• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wylesianie Amazonii źródłem kolejno ożywienia i zapaści

    15.06.2009. 15:11
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Czy wycinanie amazońskich lasów deszczowych w Brazylii zwiększa dobrobyt ludzi zamieszkujących w regionie? Nowe badania międzynarodowe pokazują, że najpierw następuje okres prosperity, po czym przychodzi okres załamania - schemat, który można nazwać "zmienną koniunkturą". Wyniki badań, sfinansowanych w części z unijnego Szóstego Programu Ramowego (6PR), pokazują, że poziom rozwoju społeczności ludzkich przed zmianą i po niej kształtuje się na podobnym, niskim poziomie.

    Różne grupy, jak inwestorzy czy górnicy, poszukują nowych możliwości w lasach brazylijskiej Amazonii. Jednak w większości wypadków są to osoby, które uciekają przed swoja złą passą i pojawiają się w regionie w poszukiwaniu lepszego życia.

    Eksploatacja terenów leśnych w celu rozwoju gospodarczego wiąże się z wycinaniem drzew na drewno i udostępnianiem terenów dla rolnictwa i hodowli bydła. W minionej dekadzie wycięto w Brazylii łącznie 155.000 kilometrów kwadratowych amazońskich lasów deszczowych. Naukowcy twierdzą, że średnie tempo trzebieży lasów wynosiło ponad 1.8 miliona hektarów rocznie, a granica wylesiania bardzo szybko przesuwa się do przodu.

    Zespół naukowców po kierunkiem Any Rodrigues z Ośrodka Ewolucyjnej i Funkcjonalnej Ekologii przy Narodowym Centrum Badań Naukowych (CNRS) we Francji, wykorzystał Indeks Rozwoju Społecznego (HDI) opracowany w ramach Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP), który uśrednia standard życia, umiejętność czytania i pisania oraz średnią długość życia, aby ocenić 286 miejscowości otaczających lasy deszczowe, znajdujących się na różnych etapach rozwoju.

    Naukowcy ocenili zmiany zachodzące w okresach przestrzeni, a nie czasu - według dr Rodrigues. "W ramach analizy badaliśmy raczej względne schematy rozwoju w obrębie przestrzeni, aniżeli przebieg bezwzględnego rozwoju w czasie" - czytamy w opracowaniu. "Drugi typ badań był niemożliwy ze względu na brak długoterminowych danych z pełnych okresów, natomiast atutem pierwszego była normalizacja zmian czasowych, dotykających cały region (np. cykle gospodarcze w gospodarce Brazylii)."

    Naukowcy porównali różne parametry dobrobytu (np. dochód, edukację, średnią długość życia) w regionach brazylijskiej Amazonii, "które leżą przed granicą wylesiania, na niej i za nią". Obserwowany na początku wzrost dobrobytu prawdopodobnie jest następstwem sposobu, w jaki miejscowi zarabiają na udostępnionych zasobach naturalnych, takich jak ziemia i pastwiska. Zespół jest również przekonany, że wyższe dochody i nowe drogi przyczyniają się do polepszenia warunków życia.

    "Region Amazonii jest ceniony na całym świecie za swoją niezrównaną wartość przyrodniczą, ale to również bardzo biedny region. Na ogół zakłada się, że zastępowanie lasu uprawami i pastwiskami jest najlepszym sposobem na spełnienie uzasadnionych aspiracji regionu do rozwoju" - wyjaśniła dr Rodrigues w internetowym wywiadzie dla Science. "Sprawdziliśmy to założenie. Odkryliśmy, iż mimo początkowej poprawy w dochodach, średniej długości życia i edukacji, jakie przynosi ze sobą granica wylesiania, te korzyści nie są trwałe" - dodaje.

    "Sugerujemy, że należy przyjąć lepszy model rozwoju tego regionu. Chodzi o to, by poprawić dobrobyt ludzi w sposób trwały bez wyczerpywania zasobów naturalnych regionu" - mówi dr Rodrigues. "Sądzimy, że schemat "zmiennej koniunktury" jest odzwierciedleniem gospodarki rabunkowej, prowadzącej do wyczerpania zasobów naturalnych, jak np. drewna, oraz obniżenia jakości i żyzności gleby."

    Lepszy model nie prowadziłby do długofalowego wyczerpania zasobów naturalnych - zdaniem kierowniczki badań. "Ufamy, że zaczynają powstawać obecnie warunki dla modelu, w którym lasy mają większą wartość, kiedy są "żywe" a nie wycięte; dzieje się tak poprzez proces toczących się negocjacji, w ramach których na przykład lasy zaczynają być cenione za swoją zdolność magazynowania dwutlenku węgla oraz poprzez rekompensaty dla krajów za niewylesianie, aby nie pojawiły się emisje dwutlenku węgla z tego powodu" - powiedziała.

