• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wędrówki i dietę łosi badają naukowcy nad Biebrzą

    02.02.2012. 07:53
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zasięg wędrówek i dietę łosi chcą poznać naukowcy, którzy rozpoczęli badania nad Biebrzą. Przez dwa lata będą obserwować 20 łosi, które zostaną wyposażone w telemetryczne obroże. Efekty badań będą mogły być wykorzystane do rozwiązywania problemów dotyczących szkód powodowanych przez łosie w uprawach leśnych, ale także do skuteczniejszej ochrony tych zwierząt, choćby przez poprawianie im bazy pokarmowej.

    Badania prowadzą naukowcy z Instytutu Biologii Uniwersytetu w Białymstoku oraz Instytutu Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży (Podlaskie) - powiedział PAP jeden z prowadzących badania, dr hab. Mirosław Ratkiewicz, profesor Uniwersytetu w Białymstoku. Podkreślił, że to badania unikatowe na skalę Europy, gdyż od dawna nikt nie prowadził badań nad łosiami z wykorzystaniem telemetrii.

    Naukowcy będą obserwować łosie żyjące w południowym i środkowym basenie Biebrzy. Wspomagają ich nadleśnictwa Knyszyn i Rajgród. Pierwsze łosie już mają obroże. Łosie są chwytane, usypiane pod nadzorem weterynarza. Po założeniu obroży są wypuszczane na wolność. Zakładanie obróż zwierzętom potrwa do końca lutego.

    Obroża jest wyposażona w urządzenie GPS, moduł pamięci oraz telefoniczną kartę SIM, taką jakiej używa się w telefonie komórkowym. Gdy pamięć zapełni się danymi geograficznymi o miejscu, w którym przemieszcza się łoś, informacje są automatycznie wysyłane (w formie sms-a) do stacji odbiorczej w komputerze. Tam dane, przy pomocy odpowiedniego oprogramowania są rozkodowywane - wyjaśnił PAP we wtorek dr Rafał Kowalczyk z Instytutu Badania Ssaków PAN w Białowieży.

    Tak uzyskane dane, które pozwolą dokładnie określić gdzie przebywają łosie, jaka baza pokarmowa znajduje się w danym miejscu, jakie w danym czasie i miejscu panowały warunki atmosferyczne. Wszystko to ma pozwolić naukowcom poznać bliższe zależności pomiędzy tym, co i gdzie jedzą łosie, czy mają wystarczającą ilość pokarmu, czy też muszą w jego poszukiwaniu migrować i kiedy to ma miejsce - tłumaczy Ratkiewicz.

    Naukowcy będą analizować dietę łosi. Będzie to możliwe dzięki zastosowaniu molekularnych analiz na podstawie DNA roślin, które zjadają łosie. Naukowcy chcą potwierdzić, czy rzeczywiście, w jakiej skali i w jakich okolicznościach, w jakich temperaturach, przy jakiej pogodzie łosie żywią się igłami sosen. Leśnicy i rolnicy, którzy posiadają prywatny las, skarżą się od lat, że łosie wyrządzają spore szkody w sosnowych uprawach. W sądach są precedensowe sprawy o wypłaty odszkodowań za szkody powodowane przez łosie. Naukowcy zastanawiają się natomiast, czy to, że łosie "objadają" las, ma związek ze zbyt małą ilością pokarmu w Biebrzańskim Parku Narodowym.

    "Być może wyniki badań pozwolą oszacować preferencje pokarmowe, ocenić oddziaływanie dużego roślinożercy, jakim jest łoś, na szkody w lesie. Jeśli uda się ustalić, ile zjada łoś i jaki to ma wpływ na gospodarkę leśną, to może uda się wypracować jakieś rozwiązania jak to ze sobą pogodzić. To byłoby idealne rozwiązanie" - powiedział PAP Ratkiewicz.

    Badania realizowane są w ramach grantu z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Jak powiedział Ratkiewicz, koszt obróż telemetrycznych to około 200 tys. zł, drugie tyle kosztują badania.

