• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Więcej o czynnikach wywołujących trzęsienia ziemi na Pacyfiku

    19.07.2011. 16:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Międzynarodowy zespół naukowców wydobywa na światło dzienne mechanizmy wywołujące duże, niszczycielskie trzęsienia ziemi, takie jak Tohoku, które nawiedziło Japonię w marcu bieżącego roku. Naukowcy, pracujący pod kierunkiem Uniwersytetu we Florencji, Włochy, zebrali nowe próbki skał i osadów z głębin Oceanu Spokojnego.

    Zespół pozyskał niemal 1.500 metrów rdzenia z dna oceanicznego w pobliżu wybrzeża Kostaryki w Ameryce Południowej. Próbki pobrane z naukowego statku wiertniczego JOIDES Resolution w czasie ostatniej ekspedycji IODP (Zintegrowany program odwiertów oceanicznych) na potrzeby projektu CRISP (Sejsmogeneza Kostaryki), dostarczają ważnych informacji o 2 mln lat aktywności tektonicznej wzdłuż granicy sejsmicznej płyty.

    Naukowcy twierdzą, że próbki posłużą do pogłębienia wiedzy na temat procesów, które sterują elementami wywołującymi duże trzęsienia ziemi w strefach subdukcji, gdzie jedna płyta wsuwa się pod drugą.

    "Wiemy, że do aktywności sejsmicznej przyczyniają się różne czynniki" - mówi profesor Paola Vannucchi z Uniwersytetu we Florencji, która kierowała ekspedycją wraz z dr Kohtaro Ujiie z Uniwersytetu w Tsukubie, Japonia. "Obejmują one rodzaj skał i ich skład, różnice temperatur oraz ruchy wody w skorupie Ziemi, ale to czego nie rozumiemy do końca to sposób wchodzenia we wzajemne interakcje tych czynników oraz to, czy jeden może być ważniejszy od drugiego w wywoływaniu trzęsień o różnych magnitudach. W czasie ekspedycji pozyskaliśmy rozstrzygające próbki, by odpowiedzieć na niektóre z tych fundamentalnych pytań."

    Ponad trzy czwarte trzęsień ziemi o magnitudzie minimum 8,0 ma miejsce wzdłuż stref subdukcji. Pod Oceanem Spokojnym spotykają się tego typu granice, które eksperci nazywają granicami zbieżnymi. W szczególności występują one wzdłuż wybrzeży wschodniego Pacyfiku, od amerykańskiego stanu Alaska na północy po Patagonię, obszar między Argentyną a Chile na południu, oraz od Tonga, Wysp Mariańskich i Nowej Zelandii po Japonię i Aleuty. Naukowcy dążą w szczególności do zbadania obszaru, w którym obecne są mechanizmy wywołujące duże trzęsienia ziemi.

    W ciągu miesiąca eksperci wraz załogą wykonali cztery odwierty, wydobywając próbki rdzeniowe osadów piaskowych i glinopodobnych oraz skały bazaltowej. Naukowcy z projektu CRISP zaznaczyli we wstępnym raporcie opublikowanym w czerwcu, że odkryli dowody na silne osiadanie, czy też zatapianie, granicy zbieżnej Kostaryki w połączeniu z dużymi ilościami osadów uwalnianych z kontynentu i gromadzonych w ciągu ostatnich 2 mln lat.

    "Próbki osadów dostarczają nowych informacji o odmiennych parametrach, które mogą regulować stan mechaniczny granicy sejsmicznej płyt na głębokości" - zauważa dr Ujiie. "Wiedza o tym, jak płyty wchodzą w interakcję wzdłuż uskoku, który wyznacza ich granicę, ma zasadnicze znaczenie dla interpretacji zachowania i częstotliwości trzęsień ziemi w tym regionie."

    Profesor Vannucchi zauważa: "Wiemy teraz na przykład, że płyny z głębszych obszarów systemu strefy subdukcji przesiąkały przez warstwy osadów. Badanie składu i objętości tych płynów oraz sposobu ich przemieszczania się przez osady pozwala nam lepiej zrozumieć powiązanie między transferem chemicznym, termicznym i transferem mas w dnie morskim a generującym trzęsienia ziemi, czy inaczej sejsmogenicznym, regionem granicy płyt. Mogą one być ze sobą skorelowane."

    Inni członkowie zespołu analizują obecnie rdzenie pozyskane w czasie ekspedycji. Wstępne wyniki zostaną zaprezentowane w sierpniu na Uniwersytecie A&M w Teksasie, USA.

    Zespół CRISP przewiduje powrót na to samo stanowisko odwiertów w przyszłości, aby pobrać próbki bezpośrednio z granicy płyt i strefy uskoku przed i po aktywności sejsmicznej w regionie. Odkrycie zmian przez naukowców może rzucić nowe światło na genezę trzęsień ziemi.

