• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wewnętrzny drenaż może spowalniać topnienie lodowców

    09.02.2011. 17:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Według wyników nowych badań cieplejsze okresy letnie, spowodowane zmianami klimatu, mogą nie być tak katastrofalne dla pokrywy lodowej Grenlandii jak dotychczas się obawiano i mogą tak naprawdę spowalniać topnienie lodowców. Badania zostały częściowo dofinansowane z projektu ICE2SEA (Szacowanie przyszłego wkładu lodu kontynentalnego we wzrost poziomu morza), który otrzymał niemal 10 mln EUR z tematu "Środowisko" Siódmego Programu Ramowego (7PR). Wyniki badań zostały niedawno opublikowane w czasopiśmie Nature.

    Pokrywa lodowa Grenlandii obejmuje w przybliżeniu 80% powierzchni wyspy i zawiera wystarczającą ilość wody, aby - w razie całkowitego stopienia się - podnieść poziom morza o siedem metrów. Podnoszenie się temperatur w ostatnich latach w Arktyce spowodowało kurczenie się pokrywy lodowej, budząc obawy, że może zbliżać się punkt krytyczny, po osiągnięciu którego nie będzie już odwrotu.

    Część utraty lodu przypisano przyspieszeniu poruszania się lodowców z powodu nasilonego topnienia ich powierzchni. Cieplejsze okresy letnie i wyższe temperatury powodują topnienie lodu na powierzchni pokrywy. Wytopiona woda płynie wiązkami kanałów do podstawy lodowca, gdzie działa jak smar, umożliwiając pokrywie lodowej szybkie poruszanie się po podłożu skalnym do morza.

    Jednakże wyniki ostatnich badań pokazują, w jaki sposób zwiększone topnienie w cieplejszych latach powoduje dostosowywanie się wewnętrznego systemu drenażu pokrywy lodowej do przyjęcia większej objętości wody z roztopów bez przyspieszania odpływu lodu do oceanu. Odkrycia mają istotne znaczenie dla przyszłych ocen wzrostu poziomu mórz na świecie. Do tej pory modelowanie przyspieszenia przepływu lodu w okresie letnim sprawiało trudności naukowcom, prowadząc do niepewności w przewidywaniu wzrostu poziomu morza w przyszłości.

    "Sądzono, że większa powierzchnia topnienia spowoduje przyspieszenie i szybsze kurczenie się pokrywy lodowej, ale wyniki naszych badań sugerują, że prawda może okazać się wręcz przeciwna" - mówi profesor Andrew Shepherd z Wydziału Nauki o Ziemi i Środowisku Uniwersytetu w Leeds, Wlk. Brytania.

    "Jeżeli to prawda, to wzrost powierzchni topnienia spodziewany w ciągu XXI w. może pozostać bez wpływu na tempo utraty lodu z powodu przepływu" - dodaje, ostrzegając jednak, że "to nie oznacza, iż pokrywa lodowa jest wolna od wpływu zmian klimatu, ponieważ skutki topnienia powodowanego przez ocean pozostają niewiadomą".

    Naukowcy wykorzystali obserwacje satelitarne sześciu śródlądowych lodowców w południowo-zachodniej Grenlandii, przeprowadzone przez Europejską Agencję Kosmiczną, aby zbadać, w jaki sposób przepływ lodu kształtuje się w latach o wyraźnie odmiennym wskaźniku topnienia. Chociaż początkowe przyspieszenie ruchu lodu było podobne we wszystkich latach, to spowolnienie następowało szybciej w najcieplejszych okresach. Autorzy zasugerowali, że w tych okresach rocznych obfitość wody z roztopów powodowała szybkie przełączenie systemu u podstawy lodu, powodując spadek ciśnienia, który prowadzi do redukcji prędkości poruszania się lodu. To zachowanie jest podobne w przypadku lodowców górskich, gdzie ruch lodu w okresie letnim zostaje spowolniony, kiedy tylko woda z roztopów skutecznie odpłynie.

    Współautor raportu z badań, dr Edward Hanna z Uniwersytetu w Sheffield, Wlk. Brytania, powiedział, że wyniki badań "uwydatniają również przydatność współczesnych sieci zbiorów danych o klimacie i symulacji modeli topnienia na potrzeby badania wahań sezonowych i rok do roku w dynamice pokrywy lodowej Grenlandii oraz jej związku z globalnym systemem klimatycznym".

