• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wystawa grzybów z Puszczy Białowieskiej

    27.09.2010. 01:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Grzyby jadalne, niejadalne i trujące, w sumie ok. 200 gatunków, można zobaczyć na 16. Wystawie Grzybów Puszczy Białowieskiej, otwartej w sobotę w Ośrodku Edukacji Przyrodniczej Białowieskiego Parku Narodowego w Białowieży (Podlaskie).

    Eksponaty zbierali w puszczańskich siedliskach pracownicy parku, studenci, uczniowie i naukowcy badający grzyby - mikolodzy. Zebrano je w ostatnich dniach i opisano specjalnie dla potrzeb ekspozycji; będzie ona czynna jedynie do poniedziałku, dopóki eksponaty zachowają świeżość.

    Na wystawie zgromadzono okazy gatunków powszechnie znanych, jadalnych, ale także gatunków toksycznych, niejadalnych, pasożytniczych i saprofitycznych (pobierających materię z martwych szczątków). Różnią się wielkością, kształtem, kolorem a nawet zapachem. Zobaczyć można m.in. borowiki, kanie, rydze, podgrzybki i koźlarze, ale także muchomory, m.in. muchomora zielonawego (sromotnikowego) i muchomora jadowitego, które odznaczają się łagodnym smakiem i bywają mylone z pieczarkami, gołąbkami, gąskami oraz z kaniami.

    Nowością w tym roku są tzw. grzyby mikroskopowe; na wystawie pokazano także objawy ich działalności, czyli zmiany chorobotwórcze na roślinach. Np. plamy na liściach klonu czy białe naloty na liściach dębu.

    Jak powiedziała PAP dr Anna Kujawa ze Stacji Terenowej PAN w Turwi pod Poznaniem, w przypadku tej wystawy aspekt jadalności czy niejadalności grzyba nie jest kluczowy, bo chodzi przede wszystkim o pokazanie różnorodności, bogactwa świata grzybów.

    "Chcemy pokazać, że grzyby są wszędzie. Że tak naprawdę widzimy tylko owocniki, ale grzybnia żyje cały rok. Że tak naprawdę cały czas depczemy po grzybach. Że w każdym zbiorowisku, na łące, w lesie, przy drodze - wszędzie mamy do czynienia z grzybami, bo to nieodłączny element każdego środowiska" - podkreśliła.

    Pytana o rady dla grzybiarzy, dr Kujawa powiedziała, że "musimy się uczyć odpowiedzialności". "Tzn. żebyśmy potrafili powstrzymać swoje łakomstwo, potrafili nie eksperymentować albo eksperymentować z głową i zbierać tylko takie owocniki, których identyfikacji jesteśmy pewni" - dodała dr Kujawa.

    Zgadzając się z opiniami grzybiarzy, oceniła, że w tym roku jesiennych grzybów jest bardzo dużo. Zwróciła jednak uwagę, że dla badań naukowców znaczenie miały także grzyby owocujące wiosną i latem, a wtedy nie było jednak tak dobrych warunków pogodowych.

    Dodała, że nie wszystkie odkryte w Puszczy Białowieskiej grzyby można zobaczyć na wystawie. Czasem bowiem znaleziono ich tak mało lub są tak małe, że nie można ich zaprezentować. Są jednak dokumentowane i zapisywane na liście gatunków występujących w puszczy.

    Szacuje się, że w Puszczy Białowieskiej występuje ponad 3 tys. zarejestrowanych gatunków grzybów. Ma to związek z różnorodnością siedlisk leśnych i dużą ilością martwego drewna - znakomitego miejsca rozwoju dla licznych grzybów. Ocenia się, że zaledwie połowa z nich to tzw. grzyby kapeluszowe, z których grzybiarze zbierają dwadzieścia kilka gatunków. ROF

    PAP - Nauka w Polsce

    abr/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Grzyby wielkoowocnikowe Polski – nieformalna grupa grzybów wielkoowocnikowych (Macromycetes, wyróżnianych ze względów użytkowych, a nie taksonomicznych), naturalnie występujących na terenie Polski. W Polsce stwierdzono około 3600 gatunków grzybów wielkoowocnikowych, przy czym dokładna liczba zależy od przyjętej definicji, a szacuje się, że występuje około 5500 gatunków) (w sensie systematycznym, wliczając wszystkie podstawczaki i workowce) oraz 200-300 gatunków grzybów wielkoowocnikowych wykorzystywanych użytkowo. Miąższ grzyba – zasadnicza część owocnika grzybów wypełniająca jego wnętrze. Składa się ze ściśle splecionych płonnych strzępek grzybni. Miąższ może być mięsisty, gąbczasty, elastyczny, włóknisty, chrząstkowaty itp. U niektórych grzybów miąższ zawiera tzw. mleczko o różnych kolorach u różnych gatunków grzybów – może być białawe, mleczne, pomarańczowe, krwiste. Mleczko to u niektórych gatunków może zmieniać barwę, albo natychmiast po przełamaniu grzyba, albo po kilku – kilkunastu minutach. Również smak mleczka pomaga w oznaczeniu gatunku. Pochwa (łac. volvum, ang. volva) – u grzybów kapeluszowych z rzędu pieczarkowców (Agaricales) część osłony całkowitej otaczająca nasadę trzonu. Podczas wzrostu owocnika osłona ulega rozerwaniu, a jej resztki pozostają na różnych częściach owocnika (w zależności od gatunku), jako łatki, strzępki lub brodawki na kapeluszu, pierścień na trzonie lub pochwa w nasadzie trzonu. Pochwa może być zwisła, postrzępiona lub wałeczkowata. Występowanie pochwy i jej morfologia ma duże znaczenie przy oznaczaniu wielu gatunków, jest np. jedną z ważniejszych cech różniących śmiertelnie trującego muchomora zielonawego (Amanita phalloides) od innych, podobnych gatunków grzybów. Często pochwa grzybów jest częściowo lub całkowicie ukryta pod ziemią, dlatego do identyfikacji potrzebny jest cały owocnik.

