• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wolny od toksyn rzepak - naukowcy opracowują bezpieczniejszą paszę

    13.08.2012. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Rośliny wytwarzają toksyny, aby bronić się przed potencjalnymi wrogami, takimi jak szkodniki roślinożerne czy choroby, a w przypadku rzepaku, który jest trzecią pod względem areału upraw rośliną oleistą, tą toksyną jest glukozynolat.

    Ów proces ochronny może jednak stać się utrapieniem dla rolników, którzy wykorzystują tę bogatą w białka roślinę do karmienia trzody chlewnej i drobiu - toksyczny glukozynolat w większych ilościach jest szkodliwy dla znacznej części zwierząt i dlatego można go podawać tylko w ograniczonym zakresie. Z tego względu Europa Północna importuje ogromne ilości placów sojowych na potrzeby żywienia zwierząt.

    Teraz jednak finansowani ze środków unijnych naukowcy z Danii, Hiszpanii i Niemiec opracowują nową metodę utrzymywania niepożądanych toksyn z dala od jadalnych części rośliny. To przełomowe dokonanie znacznie zwiększyło szanse na stosowanie rzepaku jako komercyjnej paszy.

    Dwóch pracujących nad badaniami naukowców otrzymało granty Marie Curie: Meike Burow z Uniwersytetu w Kopenhadze przyznano stypendium wewnątrzeuropejskie Marie Curie (IEF) w wysokości 200.222 EUR na realizację projektu REGULATION OF FLUX (Molekularna analiza czynników regulujących przepływ przez ścieżki), a Ingo Dreyer z Universidad Politecnica de Madrid otrzymał stypendium reintegracyjne Marie Curie w kwocie 100.000 EUR na prace nad projektem REGOPOC (Regulacja kanałów potasowych roślin).

    W artykule opublikowanym w czasopiśmie Nature zespół podkreśla potencjał rzepaku jako rośliny pastewnej. Co więcej rzepak to przykład tylko jednej z roślin uprawnych, których zastosowanie znacznie się poszerzy dzięki nowej technologii.

    Profesor Barbara Ann Halkier z Uniwersytetu w Kopenhadze, współautorka raportu z badań, zauważa: "Opracowaliśmy całkowicie nową technologię, określaną przez nas mianem 'inżynierii transportu'. Można ją wykorzystywać do usuwania niepożądanych substancji z jadalnych części roślin uprawnych. Zidentyfikowaliśmy dwa białka, które transportują glukozynolaty do ziarna rzodkiewnika pospolitego, bliskiego krewnego rzepaku. Po wyhodowaniu rzodkiewnika pospolitego pozbawionego tych dwóch białek, otrzymaliśmy niesamowity rezultat: ziarno całkowicie wolne od glukozynolatów, a więc nadające się na pasze".

    To podejście, nazwane "inżynierią transportu", może niedługo zostać wykorzystane w produkcji ziaren rzepaku wolnych od glukozynolatu, co znacząco zwiększy ich zastosowanie w żywieniu zwierząt i zapewni bardziej zrównoważony proces przetwórstwa rzepaku.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Sferosom, inaczej oleosom – organellum otoczone pojedynczą błoną, utworzone poprzez kropelki tłuszczów właściwych (triacyloglicerolów), stanowiących materiał zapasowy komórek roślin i zwierząt. Charakterystyczną cechą sferosomów jest błona o połowę cieńsza niż błona biologiczna otaczające inne organella komórkowe. ponieważ błona sferosomów składa się tylko z jednej warstwy lipidowej. Tłuszcze szczególnie obficie występują na terenie cytoplazmy komórek bielma w nasionach roślin oleistych (rzepaku, słonecznika, bawełny), liścieniach i niektórych owocach (awokado, oliwki). Ze względu na dużą wydajność energetyczną (korzystny stosunek zawartości energetycznej do masy tłuszczu) triacyloglicerole są materiałem zapasowym małych nasion. W sferosomach wykazano obecność enzymów hydrolitycznych, co może wskazywać na udział tych struktur w procesach rozkładu wewnątrzkomórkowego. Odmiana transgeniczna – odmiana o genomach zmodyfikowanych metodami inżynierii genetycznej, do których włączono geny pochodzące z innych organizmów, np. z bakterii lub innych gatunków roślin. Wśród pozyskanych roślin transgenicznych znajdują się m.in. ziemniak odporny na stonkę i choroby grzybowe, zboża odporne na herbicydy, pomidor o przedłużonym okresie dojrzewania owoców, rzepak o zmienionym składzie chemicznym kwasów tłuszczowych itp. W uprawie znalazły się odmiany transgeniczne soi, kukurydzy, tytoniu, bawełny, pomidora, rzepaku, ziemniaka, buraka cukrowego i in. Olej rzepakowy – spożywczy olej roślinny wytwarzany z rzepaku. W Polsce, a także w większości krajów Europy olej rzepakowy jest podstawowym olejem roślinnym, co wynika z większej produkcji oleju w przeliczeniu na hektar powierzchni rolnej niż w przypadku pozostałych roślin oleistych.