    Program ICE2SEA ma na celu ujęcie ilościowe wkładu lodu kontynentalnego we wzrost poziomu morza w ciągu najbliższych 200 lat. Aby osiągnąć ten cel, naukowcy przeprowadzą ukierunkowane badania kluczowych procesów w systemach lodowców górskich i pokryw lodowych, takich jak Svalbard w Arktyce czy Patagonia w Ameryce Południowej oraz pokrywy lodowe w regionach polarnych Grenlandii i Antarktyki. Planują również opracowanie modeli pokrywy lodowej i lodowców, aby przygotować szczegółowe przewidywania wkładu lodu kontynentalnego we wzrost poziomu morza w ciągu dwóch kolejnych stuleci.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Ablacja lodowcowa, ablacja lodowca – proces ablacji (topnienia) w odniesieniu do lodowca lub lądolodu. Topnienie lodowca równoważone jest przez stały dopływ lodu z górnej części lodowca, wtedy czoło lodowca ma położenie generalnie stałe. Kiedy straty masy śniegu i lodu przewyższają dopływ mas lodu, następuje cofanie czoła lodowca (regresja lodowca), w przypadku zaś mniejszej ablacji dopływ lodu powoduje przesuwanie się czoła lodowca do przodu (transgresja lodowca).

    Regelacja - łac. przymarzanie lodu. Zjawisko polegające na stopieniu lodu pod wpływem zwiększonego ciśnienia i powtórnym zamarznięciu powstałej wody przy obniżeniu ciśnienia do pierwotnej wartości. Powodowane jest ono zmniejszaniem się temperatury topnienia lodu przy zwiększonym ciśnieniu.

    Lodołamacz, inaczej łamacz lodu – to jednostka pływająca o specjalnej, wzmocnionej konstrukcji kadłuba umożliwiającej łamanie pokrywy lodowej (np. lodu morskiego). Lodołamacze używane są na zamarzających wodach żeglownych, aby umożliwić w ten sposób żeglugę w okresie zimowym.

    Zjawiska lodowe – formy zlodzenia rzeki pojawiające się w fazie zamarzania, trwałej pokrywy lodowej i spływu lodu.
    W fazie zamarzania występują:

    Pustynia lodowa (pustynia polarna) – obszar praktycznie pozbawiony pokrywy roślinnej, występuje w strefie podbiegunowej. Obszar pustyni lodowej pokrywa lądolód, czyli gruba warstwa lodu przykrywająca wielki obszar ziemi, o grubości kilku kilometrów, który powstaje w warunkach klimatu polarnego. Na pustyniach polarnych przez cały rok obserwuje się temperatury ujemne (-20 do -50 stopni C.), opady wyłącznie w postaci śniegu (do 250 mm rocznie) oraz zjawisko dnia i nocy polarnej. Pustynie lodowe obejmują przeważające obszary północnych wysp i archipelagów w Arktyce, oraz prawie całą Antarktydę, w obrębie pustyni polarnej mogą występować stanowiska szczególnie odpornych roślin.

    Growler, odłamek góry lodowej – zwarta bryła lodu, mniejsza od góry lodowej i odłamu góry lodowej, oddzielona od lodowca, pływająca lub osiadła na dnie.

    Halo (gr. hálos, „tarcza słoneczna”) – zjawisko optyczne zachodzące w atmosferze ziemskiej obserwowane wokół tarczy słonecznej lub księżycowej. Jest to świetlisty, biały lub zawierający kolory tęczy (wewnątrz czerwony, fioletowy na zewnątrz), pierścień widoczny wokół słońca lub księżyca. Zjawisko wywołane jest załamaniem na kryształach lodu i odbiciem wewnątrz kryształów lodu znajdujących się w chmurach pierzastych piętra wysokiego (cirrostratus) lub we mgle lodowej. Różne rodzaje kryształów lodowych, możliwych ustawień w powietrzu i dróg optycznych w kryształach sprawia, że występuje wiele efektów halo.

    Dodano: 09.02.2011. 17:37  


    Najnowsze