• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wprowadzając świat na ścieżkę zrównoważenia

    16.11.2010. 16:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy określili pięć "Wielkich Wyzwań", którymi społeczność naukowa musi się zająć, jeżeli ma pomóc światu w postępie na ścieżce prowadzącej do zrównoważenia. Wyzwania dotyczą trudnej kwestii rozwiązania globalnych problemów środowiskowych przy jednoczesnym zaspokojeniu zapotrzebowania ludzi na żywność, wodę, energię i bezpieczeństwo.

    Szczegóły Wielkich Wyzwań, które są wynikiem konsultacji prowadzonych przez Międzynarodową Radę Nauki (ICSU) i Międzynarodową Radę Nauk Społecznych (ISSC), zostały opublikowane w magazynie Science.

    Zdaniem autorów artykułu opublikowanego w Science świat staje obecnie w obliczu dwóch wyzwań: obok opracowywania strategii, które odpowiadają zarówno na globalne wyzwania, jak i spełniają cele rozwojowe, potrzebujemy pogłębienia naszej wiedzy na temat funkcjonowania systemu Ziemi i jego krytycznych progów - wyjaśniają naukowcy.

    Dodają: "Promowanie zrównoważonego rozwoju wymaga badań naukowych w szerokim zakresie zagadnień społecznych, ekonomicznych, kulturowych, instytucjonalnych i środowiskowych." Aby rzucić światło na bariery piętrzące się przed zrównoważonym rozwojem, ICSU i ISSC pytają o opinię starszych i młodszych naukowców z całego świata, zajmujących się naukami przyrodniczymi i społecznymi. Naukowcy konsultują się również z osobami, które wykorzystują wyniki badań. Pięć Wielkich Wyzwań zidentyfikowanych w tej kampanii spełnia cztery następujące kryteria: znaczenie naukowe, potrzeba globalnej koordynacji, znaczenie dla decydentów, oraz przełożenie (innymi słowy możliwość rozwiązania wielu problemów).

    Pierwsze wyzwanie wiąże się z prognozowaniem. Naukowcy muszą udoskonalić swoje umiejętności przewidywania wpływu działań człowieka na różne aspekty systemu klimatycznego - zarówno na szczeblu regionalnym, jak i globalnym oraz w różnych skalach czasowych. Podobnie nauka jest niezbędna do zmierzenia oddziaływania zmian środowiskowych na gospodarkę, zaopatrzenie w żywność i wodę, zdrowie, bioróżnorodność i bezpieczeństwo energetyczne.

    Drugie wyzwanie dotyczy potrzeby udoskonalenia systemów obserwacji wykorzystywanych do oceny i zarządzania zmianami środowiskowymi. Autorzy artykułu ubolewają w szczególności nad faktem, że ekonomiczne i społeczne dane naukowe są rzadko gromadzone na skalę, która pozwala naukowcom badanie powiązań między systemem społecznym a naturalnym. Zdaniem naukowców to "osłabia zdolność decydentów i społeczeństwa do przygotowywania odpowiednich reakcji na pojawiające się zagrożenia i potrzeby narażonych grup".

    "Określić sposoby przewidywania i unikania destrukcyjnej, globalnej zmiany środowiskowej oraz sposoby zarządzania nią" - stanowi trzecie wyzwanie. Kluczowym zagadnieniem jest tutaj identyfikacja "punktów krytycznych" (punktów, których przekroczenie oznacza nieodwracalne zmiany) w systemie Ziemi.

    W czwartym wyzwaniu wzywa się naukowców do "określenia instytucjonalnych, ekonomicznych i behawioralnych zmian w celu umożliwienia podjęcia efektywnych kroków w kierunku globalnego zrównoważenia", co będzie wymagać większej integracji nauk społecznych i biofizycznych. Naukowcy podkreślają zwłaszcza "potrzebę wynalezienia sposobu na wprowadzenie skuteczniejszego zarządzania środowiskowego w okresie słabnącego zaufania do tradycyjnych form zarządzania".

    Wreszcie piąte wyzwanie podkreśla konieczność innowacyjności w działaniach technologicznych, politycznych i społecznych w celu osiągnięcia globalnego zrównoważenia.

