• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zmiany klimatu pobudzają roślinność tundry arktycznej

    11.04.2012. 16:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy z Finlandii odkryli, że zmiany klimatu wpływają na regiony tundry arktycznej poprzez wspomaganie wegetacji. Ich dane sugerują, że ten wzrost może potencjalnie przyspieszyć globalne ocieplenie. Badacze z Fińskiego Instytutu Meteorologicznego wykorzystali obserwacje satelitarne do oceny oddziaływania roślinności na topnienie śniegu, a przez to na albedo powierzchni terenu (tj. zdolność odbijania promieni) w regionach tundry arktycznej. Zespół gromadził potrzebne informacje przez okres 16 lat w miesiącach marzec - czerwiec.

    "Badania ujawniły, że roślinność w Norwegii zagęściła się" - wyjaśnia Juval Cohen z Fińskiego Instytutu Meteorologicznego. "Za wyjątkiem różnic w roślinności, inne przeważające warunki, takie jak temperatura, opady i promieniowanie słoneczne, były w obydwu krajach niemal takie same. Różnica w topnieniu śniegu między Finlandią a Norwegią wpływa na albedo powierzchni terenu. W okresie topnienia śniegu, albedo było niemal zawsze wyższe w Finlandii".

    Utrzymywanie gołej tundry, czy nawet ograniczanie wegetacji, spowolniłoby wiosenne topnienie śniegu, zdaniem dr Cohena. "To z kolei mogłoby spowolnić globalne ocieplenie" - stwierdza, komentując odkrycia.

    Eksperci twierdzą, że globalne ocieplenie od mniej więcej dziesięciu ostatnich lat bardzo zaburza cykl topnienia śniegu, który rozpoczyna się wiosną coraz wcześniej. To wcześniejsze topnienie wpływa również na zdolność odbijania promieni przez obszary lądowe. Naukowcy utrzymują, że albedo obszarów lądowych odgrywa rolę w równoważeniu energii Ziemi, ponieważ decyduje o proporcji promieniowania słonecznego odbijanego i pochłanianego przez powierzchnię.

    Albedo śniegu jest wyższe w porównaniu do niepokrytego gruntu, gdyż śnieg jest jasny i odbija większość padającego światła słonecznego z powrotem w kosmos. Grunt pozbawiony śniegu jest ciemniejszy, a przez to pochłania większość napływającej energii słonecznej.

    Zdaniem naukowców, globalne ocieplenie przesunęło linię drzew w kierunku północnym i zintensyfikowało roślinność w regionach tundry arktycznej, bowiem obecnie rośliny są w stanie przetrwać na obszarach, na których było kiedyś dla nich zbyt zimno.

    Zespół zaobserwował również, że rozwój roślinności w lapońskich regionach tundry znajduje się pod wpływem hodowli reniferów. Piętro roślinne maleje, kiedy zwiększa się wypas reniferów, gdyż zarówno zjadanie, jak i tratowanie roślin ogranicza wegetację.

    Na zdjęciach satelitarnych widać również wyraźne różnice w piętrach roślinnych po obu stronach płotu oddzielającego tereny wypasu.

    Naukowcy zmierzyli również różnice w pochłanianiu energii słonecznej w Finlandii i Norwegii w okresie topnienia śniegu. Zgodnie z ich obserwacjami, ilość promieniowania słonecznego pochłoniętego w Norwegii była wyższa niż w Finlandii, co przełożyło się na niższe albedo.

    "W kwietniu i maju w Norwegii, obszar o powierzchni 100 x 100 kilometrów pochłania około 100.000 teradżuli więcej promieniowania słonecznego niż taki sam obszar w Finlandii" - twierdzą naukowcy. "To wystarczająca ilość energii do stopienia lodowego sześcianu o wymiarach 330 x 1.000 x 1.000 metrów".