    Zespół naukowców pod kierunkiem Ratkiewicza przedłożył jesienią 2011 r. ministrowi środowiska wyniki badań - strategię, która ma pozwolić wypracować kierunki gospodarowania populacją łosia w Polsce. Skończyło się bowiem moratorium, które w 2001 r. na 10 lat zabraniało strzelania do łosi. Łoś nie jest zwierzęciem chronionym, ale nie jest też zwierzyną łowną. Są postulaty, by w związku z tym, że łosi przybyło, powodują szkody w lasach, często też dochodzi do wypadków drogowych z ich udziałem, można było je redukować. Ministerstwo nie podjęło jeszcze żadnych decyzji, trwa ocena dokumentu przedłożonego przez naukowców.

    Szacuje się, że w Polsce żyje około 7,5 tys. łosi. Żyją głównie we wschodniej Polsce. Najwięcej łosi w kraju jest w Podlaskiem. Z dotychczasowych danych wynika, że w Biebrzańskim Parku Narodowym jest ich około 600, a w sąsiedniej Puszczy Augustowskiej - ok. 500.

    PAP - Nauka w Polsce, Iza Próchnicka

    kow/ abe/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rezerwat przyrody Brzęki im. Zygmunta Czubińskiego - leśny rezerwat przyrody o powierzchni 102 ha położony w Szczerkowie na terenie leśnictwa Orli Dwór i Wdeckiego Parku Krajobrazowego w gminie Osie, ok. 9 km na północ od Osia. Osie-Starnie – śródleśna osada kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Osie na obszarze Wdeckiego Parku Krajobrazowego. Osie – duża wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Osie przy trasie linii kolejowej Laskowice Pomorskie-Szlachta-Czersk. Wieś jest siedzibą Wdeckiego Parku Krajobrazowego.

    Grabowa Buchta – wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Osie przy drodze powiatowej Osie-Laskowice i na południowo-wschodnim krańcu kompleksu Borów Tucholskich w bliskim sąsiedztwie leśniczówki Zajęczy Kąt. Rezerwat częściowy Miedzno — rezerwat ornitologiczny, utworzony w 1968 r. wchodzący w skład Wdeckiego Parku Krajobrazowego. Stanowi środowisko wylęgu ptactwa wodnego i błotnego. Położony na terenie leśnictwa Orli Dwór, obręb leśny Osie o powierzchni ogólnej 88,52 ha. Znajduje się na północ od miejscowości Miedzno.

    Gmina Osie – gmina wiejska w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie bydgoskim. Siedzibą gminy jest Osie. LEW EL16 – niemiecki przetokowy wózek akumulatorowy produkcji zakładów LEW w Henningsdorf. Służy do przetaczania pojazdów na terenach lokomotywowni, hal i innych zakładów. Posiada dwie sztywne osie z prowadzeniem widłowym. Osie lokomotywy są połączone z silnikami za pomocą łańcuchów rolkowych. Pojazd jest wyposażony w urządzenia cięgłowe do sprzęgania przetaczanych lokomotyw oraz posiada zredukowane zderzaki. Lokomotywa potrafi przeciągnąć skład o maksymalnej masie do 200 ton. Akumulatory po pełnym ładowaniu umożliwiają pracę przez 12 godzin.

    Badanie słuchu – jest to ocena reakcji organizmu powstałej w wyniku stymulacji dźwiękowej. Badania słuchu dzielą się na badania subiektywne i badania obiektywne. Subiektywne badania słuchu, w przeciwieństwie do badań obiektywnych, wymagają aktywnej współpracy osoby badanej (od osoby badanej wymaga się świadomej informacji zwrotnej np. czy dźwięk jest słyszalny). Badania słuchu można podzielić również na badania progowe oraz nadprogowe. Celem badań progowych jest określenie najcichszego możliwego do usłyszenia dźwięku, w badaniach nadprogowych oceniana jest percepcja dźwięku powyżej progu słyszenia. Droga wojewódzka nr 238 (DW238) - droga wojewódzka w województwie kujawsko-pomorskim biegnąca przez teren powiatu świeckiego o długości 21 km. Arteria łączy wieś Osie - leżącą na południu Borów Tucholskich - z Warlubiem.

    Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 jest instrumentem realizacji polityki Unii Europejskiej w zakresie rozwoju obszarów wiejskich w Polsce. Dokument określa cele, priorytety i zasady dotyczące korzystania z działań wraz z przewidywanym budżetem przeznaczonym na ich realizację. Na tej podstawie wspierane są finansowo określone działania dotyczące wspierania rozwoju społeczno-ekonomicznego obszarów wiejskich. PROW jest dokumentem przygotowanym zgodnie ze strategicznym podejściem zaproponowanym przez Komisję Europejską. Zgodnie z nim na poziomie unijnym opracowywany został dokument strategiczny identyfikujący silne i słabe strony obszarów wiejskich, wspólne dla krajów członkowskich osie priorytetowe oraz wskaźniki dla mierzenia postępu w osiąganiu unijnych priorytetów. W oparciu o strategię UE przygotowywana została strategia krajowa, która realizowana jest poprzez PROW. Dokumenty podobne do PROW przygotowywane są w każdym z krajów członkowskich UE. Program może odnosić się do terytorium całego kraju (tak jak to ma miejsce w Polsce) lub też przyjmowanych jest wiele różnych programów dla poszczególnych regionów (np. Wielkiej Brytanii). PROW posiada cztery tzw. osie priorytetowe:

    Cmentarz wojenny nr 71 - Łosie – cmentarz z I wojny światowej zaprojektowany przez Hansa Mayra, znajdujący się we wsi Łosie województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Ropa. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie.

    Rooster – polska gra zręcznościowa. Zadaniem gracza wcielającego się w postać komandosa jest unicestwienie terrorystów z Marsa, którzy opanowali bazę naukową na Księżycu, gdzie najlepsi ziemscy naukowcy prowadzili badania nad nowymi rodzajami broni. Systemy obronne stacji kosmicznej w postaci robotów traktują komandosa jak zagrożenie. Nie ma ich zbyt wielu, lecz są dosyć wytrzymałe i wystarczająco inteligentne, aby skutecznie utrudnić rozgrywkę. Komisja bioetyczna – niezależna instytucja opiniująca i kontrolująca projekty badań klinicznych stworzona w celu zapewnienia właściwej ochrony godności ludzkiej podczas prowadzenia badań. Komisja Bioetyczna sprawdza m.in.: zasadność, wykonalność i plan badania klinicznego, analizę przewidywanych korzyści i ryzyka, poprawność protokołu badania klinicznego. Badania klinicznego nie można rozpocząć bez zgody komisji bioetycznej.

    Wdecki Park Krajobrazowy – jeden z młodszych polskich parków. Został utworzony na mocy Rozporządzenia Nr 52/93 Wojewody Bydgoskiego z dnia 16 lutego 1993 r. Położony na Pojezierzu Południowopomorskim, w środkowo-wschodniej części Borów Tucholskich, w dorzeczu rzeki Wdy i jej dopływów Prusiny, Ryszki i Sobińskiej Strugi. Pod względem administracyjnym Wdecki Park Krajobrazowy znajduje się w całości na obszarze województwa kujawsko-pomorskiego. Swoim zasięgiem obejmuje dwa powiaty: świecki, w tym gminy Drzycim, Jeżewo, Lniano, Osie i Warlubie oraz powiat tucholski, w tym gminy Cekcyn i Śliwice (łącznie 7 gmin). Ok. 70% powierzchni parku leży na terenie Gminy Osie. Siedziba Zarządu Wdeckiego Parku Krajobrazowego znajduje się w Osiu.

    Dodano: 02.02.2012. 07:53  


    Najnowsze