucz do ich przetrwania. Dla samych roślin nie ma absolutnie sensu trucie owadów zapylających, od których jest uzależnione ich przetrwanie. Być może toksyny mają chronić rośliny przed kradzieżą nektaru przez mrówki - po prostu nie wiemy tego" - dodaje.

    "Wiemy jednak, że istnieje wiele gatunków roślin w Wlk. Brytanii, które wytwarzają toksyczny nektar, a kiedy jest niewielki wybór w okolicy wydaje się, że pszczoły miodne są zmuszone do pobierania pokarmu z tych roślin. To może mieć znaczny wpływ na brytyjskie pszczoły miodne, a naszym zadaniem jest poznanie tego mechanizmu, jeżeli mamy je chronić."

    W związku z powyższym naukowcy z Honeybee Lab planują obecnie ustalić, w jaki sposób spożycie "toksycznego nektaru" wypływa na zdrowie kolonii w środowisku rolnym.

    W badaniach wzięli również udział naukowcy z Francji i USA.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Pszczoła olbrzymia (Apis dorsata Fabr.) – gatunek z rodzaju Apis (pszczoły miodne), żyjący dziko w strefie klimatu tropikalnego i subtropikalnego południowej Azji, od Filipin do Pakistanu.

    Pierzga – pokarm pszczół, który powstaje w wyniku fermentacji pyłku roślin owadopylnych (entomofilnych) albo wiatropylnych zbieranego przez pszczoły robotnice różnych gatunków pszczół. Z pyłku zebranego z kwiatostanów pszczoły formują na ostatniej parze odnóży obnóża. Po przyniesieniu do ula (gniazda) składają je do komórek plastra, a pszczoły ulowe (młode) ubijają je w komórce. W temperaturze ula (t = 35 °C) i warunkach beztlenowych zachodzi fermentacja mlekowa zgromadzonego pyłku. Pierzga jest gromadzona przy czerwiu. Pierzga jest zatem naturalnie przetworzonym przez pszczoły pyłkiem kwiatowym, który dodatkowo został wzbogacony wydzielinami organizmów pszczół. Pierzga jest pokarmem larw (czerwiu otwartego) i młodych pszczół.

    Oddziaływanie pestycydów na pszczołyOddziaływanie pestycydów na pszczoły różni się w zależności od substancji. Niektóre rodzaje pestycydów rozpylane są bezpośrednio na rośliny i mogą prowadzić do śmierci pszczół i innych owadów, które siadają na odsłoniętych partiach roślin. Pestycydy systemiczne, działające na poszczególne układy roślin, są bardziej trwałe i mogą utrzymywać się w liściach, nektarze, pyłku, owocach i innych częściach roślin, powodując śmierć owadów mających z nimi kontakt, w tym pszczół .

    Kłąb – otaczające matkę skupisko pszczół, w którym robotnice siedzą ciasno, trzymając się jedna drugiej i tylko nieznacznie zmieniają położenie względem siebie. Najbardziej ściśnięte są pszczoły w zewnętrznej części kłębu, w środku zaś tworzą biegnące w różnych kierunkach łańcuszki, ułożone luźniej. Zwarta otoczka sprawia, że ciepło produkowane przez pszczoły w części centralnej ulatnia się nieznacznie, dzięki czemu temperatura w kłębie jest w znacznym stopniu niezależna od temperatury otoczenia.

    Pszczoła olbrzymia (Apis dorsata Fabr.) – gatunek z rodzaju Apis (pszczoły miodne), żyjący dziko w strefie klimatu tropikalnego i subtropikalnego południowej Azji, od Filipin do Pakistanu.

    Pszczoła miodna (Apis mellifera) – gatunek owada błonkoskrzydłego z rodziny pszczołowatych (Apidae), obejmującej gatunki wytwarzające miód.

    Pszczoła miodna (Apis mellifera) – gatunek owada błonkoskrzydłego z rodziny pszczołowatych (Apidae), obejmującej gatunki wytwarzające miód.

    Dodano: 23.12.2010. 17:37  


    Najnowsze