    "Wyzwania te są efektem konsensusu co do najwyższych priorytetów w zakresie badań naukowych nad systemem Ziemi i wyznaczają ogólne ramy badawcze. Jeżeli my, społeczność naukowa, skutecznie się nimi zajmiemy w kolejnej dekadzie, to usuniemy najważniejsze bariery utrudniające postęp w kierunku zrównoważonego rozwoju" - stwierdza naczelny autor artykułu w magazynie Science, dr Walt Reid z David and Lucile Packard Foundation w USA.

    "Stawienie czoła tym wyzwaniom wymagać będzie nowego potencjału badawczego, zwłaszcza zaangażowania młodych naukowców oraz badaczy z krajów rozwijających się, jak również zrównoważonego połączenia badań dyscyplinarnych i interdyscyplinarnych, w które aktywnie angażują się interesariusze i decydenci" - dodaje.

    Kolejnym krokiem będzie stworzenie skoordynowanego, międzynarodowego systemu finansowania prac nad nowo zidentyfikowanymi wyzwaniami. To dzieje się już w ramach forum Belmont, międzynarodowej grupy agencji finansujących badania nad globalnymi zmianami. Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych Komisji Europejskiej jest członkiem tej grupy, podobnie jak wiele innych krajowych agencji finansujących.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Sopockie Towarzystwo Naukowe (STN) – polskie towarzystwo naukowe z siedzibą w Sopocie. Celem STN jest zapoczątkowywanie, organizowanie i popieranie badań naukowych bez względu na dziedzinę, upowszechnianie wyników badań naukowych i wiedzy, przedstawianie władzom potrzeb i inicjatyw naukowych, rozwijanie życia naukowego regionu, działanie na rzecz wiązania nauki z potrzebami gospodarczymi i społecznymi. Obecnie składa się z trzech sekcji: Nauk Humanistycznych i Społecznych, Nauk Przyrodniczych i Nauk Ścisłych. Nauki o bezpieczeństwie – jedna z dyscyplin naukowych wchodzących w skład obszaru nauk społecznych i dziedziny nauk społecznych, utworzona uchwałą Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 28 stycznia 2011 r. zmieniającą uchwałę w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (M.P. 2011 nr 14 poz. 149). Nauki o obronności – jedna z dyscyplin naukowych wchodzących w skład obszaru nauk społecznych i dziedziny nauk społecznych, utworzona uchwałą Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 28 stycznia 2011 r. zmieniającą uchwałę w sprawie określenia dziedzin nauki i dziedzin sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych (M.P. 2011 nr 14 poz. 149).

    Problem społeczny – taki stan społeczny, który znaczna część społeczeństwa definiuje jako łamanie norm społecznych, będących dla nich szczególnie cennymi. Problemy społeczne mogą stanowić przeszkodę dla efektywnego funkcjonowania państwa, utrudniają, bądź nawet uniemożliwiają realizację celów społecznych. Problem społeczny stanowi rozdźwięk między uznanymi wzorami a aktualnym stanem rzeczy. Warty podkreślenia jest fakt, że żadne warunki społeczne nie mogą być uznane za problem społeczny, jeśli nie zostaną one określone za pomocą uznanych wartości jako problem przez znaczącą liczbę ludności. Prewencja rentowa - działanie prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych mające na celu leczenie ludzi pobierających od dłuższego czasu (min. 30 dni) zasiłek dla bezrobotnych i mających realną szansę na odzyskanie zdolności do pracy. Najczęściej są to ludzie cierpiący na choroby układu krążenia lub schorzenia układu ruchu. ZUS ma za zadanie wspierać ubezpieczonych, aby zminimalizować wydatki na świadczenia z tytułu niezdolności do pracy. W tym orzeka, a następnie kieruje na rehabilitację leczniczą i pokrywa część kosztów tej rehabilitacji. Zadaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest również przeprowadzanie badań na temat przyczyn inwalidztwa (wynikłego z tytułu wypadków przy pracy lub chorób zawodowych) oraz finansowe wspieranie badań naukowych dotyczących tych kwestii.

