• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wciąż istnieje nadzieja dla himalajskich lodowców

    05.06.2012. 17:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Świat coraz bardziej niepokoi się groźbą przyszłych niedoborów wody, które doprowadzą do kryzysu. Aczkolwiek teraz - według wyników nowych badań międzynarodowych - wydaje się, że wcześniejsze obawy związane z lodowcami w Himalajach mogły być przesadzone. Wyniki stanowią dorobek projektu HIGHNOON (W samo południe - dostosowywanie się do zmieniającej się dostępności zasobów wody na północy Indii wraz z cofaniem się himalajskich lodowców i zmieniającym się schematem monsunów), który otrzymał 3,3 mln EUR z tematu "Środowisko" Siódmego Programu Ramowego (7PR) UE.

    Naukowcy, pracujący pod kierunkiem Uniwersytetu w Zurychu, Szwajcaria, odkryli, że lodowce w Himalajach mają się lepiej niż dotychczas sądzono. Badacze utrzymują, że wcześniejsze przewidywania Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) wyolbrzymiły kurczenie się himalajskich lodowców.

    Stan lodowców w Himalajach jest niezwykle ważny w świetle tego, że kilkaset milionów ludzi z Azji Południowo-Wschodniej jest uzależnionych, w różnym stopniu, od słodkowodnych zbiorników, które są przez nie zasilane. Z uwagi na powyższe, naukowcy są przekonani, że istotne jest poznanie na wczesnym etapie potencjalnego oddziaływania zmian klimatu na lodowce w Himalajach.

    Z tego względu naukowcy połączyli swe siły z Europejską Agencją Kosmiczną, aby przeprowadzić najaktualniejsze pomiary satelitarne, które ujawniły, że lodowce w Himalajach i Karakorum pokrywają obszar rozciągający się łącznie na około 40.800 kilometrów kwadratowych.

    Chociaż oznacza to, że są 20 razy większe od wszystkich lodowców w Alpach europejskich łącznie, to są aż o 20% mniejsze od tego, co wcześniej zakładano. Kierownik naukowy, Tobias Bolch, który prowadzi badania na Uniwersytecie w Zurychu i na Politechnice w Dreźnie, Niemcy, przypisuje ten stan głównie wadliwym mapom we wcześniejszych badaniach. Na podstawie pomiarów zespół wywnioskował, że lodowce w Himalajach zmniejszają się wolniej niż dotychczas zakładano.

    "Wykryte zmiany długości oraz straty zasięgu i objętości odpowiadają średniej światowej" - wyjaśnia dr Bolch, podsumowując nowe wyniki. "Większość lodowców w Himalajach kurczy się, ale wolniej niż wcześniej przewidywano".

    Na potrzeby badań naukowcy wzięli pod uwagę wszystkie istniejące pomiary długości oraz zmiany zasięgu i objętości, a także budżety mas. Należy jednak zauważyć, że serie nieprzerwanych danych pomiarowych nie sięgają dalej niż 10 lat wstecz. Naukowcy odnotowali w ostatnich dekadach średnie spadki długości rzędu 15 - 20 metrów oraz zmniejszenie zasięgu o 0,1 - 0,6% rocznie. Na podstawie analizy naukowcy zakładają, że kurczenie się lodowców nie wywrze poważnego wpływu na drenaż wody w dużych rzekach, takich jak Indus, Ganges czy Brahmaputra w nadchodzących dekadach.

    Mimo częściowego odwołania alarmu dla lodowców w Himalajach, dr Bolch zaleca ostrożność: "Ze względu na spodziewane kurczenie się lodowców, w perspektywie średnioterminowej możemy spodziewać się większej zmienności w sezonowym drenażu wody. Niektóre doliny mogą sezonowo wysychać".