    Zasadniczo powszechne wylesianie rozpoczęło się, kiedy Europejczycy zaczęli emigrować do tego regionu, wraz z kolonizacją portugalską na początku XVI w. - zauważyła. "Wylesianie Amazonii na wielką skalę rozpoczęło się stosunkowo niedawno i wiąże się w większości z robotami prowadzonymi w ciągu ostatnich kilku dekad" - mówi w wywiadzie dla Science.

    Profesor Andrew Balmford zajmujący się ochroną przyrody na Uniwersytecie Cambridge w Wlk. Brytanii powiedział: "Obecnie utrzymujące się następstwo okresów ożywienia i zapaści w rozwoju Amazonii jest zatem niepożądane dla ludzi oraz potencjalne katastrofalne dla innych gatunków i klimatu na świecie. Odwrócenie tego schematu zależeć będzie w dużej mierze od zrozumienia wartości dziewiczych lasów przez ludzi spoza Amazonii, aby lokalna populacja mogła dysponować większymi środkami do życia, kiedy lasy żyją, niż kiedy są wycinane."

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    Science:
    http://www.sciencemag.org

    Stypendia europejskie Marie Curie:
    http://cordis.europa.eu/mariecurie-actions/eif

    Źródło danych: Science; internetowy wywiad Science z Aną Rodrigues
    Referencje dokumentu: Rodrigues, A., et al. (2009) Boom-and-bust development patterns across the Amazon deforestation frontier. Science 324:1435-37. Publikacja internetowa z dnia 12 czerwca; DOI: 10.1126/science.1174002.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Francisco Alves Mendes Filho (ur. 15 grudnia 1944, zm. 22 grudnia 1988), znany jako Chico Mendes, brazylijski chłop z Amazonii, działacz związkowy i obrońca naturalnej przyrody amazońskiej. Nawoływał do wstrzymania wyrębu naturalnych lasów deszczowych Amazonii i zamieniania ich w bezdrzewne pastwiska. Założyciel narodowego stowarzyszenia wolnych rolników broniących lasów deszczowych jako swego miejsca gospodarczego wykorzystania bez niszczenia istotnych wartości posiadanych przez te lasy. Zamordowany w 1988 przez zwolenników latyfundystów chcących przekształcić Amazonię w krainę pastwisk dla bydła. Komitet Prognoz "Polska 2000 Plus" - jeden z komitetów problemowych Polskiej Akademii Nauk. Zadaniem Komitetu jest inspirowanie i koordynowanie studiów nad przyszłością - ze szczególnym uwzględnieniem możliwych kierunków rozwoju Polski takich jak: rozpoznanie ewolucji potrzeb społecznych, celów rozwoju gospodarki narodowej, przyszłej struktury społecznej i gospodarczej, sposobów życia i warunków rozwoju, kierunków postępu technicznego, nowych technologii. Oprócz tego Komitet zajmuje się opracowywaniem wielowariantowych i interdyscyplinarnych scenariuszy rozwoju oraz współpracą z zagranicznymi ośrodkami badań nad przyszłością. Basic Capabilities Index (BCI) - Social Watch stworzył BCI w celu zdefiniowania biedy bez potrzeby opierania się na danych opartych na dochodach. Najpowszechniej używane wskaźniki dotyczące biedy to określona przez Bank Światowy na 1 lub 2 dolary dziennie granica skrajnego ubóstwa lub ranking stworzony przez UNDP na podstawie Wskaźnika Rozwoju Społecznego, który jest z kolei wyliczany na podstawie danych dotyczących zdrowia i edukacji. BCI jest na tym tle stosunkowo łatwy do obliczenia i zastosowania również na poziomie miast i regionów, bez potrzeby przeprowadzania kosztownych badań dotyczących dochodów gospodarstw domowych. Dzięki braku konieczności użycia dochodu, BCI jest bardzo konsekwentny jeśli chodzi o definicję biedy, zakładającej, że stanowi ona zaprzeczenie praw człowieka.

    Polityka naukowa definiowana jest jako działalność państwa oraz innych instytucji publicznych mająca na celu takie wpływanie na naukę, które w sposób optymalny przyczyni się do wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego przy jak najlepszym wykorzystaniu środków na badania naukowe. Często do szeroko rozumianej polityki naukowej zalicza się także politykę innowacyjną, której zadaniem jest wprowadzanie wyników badań naukowych, wynalazków i usprawnień do praktyki gospodarczej. Jest to jedna z najmłodszych dziedzin polityki gospodarczej, ukształtowała się dopiero w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Przełomową datą jest rok 1935, kiedy to wydano pracę J.D.Bernala pt. "The Social Function of Science"("Społeczna funkcja nauki"), ujmującą całościowo problemy nauki we współczesnym świecie. W 1967r. we Frascati(Włochy) odbyła się konferencja przedstawicieli krajów skupionych w OECD, w trakcie której wypracowano wiele zaleceń i definicji dotyczących polityki naukowej, będących podstawą obecnego rozwoju tej dziedziny. Dzięki ustaleniom z 1967r. w wielu krajach, także w krajach rozwijających się, utworzono organy decyzyjne a szczeblu rządowym odpowiedzialne za politykę naukową. Sektorowy Program Operacyjny Rozwoju Zasobów Ludzkich (SPO RZL) jest jednym z programów opracyjnych służących realizacji Narodowego Plany Rozwoju 2004-2006. Współfinansowany jest z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz środków krajowych.