    Ekspedycja jest jedyna w swoim rodzaju, ponieważ prowadzone prace stawiają sobie za cel właściwości erozyjnych granic zbieżnych, gdzie procesy subdukcji "nadgryzają" nadrzędne płyty. Naukowcy zauważają, że granice płyt poprzecinane są rowami z cienką pokrywą z osadów, poniżej 400 metrów, oraz cechują się szybką konwergencją płyt i sporą sejsmicznością.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Trzęsienia ziemi na ziemiach polskich – terytorium Polski pod względem występowania zjawisk sejsmicznych można zaliczyć do obszarów asejsmicznych i pensejsmicznych, na których trzęsienia ziemi zdarzają się dość rzadko; dodatkowo nie są to zbyt silne wstrząsy. Strefami o wyższej aktywności sejsmicznej są obszary polskich gór: Karpaty i Sudety, a także obszary działalności górniczej, gdzie częstym zjawiskiem są tzw. tąpnięcia. Trzęsienie ziemi w Chile, zwane też wielkim trzęsieniem chilijskim – silne trzęsienie ziemi o magnitudzie 9,5 które nawiedziło południowe Chile 22 maja 1960 o 19:11 UTC (wczesne popołudnie czasu lokalnego). Trzęsienie to uznawane jest za najsilniejszy wstrząs tektoniczny odnotowany w dotychczasowej historii pomiarów sejsmicznych. Dzień wcześniej odnotowano serię wstrząsów wstępnych o sile do 8 stopni około 160 km na północ. Trzęsienie ziemi na Alasce, 1964, zwane też trzęsieniem wielkopiątkowym (Good Friday Earthquake) lub wielkim trzęsieniem alaskim (Great Alaska Earthquake), to trzęsienie ziemi o magnitudzie 9,2, które nawiedziło południową Alaskę 27 marca 1964. Epicentrum tego drugiego najsilniejszego w historii wstrząsu sejsmicznego znajdowało się w Zatoce Księcia Williama. Trzęsienie oraz wywołane przez nie tsunami zabiło 131 osób (inne źródła podają 125 osób). Straty materialne oszacowane zostały wówczas na około 300 mln dolarów.

    Poniższa lista przedstawia trzęsienia ziemi w 2013 roku o magnitudzie przynajmniej 6 lub słabsze, jeśli są godne uwagi z innych powodów. Światła trzęsienia ziemi (ang. earthquake lights, w skrócie EQL) – zjawisko białych lub niebieskawych świateł obserwowanych przez kilka sekund podczas trzęsień ziemi średniej i dużej wielkości.

    Trzęsienia ziemi w Emilii-Romanii – seria trzęsień, które w maju 2012 roku nawiedziły region Emilia-Romania w północnych Włoszech. Do dwóch głównych trzęsień doszło 20 oraz 29 maja. Od czasu pierwszego głównego trzęsienia, zostały odnotowane liczne wstrząsy wtórne. W następstwie wstrząsów śmierć poniosło łącznie 27 osób, a setki zostały rannych. Poniższa lista przedstawia trzęsienia ziemi w 2011 roku o magnitudzie przynajmniej 6 lub słabsze, jeśli są godne uwagi z innych powodów. Wszystkie daty są podane według czasu UTC.

    Trzęsienie ziemi na Sumatrze (2005) – trzęsienie ziemi, jakie wystąpiło 28 marca 2005 roku u zachodnich wybrzeży Sumatry w Indonezji. Zdarzenie to było drugim tak potężnym wstrząsem sejsmicznym w tym regionie świata od pamiętnego trzęsienia ziemi w grudniu 2004 roku. Sejsmolodzy określili siłę tego zjawiska na 8,6 magnitudy. Trzęsienie wygenerowało serię fal tsunami, które na pobliskich wyspach zabiły ponad tysiąc osób. Trzęsienie ziemi w Limón w 1991 roku – trzęsienie ziemi o sile 7,6 stopni w skali Richtera, które nastąpiło 22 kwietnia 1991 roku o 15:57 czasu lokalnego, we wschodniej części Kostaryki, w prowincji Limón. W wyniku trzęsienia, śmierć poniosło 48 osób, a rannych zostało ponad 1712 osób.

    Trzęsienie ziemi w Canterbury (2011) - trzęsienie ziemi o magnitudzie 6,1 w skali Richtera, którego epicentrum znajdowało się na wschodnich wybrzeżach Nowej Zelandii, ok. 4 km od miasta Christchurch w regionie administracyjnym Canterbury. Główny wstrząs nastąpił 22 lutego 2011 roku o godzinie 12:51 czasu lokalnego (godzina 23:51 21 lutego 2011 UTC) i był najsilniejszym wstrząsem wtórnym trzęsienia ziemi w Canterbury od 4 września 2010 roku. W wyniku trzęsienia ziemi zginęło 185 osób.

    Trzęsienie ziemi na Wyspach Samoa (2009) – trzęsienie ziemi, jakie 29 września 2009 roku nawiedziło archipelag wysp Tonga. Moc wstrząsu określono na 8,1 magnitudy. Powstała w wyniku trzęsienia seria fal tsunami zabiła w całym regionie Oceanii 192 osoby.

    Dodano: 19.07.2011. 16:37  


    Najnowsze