    Z tego względu naukowcy wskazują na znaczne, potencjalne zagrożenie ze strony gwałtownie przybierających jezior lodowcowych. Dr Bolch wraz z kolegami dostrzega również bardzo poważne zagrożenie dla lokalnej populacji ze strony nowo powstających i szybko wzbierających jezior lodowcowych. Zalew wody i gruzu z możliwych wypływów z tych jezior mógłby mieć niszczycielskie skutki dla nisko położonych regionów. Zdaniem naukowców pilnie potrzebna jest intensyfikacja wysiłków, aby monitorować jeziora oraz zmiany w lodowcach i klimacie w Himalajach.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Glaciergate – nazwa dotycząca nieprawidłowości przy ocenie postępu topnienia lodowców w Himalajach oraz związanej z nimi procedury naukowej w IV Raporcie Międzyrządowego Zespołu do spraw Zmian Klimatu. Błędy zostały wskazane pod koniec 2009 roku. Ustrój lodowcowy – ustrój typowy dla rzek, których wahania stanów wód związane z topnieniem lodowców w porze letniej (Ren, Rodan) Charakteryzuje rzeki zasilane przez wody z topniejących lodowców górskich. Największe przepływy występują w okresie letnim. Lista lodowców w Szwajcarii – jest to niepełny wykaz dużych lodowców w Szwajcarii wraz z porównaniem ich długości w latach 1850 oraz 2002. Dodatkowo w tabeli podana jest powierzchnia lodowca oraz kanton, w którym się on znajduje.

    Linia równowagi bilansowej (ang. EL - equilibrium line) - jest linia oddzielająca obszar akumulacji lodowca od jego obszaru ablacji. Innymi słowy jest to linia łącząca punkty o zerowym bilansie masy lodowca. Dla typowych alpejskich lodowców EL dzieli lodowiec w stosunku 2:1, gdzie dwukrotnie większą powierzchnię zajmuje obszar akumulacji lodowca w stosunku do jego obszaru ablacji. Zasada ta nie obowiązuje lodowców zasilanych głównie lawinami (takie jak np lodowce himalajskie i turkiestańskie), pokrytych gruzem lub występujących w strefach klimatu polarnego (lodowce zimne) Kunlun (chiń. upr.: 昆仑山; chiń. trad.: 崑崙山; pinyin: Kūnlún Shān) – góry w zachodnich Chinach, trzecie pod względem wysokości na Ziemi po Himalajach i Karakorum, na północnym skraju Wyżyny Tybetańskiej, łączące Karakorum na zachodzie i Ałtyn-Tag na wschodzie. Rozciągają się na długości ok. 2500 km. Najwyższym szczytem Kunlunu jest Kongur Tagh, dla którego podawane są dwie wysokości 7719 m i 7649 m n.p.m., jeden z najtrudniej dostępnych szczytów siedmiotysięcznych. W zależności od tego, którą z powyższych wysokości przyjmuje się za właściwą, Kunlun są trzecimi (po Himalajach i Karakorum) lub czwartymi (po Himalajach, Karakorum i Hindukuszu) pod względem wysokości górami świata.

    Minimum Landscheidta – prognozowany okres małej aktywności słonecznej, przewidziany w 1989 r. przez Theodora Landscheidta, prognozowany od około 2000 do 2060 roku, z maksimum około roku 2030. Wyznaczony został na podstawie prognozowanych kulminacji wartości różnych cykli dotyczących aktywności słonecznej. Podobnie jak w przypadku minimum Daltona mogą wystąpić w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi, co znajduje echo w coraz liczniejszych publikacjach o charakterze popularnym. Obniżenie temperatury może mieć wpływ na zasięg lodowców górskich (czas reakcji lodowców średniej wielkości to 17-40 lat). Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi. Baltoro – lodowiec górski typu dolinnego położony w górach Karakorum, w północnej części Pakistanu. Jego powierzchnia wynosi ok. 755 km², a długość 62 km, co czyni go jednym z najdłuższych z występujących poza strefą okołobiegunową lodowców.. Koryto lodowca jest bardzo szerokie, a ściany boczne gwałtownie się wznoszą i są bardzo strome. Podczas przemieszczania się lodowiec utworzył zagłębienia, które służą jako baseny dla licznych jezior polodowcowych.

    Lodowiec regenerowany - jest jednym z podtypów lodowców górskich, zboczowo-dolinnych. Powstaje ze spajania izolowanych brył lodu pochodzących z wyżej położonych lodowców. Rzeźba glacifluwialna - rzeźba terenu, której geneza związana jest z niszczacą i budująca działalnoscią wód pochodzacych z topnienia lodowców i lądolodów, głównie ich wód sublacjalnych (płynących pod lodem) i wód proglacjalnych (wypływających z lodowców). Wskutek erozyjnej działalności wód lodowcowych powstają kotły lodowcowe i rynny subglacjalne (doliny rynnowe) oraz doliny marginalne, lateralne i walne doliny proglacjalne (pradoliny). Działalność akumulacyjna wód lodowcowych prowadzi do powstania stożków sandrowych i glacifluwialnych, równin sandrowych, teras sandrowych i glacifluwialnych, ozów, kemów oraz teras kemowych.

