• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zmysłowe nawigowanie ryb - nowe badania unijne

    13.03.2012. 15:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy z Holandii i Wlk. Brytanii odkryli, że młode ryby rafy koralowej wykorzystują dźwięki, zapachy i obrazy podczas nawigowania z otwartego morza w poszukiwaniu partnerów ukrytych w korzeniach namorzynów lub źdźbłach trawy morskiej.

    Dr Ivan Nagelkerken, wcześniej z Uniwersytetu Radboud w Nijmegen w Holandii, a obecnie z Wydziału Nauk o Ziemi i Środowisku Uniwersytetu w Adelajdzie w Australii, wskazuje na szczególne znaczenie tych odkryć. Badania, opublikowane w czasopiśmie Ecology, "podkreślają wagę utrzymania różnorodnych siedlisk i zdrowych populacji lokalnych, aby ryby z gatunku Haemulon flavolineatum i wiele innych podobnych im mogły wypełnić swój cykl życiowy".

    Kondycja mórz i jego mieszkańców jest zagrożona przez rozmaite czynniki, w tym śmieci, zanieczyszczenia przemysłowe czy przełowienie. Według Komisji Europejskiej, w Europie, gdzie ocenie poddano gatunki morskie i rodzaje siedlisk, "stwierdzono, iż większość znajduje się w stanie niekorzystnym lub nieznanym", a "jedynie 10% siedlisk i 2% gatunków [...] jest się w dobrym stanie".

    Aby odkryć, jak młode ryby odnajdują drogę, naukowcy z Uniwersytetu Radboud w Nijmegen w Holandii wraz z kolegami z Uniwersytetu w Bristolu w Wlk. Brytanii przeanalizowali reakcje młodych ryb z gatunku Haemulon flavolineatum - powszechnie występującego w Morzu Karaibskim - na lokalne bodźce dźwiękowe, zapachowe i wzrokowe.

    Zespół przetestował najpierw, które hałasy z siedliska przyciągały je, wykorzystując w tym celu komory dźwiękowe. Naukowcy odkryli, że nowo osiadłe ryby, to jest takie, które właśnie wróciły na wybrzeże po tym, jak przez kilka tygodni rozwijały się w planktonie, były najbardziej wabione przez dźwięki rafy koralowej. Aczkolwiek nie zadamawiały się w rafie koralowej, która może być niebezpiecznym miejscem dla młodych ryb. Zamiast tego poszukiwały relatywnie bezpieczniejszych obszarów lęgowych w namorzynach i trawie morskiej, gdzie rozwijały się przez pierwsze miesiące.

    W ramach drugiego eksperymentu za pomocą labiryntów zapachowych w kształcie Y sprawdzono, które zapachy siedliska wabiły ryby. W odróżnieniu od badania dźwiękowego, ryb raczej nie przyciągały zapachy rafy koralowej, lecz woń błotnistych siedlisk traw morskich i namorzynów w miękkich osadach. "Wygląda na to, że ryby szukając wybrzeża wykorzystują odgłos rafy koralowej, który jest najgłośniejszym dźwiękiem siedliska, słyszalnym przez ryby z odległości od 100 do 1.000 metrów" - zauważa dr Chantal Huijbers z Uniwersytetu Radboud w Nijmegen. "Kiedy znajdą się w odpowiedniej odległości, mogą wywąchać preferowane siedliska lęgowe."

    W trzecim doświadczeniu zespół badał, czy ryby zostaną zwabione przez widok odpowiedniego siedliska lub potencjalnego partnera w ławicy. Obserwując ich zachowanie na kwadratowej arenie, naukowcy odkryli, że ryby nie są w stanie rozróżnić typów siedlisk, ale były silnie wabione przez widok znajomo wyglądającej ryby.

    W czwartym i ostatnim teście analizowano siłę tego wabienia przez inne ryby. Zespół umożliwiał rybom rozpoznanie preferowanego zapachu za pomocą zapachowego labiryntu w kształcie litery Y, a następnie otwierał okienko, aby badane ryby mogły zobaczyć inne osobniki. Następnie naukowcy zamieniali zapachy i stwierdzili, że ryby ignorowały zniknięcie preferowanego zapachu, wybierając pozostanie, aby mieć w zasięgu wzroku nowych partnerów z ławicy. "To sugeruje, że po ustanowieniu kontaktu wzrokowego, inne bodźce stają się mniej istotne" - stwierdzili naukowcy. "Ich misja została zakończona."

