• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zidentyfikowano gen będący supresorem nowotworowym

    09.06.2010. 19:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Europejscy naukowcy powiązali niewydolność genu PTPN2 (niereceptorowego białka fosfatazy tyrozynowej typu 2) z rozwojem ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL). Zaprzestanie pracy przez PTPN2 lub ich całkowita utrata powoduje szybszy wzrost komórek nowotworowych i wydłużenie ich życia. Zatem gen działa jak supresor nowotworowy, kiedy jest w pełni funkcjonalny. Badania stanowią dorobek projektu MOLTALL (Molekularnie ukierunkowane leczenie ostrej białaczki limfoblastycznej T-komórkowej), który został dofinansowany na kwotę 1,4 mln EUR przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych (ERBN) ze środków Siódmego Programu Ramowego (7PR). Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie Nature Genetics.

    Kierownikiem projektu MOLTALL jest profesor Jan Cools z Vlaams Instituut voor Biotechnologie i Katholieke Universiteit Leuven (VIB oraz K.U.Leuven) w Belgii, któremu przyznano grant ERBN dla początkujących naukowców w 2007 r. (w ramach schematu, który zapewnia początkującym naukowcom okazję do zbudowania własnego zespołu badawczego i prowadzenie własnych, niezależnych badań naukowych w Europie). Celem projektu jest zbadanie molekularnej patogenezy ostrej białaczki limfoblastycznej T-komórkowej (T-ALL) oraz wypracowanie nowych, ukierunkowanych metod leczenia.

    W ramach ostatnich badań profesor Cools pracował z zespołem europejskich naukowców, w tym z doktorantką VIB/K.U.Leuven Marią Kleppe i dr Peterem Vandenberghem z K.U.Leuven i Hôpital Saint-Louis we Francji. Naukowcy odkryli w czasie badań, że w DNA (kwasie dezoksyrybonukleinowym) komórek niektórych chorych na białaczkę brakowało genu PTPN2 (co prowadziło do rozmnażania się komórek nowotworowych) i zidentyfikowali ten gen jako negatywny regulator aktywności określonej kinazy. Ogólnie rzecz biorąc wyniki ich badań dostarczają dowodów na to, że gen pełni rolę supresora nowotworowego i jest głównym czynnikiem w pojawieniu się ALL.

    Wyniki badań dostarczają również nowych wskazówek dotyczących kinaz i fosfataz (enzymów zdolnych do włączania i wyłączania określonych funkcji komórkowych) w rozwoju nowotworu. Wiemy już od pewnego czasu, że błędy w kinazach i fosfatazach są potencjalną przyczyną nowotworów. Rezultaty badań pokazują teraz, że kiedy błędy te wystąpią jednocześnie, skutki rakotwórcze mogą działać na siebie wzmacniająco. Zespół odkrył również, że błędy te mogą zwiększyć odporność komórek na inhibitory kinazy (wykorzystywane w leczeniu nowotworów).

    ALL to szybko rozwijający się nowotwór, który atakuje komórki limfoidalne - jeden z dwóch głównych typów leukocytów. Nieprawidłowe komórki (białaczkowe) szybko rozwijają się i rosną, obezwładniając normalne erytrocyty i leukocyty oraz płytki (fragmenty komórek o nieregularnym kształcie), których organizm potrzebuje, aby zachować zdrowie. Osoby chore na ALL i inne typy białaczki są zwykle podatne na infekcje z tego względu, że to właśnie leukocyty zapewniają ochronę przed wirusami i bakteriami.

    Określenie "ostra" w nazwie choroby odnosi się do szybkości jej rozwoju - nieleczona może doprowadzić do przedwczesnej śmierci. ALL odpowiada za niemal jedną trzecią wszystkich diagnoz nowotworów u dzieci poniżej 15 roku życia. Wiadomo, że najczęściej ujawnia się u dzieci w przedziale wieku od 2 do 5 lat. Niemniej może też atakować dorosłych, zwykle po 45 roku życia.