    Bizon Rekord to kombajn zbożowy produkcji polskiej z rodziny Bizon, oznaczony jako Z058, służy do zbioru podstawowych zbóż, rzepaku (z przystawką), a po zmianie zespołu żniwnego – kukurydzy. Kwas erukowy – organiczny związek chemiczny, jednonienasycony kwas tłuszczowy omega-9, występuje w rzepaku i gorczycy. W oleju rzepakowym jego zawartość może wynosić 40-50%. Izomer trans kwasu erukowego znany jest jako kwas brasydynowy.

    Roztwór saletrzano-mocznikowy – w skrócie RSM – wysoko skoncentrowany nawóz azotowy w formie wodnego roztworu saletrzano-mocznikowego przeznaczonego do przedsiewnego i w ograniczonym zakresie, pogłównego nawożenia roślin uprawnych i trwałych użytków zielonych. Wszystkie roztwory zawierają dodatek przeciwkorozyjny nieszkodliwy dla środowiska i otoczenia, pomimo tego roztwór niszczy niektóre materiały. RSM zawiera, zależnie od wersji, 32%, 30% lub 28% azotu w formie amidowej, azotanowej i amonowej. Może być stosowany na wszystkie rodzaje gleb do przedsiewnego i pogłównego nawożenia zbóż, rzepaku, ziemniaka, buraka, kukurydzy, użytków zielonych oraz upraw warzywniczych i sadowniczych. RSM można łączyć z innymi agrochemikaliami, jak mikroelementy, herbicydy, fungicydy, zoocydy, regulatory wzrostu, o ile ich instrukcje stosowania nie zawierają przeciwwskazań. Stosowanie rozcieńczonego i drobno rozpylonego RSMu może zwiększyć wrażliwość roślin na poparzenia RSMem. Łan – rosnące w dużych skupieniach nadziemne części roślin zielnych rosnących na jakiejś powierzchni, pokrywające większość tej powierzchni. Na przykład łan żyta na polu, łan rzepaku, łan buraków, łan traw na łące. Analogiczne masowe wystąpienia roślin drzewiastych nazywamy stanami (np. drzewostan sosnowy). W fitosocjologii łanowe wystąpienia danego gatunku dominującego w fitocenozie określa się 5 (najwyższym) stopniem skali towarzyskości Braun-Blanqueta.

    Kosiarka pokosowa samojezdna – maszyna rolnicza służąca do koszenia i układania pokosów regularnej szerokości z roślin niskołodygowych (lucerna, koniczyna, groch, zboża, trawy) a także rzepaku – przyczynia się to do równomiernego dojrzewania ziarna. Po wymianie przyrządu tnącego (hederu lub kosiarki rotacyjnej) na podbieracz pokosów, kosiarka służy do przetrząsania, przemieszczenia, obracania i formowania w pokos siana lub trawy ułożonych wcześniej w rzędy. Agrofagi - niepożądane organizmy (patogeny, szkodniki i chwasty), szkodliwe dla roślin uprawnych, płodów rolnych oraz zwierząt. Straty powodowane przez agrofagi na świecie wynoszą ok. 35%, a w Polsce ok. 15%. Straty zależą od rejonu, rośliny żywicielskiej i gatunku agrofaga. W Polsce przeciętne szkody w plonach roślin uprawnych wynoszą:

    Żyto zwyczajne (Secale cereale) – gatunek zbóż z rodziny wiechlinowatych, najważniejszy pod względem gospodarczym przedstawiciel rodzaju żyto. Pochodzi z Bliskiego Wschodu, ale uprawiany jest głównie w północno-wschodniej, wschodniej i środkowej Europie. Gatunek uprawiany jest jako jednoroczna roślina ozima, rzadziej jara. Uprawiana na glebach lekkich. Cechuje się dużą odpornością na mróz i małymi wymaganiami glebowymi i cieplnymi. Rozmieszczenie upraw związane jest z tradycją upraw, wykorzystaniem żyta jako paszy dla zwierząt gospodarskich oraz spożyciem żytniego chleba. Po jego skrzyżowaniu z pszenicą uzyskano pszenżyto.

    Makuchy – wytłoki będące ubocznym produktem wytwarzania oleju z roślin oleistych – z nasion: maku, słonecznika, rzepaku, sezamu, soi, lnu, a także orzechów i innych. Pozostałe po wyciśnięciu z nich tłuszczu, stanowią 50–75% masy nasion, zawierają m.in. węglowodany, białka, tłuszcze i sole mineralne.

    Bawełna Bt – grupa odmian bawełny uzyskanych dzięki metodom inżynierii genetycznej. Uzyskane odmiany zostały wyposażone w dodatkowy gen pochodzący z bakterii Bacillus thuringiensis, kodujący białko toksyczne dla niektórych owadów. Rośliny transgeniczne wytwarzające białko bt nie są niszczone przez szkodniki, co pozwala uzyskać większe plony i zredukować ilość lub zrezygnować ze stosowania pestycydów.

    Dodano: 13.08.2012. 16:49  


    Najnowsze