    "W ramach tych badań po raz pierwszy przyjrzano się hierarchii różnych bodźców zmysłowych, które umożliwiają młodym rybom ukończenie, będącego kwestią życia lub śmierci, zadania nawigacyjnego" - podsumował dr Steve Simpson, biolog morski i ekolog ryb z Uniwersytetu w Bristolu. "Słuch, a następnie węch ukierunkowuje ryby w skali makro, ale w skali mikro, kiedy ryby lokalizują nowych partnerów z ławicy, przeważa wzrok."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Narybek, zarybek – młode, małe ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu. W rozwoju narybku wyróżniane są dwa stadia: letnie (lipcówka) i wiosenne. W pierwszym stadium – od ukończenia stadium larwalnego do połowy pierwszego sezonu wegetacyjnego – narybek ma całkiem inny wygląd niż dorosłe ryby. Nie można rozróżnić płci u tak młodych ryb. W drugim stadium ryby stają się w pełni ukształtowane. Ryby maślane, ryby masłowe (ang. butterfish) – zwyczajowe nazwy kilku gatunków ryb o ciele zwykle wydłużonym i bocznie spłaszczonym charakteryzujących się dużą zawartością oleju. Cenione ze względu na smaczne mięso. Ości, kości międzymięśniowe – cienkie skostnienia ścięgien występujące w szeregach pomiędzy mięśniami szkieletowymi ryb kostnoszkieletowych. Przyjmują kształt pojedynczych szpilek lub rozdwajają się na kształt litery Y. Nie występują u innych kręgowców. Liczba szeregów ości jest zależna od gatunku ryby.

    Aparat Webera – układ wzmacniający zdolność odbierania dźwięków u niektórych gatunków ryb kostnoszkieletowych, złożony z kilku (od 2 do 4) zrośniętych kręgów łączących pęcherz pławny z uchem wewnętrznym. Drgania odbierane przez ciało ryby są przekazywane do pęcherza pławnego i przez aparat Webera do błędnika. Wariola (Variola louti) – gatunek ryby promieniopłetwej z rodziny strzępielowatych (Serranidae), zamieszkującej rafy koralowe regionu indopacyficznego, m.in. w Morzu Czerwonym. Żyje na głębokościach 3–250 m, mierzy do 83 cm długości i osiąga do 12 kg masy. Podstawę pokarmu stanowią ryby i skorupiaki.

    Ryby elektryczne – ogólne określenie gatunków ryb, które posiadają zdolność wytwarzania pola elektrycznego lub odbierania jego obecności i zmian. Ryby takie występują w wielu niespokrewnionych ze sobą grupach systematycznych. Ich ciało zaopatrzone jest w narządy elektryczne – umożliwiające wytwarzanie impulsów elektrycznych w celu samoobrony lub obezwładnienia ofiary – bądź w elektroreceptory umożliwiające wykrywanie obecności oraz zmian pola elektrycznego. W węższym znaczeniu za ryby elektryczne uznawane są gatunki, u których występują narządy elektryczne Ryby konsumpcyjne, ryby jadalne – gatunki ryb poławiane przez człowieka w celu natychmiastowego spożycia lub do dalszego przetworzenia poprzedzającego spożycie przez ludzi. Są stosunkowo łatwym do pozyskania źródłem mięsa, wykorzystywanym przez około 60% populacji, zwłaszcza w krajach nadmorskich. Odrębnym produktem pozyskiwanym z ryb jest kawior. Pozyskiwanie ryb konsumpcyjnych i owoców morza (frutti di mare) jest głównym zadaniem rybołówstwa i rybactwa śródlądowego.

    Tracheliostoza - choroba pasożytnicza ryb wywoływana przez widłonogi z rodzaju Tracheliastes. Najczęściej spotykanym pasożytem jest Tracheliastes maculatus, rzadziej występują Tracheliastes polycolpus. Pasożyty usadawiają się na łuskach ryb, przyczepiając się do nich za pomocą ramion. W miejscu przyczepu tworzy się ognisko zapalne. Mogą się również pojawiać ubytki łuski. Przy masowym opadnięciu ryby przez pasożyty rozwija się ogólne zapalenie skóry. Objawem tego jest przekrwienie głównie w kątach międzyłuskowych. Ten stan zapalny skóry może przejść w postać przewlekłą. Chore ryby tracą na wadze i w związku z tym ich wartość handlowa spada. Solenostomus cyanopterus – gatunek ryby promieniopłetwej z rodziny Solenostomidae, zamieszkujący rafy koralowe rejonu indopacyficznego i Atlantyku. Z powodu obecności kostnych płytek pod skórą jest prawie nieruchomy, co uniemożliwia mu ucieczkę przed drapieżnikami. Długość Solenostomus dochodzi do 17 cm. Ubarwienie bardzo różnorodne.

    Ryby kostnoszkieletowe, ryby kostne, kostniki (Osteichthyes), nazywane też rybami kościstymi – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana grupa wodnych kręgowców, klasyfikowana w randze nadgromady obejmującej ryby o szkielecie w różnym stopniu skostniałym – w odróżnieniu od szkieletu chrzęstnego występującego u ryb chrzęstnoszkieletowych (Chondrichthyes) – oraz oddychające skrzelami we wszystkich stadiach rozwoju osobniczego.

    Holacanthus passer – gatunek morskiej ryby z rodziny pomakantowatych (Pomacanthidae). Z powodu dużych rozmiarów i jaskrawego ubarwienia to popularna ryba akwariowa, pomimo iż jest trudna do utrzymania w hodowli.

    Ancistrus – rodzaj słodkowodnych ryb sumokształtnych z rodziny zbrojnikowatych (Loricariidae), obejmujący około 60 gatunków. Ryby z tego rodzaju są szeroko rozprzestrzenione na całym obszarze występowania zbrojnikowatych, większość występuje w niższym biegu rzek dorzecza Amazonki.

    Dodano: 13.03.2012. 15:26  


    Najnowsze