    T-ALL jest najgroźniejszym rodzajem ALL. W przypadku tej białaczki komórki, które zwykle przekształciłyby się w leukocyty zaczynają się dzielić w sposób niekontrolowany, wytwarzając dużą liczbę niedojrzałych komórek. Do tej pory było bardzo niewiele czynników wiązanych z podwyższonym ryzykiem zapadnięcia na T-ALL. Dzięki przeprowadzanym badaniom stało się jednak jasne, że T-ALL rozwija się, kiedy błędy pojawią się jednocześnie w kilku genach.

    Naukowcy kładą teraz nacisk na zidentyfikowanie genów leżących u podstaw T-ALL oraz na rozwikłanie specyficznych kombinacji, które pobudzają rozwój choroby. Zespół jest przekonany, że ma to zasadnicze znaczenie dla opracowania terapii, które koncentrują się na więcej niż tylko jednym celu.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Gemtuzumab ozogamicyny — lek cytostatyczny, obecnie wycofany z rynku, stosowany dawniej w leczeniu ostrej białaczki szpikowej u pacjentów z dodatnimi wynikami badań w kierunku receptorów CD33, u których wystąpił nawrót choroby po wcześniejszym kursie leczenia oraz którzy nie kwalifikowali się do innych typów intensywnej chemioterapii. W dniu 18 października 2000 został oznaczony jako sierocy produkt leczniczy do leczenia ostrej białaczki szpikowej. RB (pRb, Rb) – białko kodowane przez gen supresorowy RB1. Gen RB1 jest zmutowany w wielu typach nowotworów człowieka. Nazwa białka RB pochodzi od siatkówczaka (retinoblastoma), nowotworu spowodowanego mutacjami w obydwu allelach kodującego białko genu RB1. Białko RB w komórkach jest obecne zazwyczaj jako fosfoproteina, i jest substratem reakcji fosforylacji przeprowadzanej przez liczne białka enzymatyczne z rodziny kinaz. Udowodnioną funkcją białka RB jest zapobieganie podziałowi komórki przez zatrzymanie cyklu komórkowego. Niefunkcjonalne białko RB nie zapobiega podziałom komórek, stąd udowodniony związek między mutacjami z utratą funkcji w genie RB1 a niekontrolowanymi podziałami komórek nowotworu. Tioguanina (6-tioguanina) – aromatyczny związek heterocykliczny, pochodna puryny. Lek cytostatyczny, będący analogiem guaniny, stosowany w chemioterapii ostrych białaczek, szczególnie ostrej białaczki szpikowej i ostrej białaczki limfoblastycznej.

    Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006). Kinazy białkowe – grupa kinaz, których substratami są białka. Enzymy te przeprowadzają reakcję fosforylacji cząsteczki specyficznego dla danej kinazy białka. Fosforylacja zwykle prowadzi do zmiany konformacji cząsteczki białka i, w konsekwencji, zmiany jego aktywności, zdolności do wiązania się z innymi białkami albo przemieszczenia cząsteczki w obrębie komórki. Do 30% białek podlega regulacji na tej drodze; większość szlaków metabolicznych komórki, zwłaszcza sygnalizacyjnych, angażuje enzymy z grupy kinaz białkowych. W ludzkim genomie zidentyfikowano kilkaset genów kodujących sekwencje aminokwasowe kinaz białkowych (około 2% wszystkich genow). Funkcja kinaz białkowych podlega wielostopniowej regulacji, również angażującej kinazy i fosfatazy białkowe; fosforylacja białka kinazy może zwiększać albo zmniejszać jej aktywność. Białka aktywatorowe lub inhibitorowe przez przyłączanie się do domen regulatorowych kinaz również wpływają na ich aktywność. Niektóre kinazy posiadają domenę regulatorową, którą same mogą fosforylować (autofosforylacja albo cis-fosforylacja).

