• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wodorosty morskie sparzone słońcem? Owszem.

    02.10.2008. 15:39
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Nie tylko ludzie padają ofiarą oparzeń słonecznych - algi także. Naukowcy z Instytutu im. Alfreda Wegenera badali reakcję wodorostów morskich na zwiększoną dawkę promieniowania ultrafioletowego i stwierdzili, że rośliny są wrażliwe na nasilone promieniowanie tego typu.

    Mimo zdolności roślin do fotosyntezy - procesu metabolicznego, w którym energia świetlna przetwarzana jest na chemiczną - zbyt duża ilość słońca może być źródłem zbyt dużej ilości energii, która skutecznie zabija wrażliwe pigmenty w algach. Wówczas rośliny morskie zaczynają chorować, pokrywają się plamami, bledną i w końcu gniją.

    Jak więc algi chronią się przed promieniami słonecznymi powodującymi powstawanie pęcherzy? Eksperci mówią, że w przeciwieństwie do ludzi, którzy mają dostęp do filtrów przeciwsłonecznych oraz strojów ochronnych, rośliny muszą same budować swoją strategię obronną.

    "Na przykład krasnorosty znajdujące się pod nasilonym działaniem promieniowania ultrafioletowego wytwarzają mniej białek pobierających czerwone światło, redukując tym samym absorpcję promieniowania" - mówi profesor Christian Wiencke z Instytutu Badań Polarnych i Morskich im. Alfreda Wegenera (AWI), jednego z 15 ośrodków badawczych Stowarzyszenia Helmholtza. "Charakterystyczna czerwona barwa blaknie i końcówki rośliny stają się białe. Ponadto algi wytwarzają substancje, które reagują podobnie jak melanina w skórze człowieka: aminokwasy MAA."

    Pochłaniając energię, melanina chroni mikroorganizmy przed obciążeniami, które prowadzą do uszkodzenia komórek przez słoneczne promieniowanie ultrafioletowe. Ze względu na uszczuplenie warstwy ozonowej, która normalnie pochłania większość słonecznego promieniowania ultrafioletowego (o krótkiej fali), promieniom słonecznym łatwiej jest przebijać się do wody morskiej - informuje zespół badawczy.

    Naukowcy stacjonujący we francusko-niemieckiej bazie badawczej AWIPEV na Spitzbergenie, norweskiej wyspie niedaleko Grenlandii, badali ten problem w ramach szeregu obszernych eksperymentów.

    "Badamy szkodliwe działanie promieniowania ultrafioletowego na algi oraz ich mechanizmy obronne" - wyjaśnia profesor Wiencke. Zespół stwierdził, że promieniowanie ultrafioletowe uszkadza proces fotosyntezy u alg oraz ich materiał genetyczny. W wyniku tego słabnie tempo wzrostu tych organizmów i spada procent udanych cyklów reprodukcyjnych.

    Naukowcy powiedzieli, że nawet niewielka dawka ultrafioletu wystarczy, aby uszkodzić zarodniki i komórki zarodkowe oraz zahamować ich kiełkowanie. "Nasze badania wskazują na to, że występowanie niektórych gatunków brunatnic jest ograniczane przez obecność promieniowania ultrafioletowego w środowisku" - mówi profesor Wiencke. "Kiedy promieniowanie ultrafioletowe nasila się, algi spychane są do głębszych wód."

    Naukowiec z AWI zauważył, że warunki panujące na Spitsbergenie były optymalne do realizacji tego projektu. Powiedział, że wraz z zespołem chciał "obserwować rozwój morskich przybrzeżnych ekosystemów w świetle globalnych zmian klimatycznych".

    Jak zauważa profesor Wiencke: "Nie tylko promieniowanie ultrafioletowe odgrywa kluczową rolę, ale także temperatura wody, która wzrasta w wyniku efektu cieplarnianego. Wzrost ten szczególnie odczuwa się na Spitsbergenie, w Atlantyckiej części Arktyki."

    Więcej informacji:

    Instytut Badań Polarnych i Morskich im. Alfreda Wegenera: http://www.awi-bremerhaven.de/

    Artykuł z serwisu CORDIS,
    url: http://cordis.europa.eu/fetch?CALLER=PL_NEWS&ACTION=D&SESSION=&RCN=29927
    Źródło danych: Instytut Badań Polarnych i Morskich im. Alfreda Wegenera
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji z Instytutu Badań Polarnych i Morskich im. Alfreda Wegenera
    RCN: 29927

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Opalenizna – ściemnienie barwy skóry (szczególnie widoczne u osób o jasnej karnacji) w wyniku naturalnej, fizjologicznej reakcji, która zachodzi podczas ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe światła słonecznego (lub w solarium). Przy nadmiernej ekspozycji na to promieniowanie, na skórze może wystąpić oparzenie słoneczne. Jedną z zalet opalania się jest to, że pod wpływem odpowiedniej dawki promieniowania słonecznego w skórze dochodzi do zsyntetyzowania takiej ilości witaminy D3, która pokrywa dzienne zapotrzebowanie na nią praktycznie w 100%. Minimalna dawka rumieniowa (ang. minimal erythema dose, MED) - jest to najniższa dawka promieniowania ultrafioletowego (próg rumieniowy), wywołująca nasilony rumień po upływie 24 godzin od jego zastosowania. Minimalna dawka fototoksyczna (ang. minimal phototoxic dose, MPD) - jest to najniższa dawka promieniowania ultrafioletowego, wywołująca nasilony rumień po upływie 24 godzin od jego zastosowania przy podaniu leku fotouczulającego.

