• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Widzisz go teraz? Naukowcy odkryli najmniejszego z miniaturowych kameleonów na świecie!

    17.02.2012. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy odkryli gatunek kameleona, który jest tak mały, że z powodzeniem może balansować na łebku zapałki. Długości zaledwie 30 mm, Brookesia micra, którego naturalnym siedliskiem jest jedna z malutkich, peryferyjnych wysepek Madagaskaru, jest obecnie jednym z najmniejszych kręgowców, jakie dotychczas odkryto.

    Naukowcy z Niemiec i USA zidentyfikowali również trzy inne małe gatunki jaszczurek żyjące na tej samej wyspie, o czym informują w artykule opublikowanym w czasopiśmie PLoS ONE.

    Kierownik badań, dr Frank Glaw z Zoologische Staatssammlung München w Niemczech, jest ekspertem w dziedzinie kameleonów karłowatych. Nowe odkrycia są wynikiem prac w terenie, które prowadził wraz ze swoim zespołem nocami w porze deszczowej. Dzięki pracy w nocy zespół miał większe szanse, by natrafić na przeoczone wcześniej zwierzęta. W ciągu dnia te malutkie jaszczurki żyją pod liśćmi w podszyciu leśnym, ale wraz z nastaniem ciemności wychodzą spod liści, co ułatwia ich dostrzeżenie.

    Chociaż cztery nowe gatunki mogą wydawać się podobne dla niewprawnego oka, analiza genetyczna przeprowadzona przez zespół potwierdziła, że są one tak naprawdę bardzo odmienne. Różnice są na tyle wyraźne, że zespół był w stanie stwierdzić, iż oddzieliły się od siebie miliony lat temu. Jedną cechą wspólną dla wszystkich czterech nowych gatunków jaszczurek są oczy, które są wyjątkowo duże w stosunku do niewielkiego korpusu.

    Występowanie tych czterech gatunków ogranicza się do bardzo niewielkich obszarów na odległej, wapiennej wysepce i naukowcy podejrzewają, że gatunki te mogą stanowić ekstremalne przypadki karłowatości wyspiarskiej. Karłowatość wyspiarska występuje wtedy, kiedy gatunek staje się z czasem coraz mniejszy, aby przystosować się do ograniczonego siedliska, takiego jak wyspa. To oznacza, że na głównej wyspie Madagaskar prawdopodobnie występuje przeciętna grupa kameleonów karłowatych, a mała wyspa dała początek gatunkom miniaturowym.

    Ich rzadkość może stanowić również zagrożenie dla ich przyszłości, a fakt że jest ich tak niewiele odzwierciedla utratę siedliska, jaką już odczuły. Im mniejsze siedlisko, do którego ograniczony jest gatunek, tym trudniejsze staje się zapewnienie mu ochrony. Co najmniej dwa z nowoodkrytych gatunków są poważnie zagrożone z powodu wylesiania.

    Dr Frank Glaw stwierdza: "Ekstremalnej miniaturyzacji tych karłowatych gadów może towarzyszyć wiele specjalizacji planu ciała, co stanowi obiecujący obszar dla przyszłych badań naukowych. Niemniej najważniejsze jest skoncentrowanie działań z zakresu ochrony na tych i innych gatunkach mikroendemicznych na Madagaskarze, które są poważnie zagrożone z powodu wylesiania."

    Aby uwypuklić zagrożenie stwarzane przez wylesianie dla tych małych jaszczurek, zespół wykazał się kreatywnością w nadanych im nazwach. Jeden z czterech gatunków został nazwany "B. tristis", od francuskiego słowa "tristesse" oznaczającego smutek. B. tristis zamieszkuje na skrawku lasu na skraju rozbudowującego się miasta. Ile czasu minie, zanim ten malejący skrawek lasu zostanie wchłonięty przez postępującą urbanizację?

    Naukowcy byli już mniej subtelni, nadając nazwę kolejnemu z zagrożonych kameleonów: "Brookesia desperata".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Thomasomys cinereus – gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych. Występuje wyłącznie na terenie północnego Peru. Jest to gatunek leśny, żyjący w podszyciu, aktywny w nocy. Zamieszkuje głównie lasy górskie. Nie jest zaliczany do gatunków zagrożonych, lecz niektóre populacje mogą być narażone na efekty wylesiania. Karłowacenie wyspowe – trend ewolucyjny, rodzaj karłowacenia, którego skutkiem jest występowanie na wyspach gatunków o rozmiarach mniejszych niż u gatunków kontynentalnych, z których wyewoluowały. Brookesia tristis – endemiczny gatunek gada z rodziny kameleonowatych (Chamaeleonidae) występujący na Madagaskarze. Został odkryty w 2004 roku i formalnie opisany w lutym 2012. Jest jednym z najmniejszych znanych gatunków kameleona.