    Ostra białaczka promielocytowa – podtyp ostrej białaczki szpikowej (AML); nowotwór złośliwy krwi i szpiku kostnego. Nazywana także ostrą białaczką progranulocytową; APL; AML z t(15;17)(q22,q12), PML-RARA i odmiany; FAB podtyp M3 i wariant M3. Cechuje się wysokim stopniem wyleczalności. Interleukina 1 (IL-1) – zbiorcza nazwa, którą określa się cytokiny o kluczowym znaczeniu dla procesu zapalnego i szerokim spektrum działania. Cytokina ta jest wydzielana w odpowiedzi na różne antygeny pochodzenia wirusowego, bakteryjnego i grzybiczego. Oprócz komórek układu odpornościowego wydzielać ją mogą również komórki "nieimmunologiczne", takie jak keratynocyty, co jeszcze podkreśla jej rolę jako uniwersalnego czynnika pobudzającego reakcję zapalną. IL-1 jest także zdolna do indukowania wydzielania innych cytokin prozapalnych, takich jak: IFN-γ, Interleukina 6 czy TNF. IL-1 wpływa również na procesy odpowiedzi swoistej, indukując wydzielanie interleukiny 6 przez limfocyty T oraz wpływając na rozwój limfocytów B. Ogólnie można powiedzieć, że IL-1 wpływa aktywująco na leukocyty oraz wiele innych komórek nie związanych bezpośrednio z układem odpornościowym, bierze bowiem udział także w przebudowie tkanek, syntezie białek ostrej fazy, wywołuje senność i jest pirogenem.

    Komórki NK (ang. Natural Killer – naturalni zabójcy) – główna grupa komórek układu odpornościowego odpowiedzialna za zjawisko naturalnej cytotoksyczności. Komórki NK zostały odkryte w latach 70. XX w. u osób zdrowych, wśród których nie spodziewano się odpowiedzi przeciwnowotworowej. Okazało się, że taka odpowiedź jednak występuje i jest silniejsza niż u osób chorych. Obok komórek NK za taki efekt odpowiadają hipotetyczne komórki NC. Ze względu na swoje właściwości komórki NK są zaliczane do komórek K. Efekt cytotoksyczny jest widoczny już po 4 godz. od kontaktu z antygenem i standardowo testuje się go na linii białaczkowej K562. Interleukina 1 (IL-1) – zbiorcza nazwa, którą określa się cytokiny o kluczowym znaczeniu dla procesu zapalnego i szerokim spektrum działania. Cytokina ta jest wydzielana w odpowiedzi na różne antygeny pochodzenia wirusowego, bakteryjnego i grzybiczego. Oprócz komórek układu odpornościowego wydzielać ją mogą również komórki "nieimmunologiczne", takie jak keratynocyty, co jeszcze podkreśla jej rolę jako uniwersalnego czynnika pobudzającego reakcję zapalną. IL-1 jest także zdolna do indukowania wydzielania innych cytokin prozapalnych, takich jak: IFN-γ, Interleukina 6 czy TNF. IL-1 wpływa również na procesy odpowiedzi swoistej, indukując wydzielanie interleukiny 6 przez limfocyty T oraz wpływając na rozwój limfocytów B. Ogólnie można powiedzieć, że IL-1 wpływa aktywująco na leukocyty oraz wiele innych komórek nie związanych bezpośrednio z układem odpornościowym, bierze bowiem udział także w przebudowie tkanek, syntezie białek ostrej fazy, wywołuje senność i jest pirogenem.

    Białaczka włochatokomórkowa – rzadka postać nowotworu hematologicznego, charakteryzująca się akumulacją nieprawidłowych limfocytów B. Zazwyczaj jest klasyfikowana jako podtyp przewlekłej białaczki limfatycznej. Pierwszy człon nazwy wywodzi się od białawego koloru próbki krwi chorego na ostrą białaczkę. Drugi człon nazwy jest związany z tym, iż z powodu części wystających promieniście z powierzchni nieprawidłowe limfocyty B wyglądają "włochato" pod mikroskopem, natomiast infiltracja szpiku kostnego i śledziony ma charakter rozproszony.

    Ostra erytroleukemia jest rzadkim typem ostrej białaczki szpikowej, w której dochodzi do mieloproliferacji erytroblastów.

    Dodano: 09.06.2010. 19:12  


    Najnowsze