    CORDIS (Community Research and Development Information Service), Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badań i Rozwoju jest bazą informacji na temat europejskiej działalności badawczo-rozwojowej. Stanowi oficjalne źródło informacji na potrzeby publikacji wszystkich zaproszeń do składania wniosków w ramach siódmego programu ramowego w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego (7PR). CORDIS jest jednym z serwisów wydawnictwa Unii EuropejskiejUrzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich. Oświata – pojęcie "oświata" używane jest często zamiennie z wyrażeniem "system oświaty". Według Słownika Pedagogicznego W. Okonia jest to działalność ogółu powiązanych ze sobą placówek i instytucji zajmujących się upowszechnianiem kształcenia, wychowaniem bezpośrednim i pośrednim, umożliwiając obywatelom zdobywanie ogólnego i zawodowego wykształcenia oraz zapewniając możliwość wszechstronnego rozwoju osobowości, które są niezbędne przyszłemu obywatelowi. Ważnym elementem systemu oświaty jest odnoszenie historycznych doświadczeń społecznych do teraźniejszych w celu stworzenia jak najlepszych warunków życia i rozwoju dla przyszłości społeczeństwa.

    Polityka rozwoju to zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju oraz spójności społeczno-gospodarczej i terytorialnej. Jest ona konsekwencją wyboru strategii rozwoju kraju. Zakres polityki rozwoju obejmuje takie obszary aktywności państwa jak: Gaworzenie – wczesny etap rozwoju mowy po krzyku i głużeniu, pojawiający się ok. 6 miesiąca życia. Niektórzy badacze twierdzą, że okres gaworzenia przypada na od trzeciego do dwunastego miesiąca życia (choć gaworzenie pojawia się u nielicznych dzieci jeszcze ok. drugiego roku życia). Polega na łączeniu samogłosek, które dziecko wymawiało do tej pory ze spółgłoskami (ga-ga, ma-ma-ma, ugh-ugh itp.) Pojawiają się w ten sposób pierwsze dowolnie wymawiane sylaby (są one zwykle przyjmowane przez rodziców jako coś bardzo przyjemnego). Taka umiejętność związana jest z możliwością kontroli przepływu powietrza przez struny głosowe oraz większą dowolną kontrolą nad wargami i językiem. Te tworzone celowo dźwięki nie mają jednak żadnej treści ani znaczenia dla dziecka.

    Ekonomia rozwoju - dział ekonomii zajmujący się aspektami gospodarczymi procesu rozwoju w krajach o niskim dochodzie. Ekonomia rozwoju zajmuje się analizą istoty i przyczyn masowego ubóstwa oraz czynników, kierunków i narzędzi pobudzania rozwoju gospodarczego. Podstawowym celem ekonomii rozwoju jest analiza możliwości przezwyciężenia ubóstwa przez kraje o niskim dochodzie.

    W ramach ekonomii rozwoju tak jak i w innych naukach ekonomicznych można wyróżnić dwa podejścia:


    Dobrobyt – warunki bytowe gwarantujące wysoki poziom życia oraz satysfakcję w sferze kulturalnej. Według koncepcji neoliberalnych najprostszym miernikiem dobrobytu jest poziom PKB per capita (na jednego mieszkańca). Dobrobyt jest uzależniony od stopnia podziału PKB między konsumpcję indywidualną a społeczną oraz od struktury rzeczowej dochodu narodowego. Takie sposoby utożsamiania dobrobytu z PKB nie uwzględniają nierówności społecznych w rozkładzie PKB i stoją w opozycji do założeń zrównoważonego rozwoju

    Zachodni region rozwoju - (rum. Regiunea de dezvoltare Vest) jest jednym z 8 regionów rozwoju Rumunii. W granicach regionu znajduje się następujące okręgi: Centralny region rozwoju - (rum. Regiunea de dezvoltare Centru) jest jednym z 8 regionów rozwoju Rumunii. W granicach regionu znajduje się następujące okręgi:

    Południowy region rozwoju - (rum. Regiunea de dezvoltare Sud) jest jednym z 8 regionów rozwoju Rumunii. W granicach regionu znajduje się następujące okręgi: Niemowlę, okres niemowlęcy – dziecko od urodzenia do końca pierwszego roku życia. Wyodrębnienie to w psychologii rozwojowej dokonywane ze względu na szczególną wagę rozwoju małego dziecka w tym okresie. Wyodrębnienie okresu niemowlęctwa jest ważne także z uwagi na mnogość i intensywność przemian zachodzących w organizmie dziecka w tym czasie. Pierwszy miesiąc życia dziecka jest okresem noworodkowym.

    Dodano: 15.06.2009. 15:11  


    Najnowsze