    Drzewostany Puszczy Białowieskiej: W Puszczy Białowieskiej zachowały się ostatnie na Nizinie Środkowoeuropejskiej fragmenty lasów o charakterze pierwotnym. W Puszczy dominują lasy liściaste oraz mieszane. Obserwuje się zjawisko ustępowania sosny zwyczajnej z siedlisk terenu Białowieskiego Parku Narodowego (BPN) na rzecz gatunków liściastych. Podkładka – u grzybów jest to zbita warstwa grzybni złożona z mocno z sobą splecionych płonnych strzępek. U niektórych gatunków grzybów workowych powstają na niej otocznie (perytecja), w których wytwarzane są w wyniku podziału płciowego zarodniki. Podkładkę u grzybów workowych nazywa się również stromą.

    Jesion z naroślą – jesion wyniosły o rozmiarach pomnikowych rosnący w Puszczy Białowieskiej, jeden z najpotężniejszych jesionów w Puszczy Białowieskiej; rośnie na terenie Białowieskiego Parku Narodowego. Rośnie w środowisku, w którym jest dużo wilgoci. Jesion Olbrzym – jesion wyniosły o rozmiarach pomnikowych rosnący w Puszczy Białowieskiej, jeden z najpotężniejszych jesionów w Puszczy Białowieskiej; rośnie na terenie Białowieskiego Parku Narodowego. Pień ma lejkowaty kształt u podstawy.

    Jesion przy Carskiej Tropinie – pomnikowy jesion wyniosły rosnący w Puszczy Białowieskiej, aktualnie najpotężniejszy jesion w zagospodarowanej części Puszczy Białowieskiej. Od roku 2002 drzewo jest martwe. Pień drzewa ma nieregularny kształt, korona jest zwarta. Miejsce, w którym rośnie, w 1996 roku włączone zostało do Białowieskiego Parku Narodowego. Grzyb owocnikowy – grzyb wytwarzający owocniki. Grzybami owocnikowymi jest większość gatunków grzybów wyższych należących do klasy podstawczaków i workowców. Wśród grzybów owocnikowych wyróżnia się jeszcze grzyby kapeluszowe, u których owocnik zróżnicowany jest na kapelusz i trzon.

    Puszcza Mielnicka – południowopodlaski kompleks leśny rozciągający się na północ od Mielnika po Adamowo i Nurzec-Stację. Wschodnie obszary puszczy leżą na terytorium Białorusi. Puszcza Mielnicka jest pozostałością Puszczy Białowieskiej i ma nadal podobny do niej charakter. Na terenie puszczy znajduje się dużo źródlisk i strumyków oraz cztery rezerwaty. Żyją tu wilki (około 7 sztuk) i rysie. Zdarzały się przypadki obecności żubrów w puszczy (m.in. w okolicach Nurca-Stacji). Puszcza ta jest znana także z dużej ilości grzybów. Potencjalnie niebezpiecznym przedsięwzięciem dla puszczy jest planowane przejście graniczne między Polską a Białorusią w Koterce.

    Dąb Jacka Wysmułka – wcześniej zwany Wielkim Mamamuszim, najgrubszy spośród dębów Puszczy Białowieskiej rosnących w zagospodarowanej części Puszczy, pod względem obwodu pnia ustępuje tylko Dębowi Maćkowi rosnącemu w rezerwacie ścisłym Białowieskiego Parku Narodowego . Na wys. 130 cm od nasady pień ma w obwodzie 701 cm (2009 r.), wysokość drzewa -31-32 m. Dąb nosi imię zasłużonego dla Puszczy Białowieskiej leśnika, miłośnika przyrody Jacka Wysmułka. Zresztą Jacek Wysmułek odkrył to drzewo w białowieskim mateczniku i w 1976 roku zgłosił je do wojewódzkiego rejestru drzew pomnikowych.

    Pawężnica (Peltigera) – rodzaj grzybów z rodziny pawężnicowatych (Peltigeraceae), porost. Obejmuje około 75 gatunków. Wszystkie gatunki w Polsce objęte są ścisłą ochroną na mocy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną. Łuskowcowate, drobnołuszczakowate (Pluteaceae Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców (Agaricales). Obejmuje 900 do 1000 gatunków występujących na całym Świecie.

    Dodano: 27.09.2010. 01:25  


    Najnowsze