    Crocidura grandis – gatunek owadożernego ssaka z rodziny ryjówkowatych. Występuje endemicznie na Filipinach. Holotyp znaleziony w 1906 roku na szczycie Malindang na wyspie Mindanao na wysokości 1859 m n.p.m. Do 2000 roku nie przeprowadzono żadnych badań tego ssaka, jednak w ostatnich dwóch latach znaleziono kilka okazów które mogą należeć do tego gatunku. Poszukiwania przeprowadzone na najwyższych szczytach Mindanao, Apo i Katanglad nie przyniosły żadnych rezultatów. Mały ssak o długości ciała 157 mm, ogona 58 mm, masa ciała nieznana. Najprawdopodobniej ssak ten ogranicza się do pierwotnego lasu. Ekologia i wielkość populacji słabo poznane. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii DD (niedostateczne dane). W regionie gdzie występuje ten gatunek prowadzone są na szeroką skalę wylesiania. Występuje co prawda w Parku Narodowym Mount Malindang, lecz park ten nie jest dobrze zarządzany. Skutki wylesiania dla populacji tego ssaka nie są znane. Brookesia desperata – endemiczny gatunek gada z rodziny kameleonowatych (Chamaeleonidae) występujący na Madagaskarze. Został odkryty w 2007 roku i formalnie opisany w lutym 2012. Jest jednym z najmniejszych znanych gatunków kameleona.

    Philantomba – rodzaj afrykańskich antylop krętorogich obejmujący gatunki zaliczane do dujkerów. Gatunki należące do tego rodzaju są blisko spokrewnione z rodzajem Cephalophus, z którego zostały wyodrębnione. Z tego powodu przez dłuższy czas dwa wcześniej znane gatunki – dujker karłowaty i dujker modry – były przez część naukowców wymieniane pod nazwą rodzajową Cephalophus. W 2010 roku z P. maxwellii naukowcy wydzielili odrębny gatunek Philantomba walteri. Brookesia confidens – endemiczny gatunek gada z rodziny kameleonowatych (Chamaeleonidae) występujący na Madagaskarze. Został odkryty w 2007 roku i formalnie opisany w lutym 2012 roku na łamach PLoS ONE. B. confidens jest jednym najmniejszych znanych gatunków kameleona.

    Bantamka – popularna rasa kury domowej z grupy ozdobnych kur karłowatych, hodowana jako ptak ozdobny. Nazwą bantamki lub karzełki określane są również niektóre inne rasy kur karłowatych, a także miniaturowe odmiany innych ras. Żółta karłowatość jęczmienia — wirusowa choroba zbóż oraz wielu innych roślin jednoliściennych. Objawy tej choroby zależą od gatunku wirusa i zaatakowanej rośliny. Może powodować duże straty plonu ziarna, rzędu kilkudziesięciu procent. Żółta karłowatość jęczmienia jest przenoszona przez mszyce

    Kameleon karłowaty (Brookesia minima) – gatunek jaszczurki z rodziny kameleonowatych, występujący na Madagaskarze oraz na pobliskich wyspach.

    Mammuthus creticus – gatunek karłowatego mamuta zamieszkującego Kretę w epoce plejstocenu. Był najmniejszy ze wszystkich znanych dotychczas gatunków karłowatych mamutów.

    Zespół mnogich płetwistości (zespół Escobara, ang. multiple pterygium syndrome, Escobar syndrome) – bardzo rzadki zespół wad wrodzonych, którego fenotyp częściowo przypomina zespół Noonan ze względu na występowanie płetwistości skórnych i niskorosłość. Ochrona gatunkowa roślin – prawny sposób zabezpieczenia rzadko występujących gatunków dziko rosnących roślin zagrożonych wyginięciem. Gatunków chronionych nie wolno niszczyć, zrywać, zbierać, niszczyć ich siedlisk, sprzedawać, nabywać, przewozić przez granicę państwa itp. Dla gatunków ściśle chronionych na odstępstwo od takiego zakazu może wyjątkowo wyrazić zgodę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, dla gatunków częściowo chronionych - Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Gatunki częściowo chronionych gatunków roślin mogą być dopuszczone do limitowanego (za zezwoleniem wojewody) zbioru na potrzeby ziołolecznictwa.

    Balaenoptera bonaerensis – ssak z rodziny fałdowców występujący we wszystkich oceanach na południe od równika. Wcześniej uznawany za podgatunek płetwala karłowatego. Na podstawie badań mitochondrialnego DNA ustalono, że gatunki te prawdopodobnie oddzieliły się od siebie 5 milionów lat temu, w pliocenie.

    Dodano: 17.02.2012. 16:49  


    Najnowsze