    Karta Ziemi (ang. Earth Charter) – deklaracja podstawowych zasad i wartości etycznych, postrzeganych przez twórców jako przydatne w budowaniu sprawiedliwego, zrównoważonego i pokojowego globalnego społeczeństwa XXI wieku. „Karta ma na celu rozbudzenie we wszystkich ludziach nowego poczucia globalnej współzależności i współdzielonej odpowiedzialności za dobro całej ludzkiej rodziny, większą społeczność życia oraz przyszłe pokolenia.”(Czym jest Karta Ziemi). Karta Ziemi powstała w wyniku międzynarodowego, międzykulturowego dialogu wokół wspólnych celów i wartości związanych z ideą zrównoważonego rozwoju. Polityka społeczna – przyjęty i realizowany przez władzę publiczną i organizacje pozarządowe zespół długofalowych działań na rzecz zaspokajania potrzeb i rozwiązywania problemów społecznych. Polityka społeczna to również dziedzina nauk społecznych zajmująca się teorią polityki społecznej. Nauka o polityce społecznej znajduje zastosowanie przy konstruowaniu programów gospodarczych i społecznych partii politycznych a wyborcy oczekują ich realizacji w zgodzie z deklaracjami przedwyborczymi. Polska przyjęła w Konstytucji model społecznej gospodarki rynkowej.

    Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową. Badania terenowe (ang. field work) to termin odnoszący się do wszelkiego rodzaju badań z zakresu nauk społecznych, w których badacz "rusza zza biurka" i przeprowadza swój projekt w analizowanej społeczności.

    Społeczność międzynarodowa to w najszerszym ujęciu społeczeństwo całej Ziemi traktowane jako podmiot stosunków społecznych i politycznych. Często używanym jej synonimem jest określenie opinia publiczna.

    Stosunki międzynarodowe – dziedzina wiedzy i dyscyplina akademicka zaliczana do nauk społecznych, a często także (choć wzbudza to poważne kontrowersje wśród badaczy) do nauk politycznych. Przedmiotem badań są wszelkie "stosunki społeczne, które kształtują się ponad granicami państw i dotyczą relacji między różnymi podmiotami życia międzynarodowego".

    oikos International - międzynarodowa organizacja studencka inspirowana ideą zrównoważonego rozwoju, która powstała by wspierać przedsiębiorczość przyjazną środowisku naturalnemu oraz uwrażliwiać studentów kierunków ekonomicznych na problem zrównoważonego wzrostu gospodarczego. oikos International posiada obecnie ponad 50 000 członków, zrzeszonych w 39 oddziałach lokalnych w 20 państwach świata. Działalność oikosu obejmuje organizację wykładów, konferencji i warsztatów o tematyce prospołecznej i proekologicznej oraz realizację projektów mających na celu praktyczne zastosowanie zasad zrównoważonego rozwoju w gospodarce. Większość działań to oddolne inicjatywy dopasowane do potrzeb lokalnego środowiska danego oddziału. Niemniej jednak, oikos International realizuje również szereg projektów o skali globalnej, które mają przybliżać międzynarodowej społeczności ideę zrównoważonego rozwoju oraz prowokować do dyskusji na temat szans i zagrożeń globalnej gospodarki, której przyszło rozwijać się w granicach wytyczonych przez naturę. Część projektów ma charakter typowo edukacyjny, służy wzrostowi wiedzy i zdobywaniu nowych umiejętności przez członków oikos International, dzięki czemu możliwy jest wzrost oddziaływania samej organizacji. Chińska Akademia Nauk Społecznych (chin. upr. 中国社会科学院, chin. trad. 中國社會科學院, pinyin Zhōngguó Shèhuì Kēxuéyuàn) – największa i najważniejsza chińska instytucja naukowa oraz ośrodek badań naukowych w zakresie filozofii i nauk społecznych. Została utworzona w 1977 roku w wyniku wydzielenia i reorganizacji Oddziału Filozofii i Nauk Społecznych Chińskiej Akademii Nauk.

    Oświata – pojęcie "oświata" używane jest często zamiennie z wyrażeniem "system oświaty". Według Słownika Pedagogicznego W. Okonia jest to działalność ogółu powiązanych ze sobą placówek i instytucji zajmujących się upowszechnianiem kształcenia, wychowaniem bezpośrednim i pośrednim, umożliwiając obywatelom zdobywanie ogólnego i zawodowego wykształcenia oraz zapewniając możliwość wszechstronnego rozwoju osobowości, które są niezbędne przyszłemu obywatelowi. Ważnym elementem systemu oświaty jest odnoszenie historycznych doświadczeń społecznych do teraźniejszych w celu stworzenia jak najlepszych warunków życia i rozwoju dla przyszłości społeczeństwa.

    Dodano: 16.11.2010. 16:17  


    Najnowsze