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pod pojęciem klimat rozumie się średni stan atmosfery i oceanu w skalach od kilku lat do milionów lat. Zmiany klimatu wynikają z czynników zewnętrznych takich jak ilość dochodzącego promieniowania słonecznego lub czynników wewnętrznych takich jak działalność człowieka (zmiany antropogeniczne) lub wpływ czynników naturalnych. W ostatnich latach termin „ogólna zmiana klimatu”, używany jest w kontekście globalnego ocieplenia i wzrostu temperatury na powierzchni Ziemi, ale rozważane są scenariusze powodujące oziębienie powierzchni Ziemi (np. wywołane odbiciem energii słonecznej od zwiększonej pokrywy chmur lub aerozoli atmosferycznych). Albedo (białość) – stosunek ilości promieniowania odbitego do padającego, jest parametrem określającym zdolność odbijania promieni przez daną powierzchnię. Albedomierz – przyrząd meteorologiczny do pomiaru wielkości odbitego od powierzchni Ziemi promieniowania słonecznego. Pozwala na wyznaczenie albedo różnych rodzajów podłoża. Składa się z dwóch solarymetrów, z których jeden skierowany jest ku górze i mierzy całkowite promieniowanie słoneczne (bezpośrednie i rozproszone), a drugi, skierowany w dół, mierzy strumień promieniowania odbitego.

    Lód lodowcowy – lód o budowie ziarnistej, będącej wynikiem kilku faz przemian pod wpływem nagromadzania się kolejnych warstw śniegu. Świeży śnieg charakteryzuje się niewielką gęstością, aby powstał z niego lód lodowcowy śnieg musi ulec podtopieniu i natychmiastowemu ponownemu zamrożeniu. Wielokrotne topnienie prowadzi do zmiany struktury śniegu z drobnokrystalicznej (płatki śniegu) na "lodową kaszę", zwaną szrenią lub firnem. Kolejne topnienia i zamarzania prowadzą do usunięcia większości powietrza spomiędzy ziaren lodu, w wyniku czego powstaje biały lód firnowy, o znacznie większej gęstości od gęstości śniegu. Pod wpływem ciężaru wytwarzanego przez śnieg, lód i lód firnowy najbardziej spodnia warstwa lodu przekształca się w zbudowany z dużych (kilkucentymetrowych) ziaren lodowych niebieski lód lodowcowy. Ocenia się, że z warstwy śniegu o miąższości 15 m powstaje warstwa lodu o miąższości 1 m. Schemat płatka śniegu – jest logicznym układem tabel w wielowymiarowej bazie danych, takim, że diagram jednostki przypomina w formie płatek śniegu. Schemat płatka śniegu jest reprezentowany przez scentralizowane tabele faktów, które są połączone w wielu wymiarach.

    Globalne zaciemnienie (ang. global dimming) – zjawisko polegające na zaobserwowanej redukcji (średnio o około 5%) promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni Ziemi. Proces zaciemniania zarejestrowany został w latach 1961-1990 i miał związek z gromadzeniem się w atmosferze ziemskiej sadzy i aerozoli, powstających przede wszystkim w wyniku działalności człowieka. W dekadzie 1990-2000 zaobserwowano jednak globalne rozjaśnienie (zwłaszcza nad Europą), co powiązano ze spadkiem ilości pyłów w najniższych warstwach atmosfery. Zjawisko zaciemnienia pozostawało długo w sprzeczności z obserwowanym równocześnie globalnym ociepleniem, ponieważ mimo ograniczenia promieniowania słonecznego, w ciągu XX wieku temperatura najniższych warstw atmosfery wciąż rosła. Jednak wyjaśniono tę sprzeczność poprzez przedstawienie tych zjawisk (globalnego zaciemnienia i ocieplenia) jako procesów o przeciwstawnym wpływie na średnią temperaturę na Ziemi. Linia wiecznego śniegu, granica wiecznego śniegu, granica wieloletniego śniegu – wysokość, wyrażona w metrach n.p.m., powyżej której opad śniegu przewyższa jego topnienie w bilansie rocznym. W sprzyjających warunkach topograficznych powyżej tej granicy mogą powstawać pola firnowe lodowców (zobacz też: linia równowagi bilansowej), w tym wypadku stanowi ona dolną granicę pola firnowego. Położenie granicy wieloletniego śniegu zależy głównie od czynników:

    Równoważnik dawki pochłoniętej, biologiczny równoważnik dawki, dawka równoważna – pojęcie pochodne od dawki pochłoniętej. Jest to ilość energii, którą deponuje cząstka w materii żywej (tkance, organie), przez którą przechodzi, z uwzględnieniem skutków biologicznych wywołanych przez różne rodzaje promieniowania. Jednostką równoważnika dawki pochłoniętej jest siwert (Sv). Równoważnik dawki pochłoniętej otrzymuje się w wyniku przemnożenia dawki pochłoniętej przez współczynnik wagowy promieniowania:

    Dodano: 11.04.2012. 16:49  


    Najnowsze