    Teoria Ryana-Pitmana – hipoteza mówiąca, że ok. 5600 roku p.n.e. obszar wokół Morza Czarnego został zalany. Opublikowali ją w 1996 roku dwaj naukowcy z Uniwersytetu Columbia - William B.F. Ryan i Walter C. Pitman. Zanim doszło do kataklizmu, Morze Czarne było według nich słodkowodnym jeziorem zasilanym przez rzeki uchodzące do niego i niosące wody powstałe z topniejących lodowców górskich i lądolodu skandynawskiego.

    Park Narodowy Glacier (ang. Glacier National Park) – park narodowy położony w północno-zachodniej części stanu Montana w Stanach Zjednoczonych, przy granicy z Kanadą. Utworzony w 1910 roku park zajmuje powierzchnię 4102 km² i obejmuje swoim zasięgiem dwa pasma górskie w obrębie Gór Skalistych. Na jego obszarze znajduje się kilka dużych – o długości 8-10 km – i kilkaset małych jezior polodowcowych, oraz żyje ponad 1000 gatunków roślin i setki gatunków zwierząt. Znajduje się w nim również kilkadziesiąt lodowców, od których wywodzi się nazwa parku, którą można dosłownie przetłumaczyć jako "park narodowy lodowców". W porze letniej występują liczne wodospady i kaskady utworzone z bardziej obfitych wód roztopowych. Park zarządzany jest przez agencję federalną National Park Service, jest otwarty przez cały rok i odwiedzany przez około 2 miliony turystów rocznie.

    Góry Gamburcewa - podlodowcowe pasmo górskie zlokalizowane we wschodniej części Antarktydy, w pobliżu płaskowyżu Dome A (Dome Argus). Jego długość wynosi ponad 1 tys. km, a wysokość ponad 3000 m n.p.m. Pasmo, które jest całkowicie pokryte poand 600 m warstwą lodu i śniegu, zostało odkryte w 1958 podczas III Radzieckiej Ekspedycji Antarktycznej i nazwane imieniem radzieckiego sejsmologa i geofizyka, Grigorija Gamburcewa. Naukowcy uważają Góry Gamburcewa za matecznik lodowców, które pokryły Antarktydę 34 miliony lat temu. Według tezy S. Coxa i S. Thompsona z University of Arizona część Gór Gamburcewa jest pokryta lodem już od 300 mln lat, czyli od paleozoiku. Minimum Daltona – okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1790 do 1830 roku. wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych. Podobnie jak w przypadku minimum Maundera oraz minimum Spörera, odnotowano w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi. Na ten okres przypada trzecie i ostatnie maksimum zasięgu lodowców górskich podczas małej epoki lodowej 1820-1850 (czas reakcji lodowców średniej wielkości to 17-40 lat). Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi.

    Procesy fluwioglacjalne - procesy związane z rzeźbotwórczą działalnością wód pochodzących z topniejących lodowców (wód ablacyjnych). Wody te mają bardzo dużą zdolność erozyjną. W zależności od ilości wody, odporności skał podłoża i długości tych procesów, wody polodowcowe żłobią w podłożu zagłębienia w postaci mis i rynien polodowcowych, a także przyczyniają się do powstania pradolin. Do akumulacyjnej działalności wód polodowcowych zaliczane są stożki i równiny sandrowe. Woda płynąca korytami rzek wewnątrzlodowcowych także akumuluje materiał. Powstają wtedy m.in. ozy oraz kemy. Lodowiec alpejski to typ lodowca górskiego, złożony z jednego lub kilku pól firnowych, oraz jednego jęzora schodzącego do dna doliny. Cechą charakterystyczną tego typu lodowca jest stosunek pola firnowego (obszaru akumulacji) do obszaru ablacji (jęzora), który wynosi 2:1. Ta zależność jest typowa dla umiarkowanych i politermalnych lodowców średnich szerokości geograficznych, które nie są pokryte gruzem i nie są znacząco zasilane lawinami.

    Dodano: 05.06.2012. 17:37  


    Najnowsze