    Liniowy współczynnik przenoszenia energii, LET (ang. linear energy transfer) – określa ilość energii promieniowania jonizującego absorbowaną na jednostkowej drodze. Zależy od typu promieniowania. LET jest bardzo wysokie dla promieniowania alfa, którego cząsteczki penetrują tkanki na niewielką głębokość, wchodząc w reakcje z dużą ilością cząsteczek. Odwrotnie, promieniowanie gamma wnikając głębiej, reagują z mniejszą ilością cząsteczek na jednostkę odległości. Cząstki gamma przenosząc swoją energię na dłuższej drodze, powodują znacznie mniej uszkodzeń przypadających na jednostkę objętości tkanki niż promieniowanie alfa, które powoduje znaczne uszkodzenia na mniejszych, powierzchniowych obszarach tkanki. Promieniowanie gamma – wysokoenergetyczna forma promieniowania elektromagnetycznego. Za promieniowanie gamma uznaje się promieniowanie o energii kwantu większej od 50 keV. Zakres ten częściowo pokrywa się z zakresem promieniowania rentgenowskiego. W wielu publikacjach rozróżnienie promieniowania gamma oraz promieniowania X (rentgenowskiego) opiera się na ich źródłach, a nie na długości fali. Promieniowanie gamma wytwarzane jest w wyniku przemian jądrowych albo zderzeń jąder lub cząstek subatomowych, a promieniowanie rentgenowskie – w wyniku zderzeń elektronów z elektronami powłok wewnętrznych lub ich rozpraszaniu w polu jąder atomu. Promieniowanie gamma jest promieniowaniem jonizującym i przenikliwym. Promieniowania gamma oznacza się grecką literą γ, analogicznie do korpuskularnego promieniowania alfa (α) i beta (β).

    Polskie Towarzystwo Promieniowania Synchrotronowego (PTPS) – towarzystwo, którego celem jest działalność naukowa i oświatowa, w szczególności wspieranie rozwoju badań naukowych z wykorzystaniem promieniowania synchrotronowego a także popularyzacja badań wykorzystujących tego rodzaju promieniowanie. Towarzystwo działa na terenie całego kraju. W latach 1992–2013 Towarzystwo zorganizowało jedenaście międzynarodowych szkół i sympozjów International School and Symposium on Synchrotron Radiation in Natural Science (ISSRNS) oraz dziesięć konferencji krajowych pod nazwą Krajowe Sympozjum Użytkowników Promieniowania Synchrotronowego (KSUPS). Promieniowanie niejonizujące to rodzaj promieniowania elektromagnetycznego (fali elektromagnetycznej), które nie wywołuje jonizacji (tzn. energia promieniowania jest zbyt mała do emisji elektronu z atomu lub cząsteczki) ośrodka, przez który przechodzi. Podział ten związany jest także z rodzajami oddziaływań na zdrowie ludzi i zwierząt w obszarze występowania tego rodzaju promieniowania.

    Dawka indywidualna - jest to dawka pochłonięta przez jeden organizm poddany działaniu promieniowania jonizującego w określonym czasie. Podstawowa dawka mierzona w ochronie radiologicznej pracownika obsługującego źródła promieniowania jonizującego m.in. technika elektroradiologa. Pomiar tych dawek najczęściej odbywa się przy pomocy tzw. detektorów fotometrycznych (błon dozymetrycznych). Mgławica emisyjna – wielka chmura (często o średnicy kilkuset lat świetlnych) świecącego gazu i plazmy. Mgławicami emisyjnymi mogą być obszary H II, gdzie duże ilości promieniowania ultrafioletowego emitują młode, gorące, niebieskie gwiazdy; oraz mgławice planetarne, gdzie umierająca gwiazda odrzuciwszy swoje zewnętrzne warstwy, odsłoniła jonizujące gaz jądro.

    Promieniowanie jądrowe – emisja cząstek lub promieniowania elektromagnetycznego (promieniowanie gamma) przez jądra atomów. Promieniowanie zachodzi podczas przemiany promieniotwórczej lub w wyniku przejścia wzbudzonego jądra do stanu o niższej energii. Rodzaj wysyłanego promieniowania oraz jego energia zależy od rodzaju przemiany jądrowej.

    RTG (rentgenografia, potocznie rentgen) – technika obrazowania wykorzystująca promieniowanie rentgenowskie. Często stosowana w medycynie, głównie w diagnostyce układu kostnego. W metodzie tej wykorzystane jest zjawisko różnego pochłaniania promieniowania rentgenowskiego przez różne tkanki ciała. Szczególnie duża różnica jest między pochłanianiem tkanek miękkich i kości. Przechodzące przez ciało promieniowanie powoduje zaczernienie kliszy fotograficznej w stopniu zależnym od natężenia tego promieniowania. Kość wykazuje znacznie większą zdolność absorpcji (pochłaniania) promieniowania niż otaczające ją tkanki miękkie, dzięki czemu widoczna jest na kliszy jako miejsce niezaczernione. Promieniowanie jonizujące, jakim jest promieniowanie rentgenowskie, ulega rozproszeniu komptonowskiemu. Zjawisko to zmniejsza kontrast obrazu, zacierając granicę między tkanką miękką a kością.

    Dodano: 02.10.2008. 15:39  


    Najnowsze