Pułapki ekologiczne: błędne postrzeganie środowiska i niedoceniane zasoby :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Rośliny, skorupiaki i świecące bakterie pomagają w ocenie toksyczności środowiska

Lepsze, globalne zarządzanie wodą na rzecz lepszego środowiska i korzyści gospodarczych

"Koktajl chemiczny" stwarza zagrożenie dla ludzi i środowiska

Wodooszczędne nasiona, które zapewnią bezpieczeństwo zasobów żywności na świecie

Popiół do walki z zanieczyszczeniem środowiska

W kilkustronicowym artykule z czasopisma Trends in Ecology and Evolution poruszony został problem błędnego postrzegania środowiska oraz związane z tym istnienie obszarów niedocenionych zasobów.

Wydawać by się mogło, iż zwierzęta zawsze wybierają miejsca, które sprzyjają przeżywalności oraz zwiększonej rozrodczości. Jednak ten idealny schemat nie zawsze funkcjonuje. Zdarza się bowiem, że niektóre osobniki preferują osiedlanie się w środowiskach ubogich, które nie sprzyjają osiąganiu dojrzałości i posiadaniu silnego potomstwa. Obszary te określane są mianem pułapek ekologicznych (w momencie, gdy zwierzęta wybierają je świadomie), które powstają gdy wcześniej odpowiednie środowiska zmieniają się w ubogie wskutek różnorodnych zmian lub gdy środowiska ubogie posiadają cechy upodabniające je do środowisk zasobnych. W odwrotny sposób powstają obszary niedocenionych zasobów, które nie posiadają cech postrzeganych przez zwierzęta jako atrakcyjne, a w rzeczywistości są środowiskami sprzyjającymi przeżywalności i rozrodowi.

Zwierzęta weryfikując jakość środowiska bazują na różnorodnych wskazówkach, które mogą zostać poddane natychmiastowej ocenie. Bardzo często są one jedynie pośrednio skorelowane z jakością siedliska, może być to np. sukces rozrodczy obserwowanych osobników tego samego gatunku. Znacznie rzadziej zwierzęta używają do oceny środowiska wskaźników mających bezpośrednie przełożenie na jego jakość.

Generalnie w przyrodzie możemy mieć do czynienia z trzema sytuacjami. Pierwsza z nich to „zwykła” sytuacja, w której jakość środowiska jest oceniana przez zwierzęta bezbłędnie, a środowiska alternatywne zasiedlane są w momencie całkowitego zapełnienia środowisk obfitych. W drugiej sytuacji zwierzęta dokonują przecenienia zasobów danego środowiska i uznają je za lepsze niż w rzeczywistości. W tym momencie dochodzi do stworzenia pseudoujścia, w którym produktywność i rozrodczość ulegają zmniejszeniu. Środowiska alternatywne stają się pułapkami ekologicznymi i są wybierane chętniej niż środowiska wysokiej jakości, co w konsekwencji może doprowadzić do krytycznego zmniejszenia się liczebności populacji. W trzeciej sytuacji zwierzęta nie doceniają dostępnych w danym środowisku zasobów. Osobniki, które znajdą się na takich obszarze mają zwiększoną przeżywalność i rozrodczość, jednak wielkość populacji jest o wiele mniejsza niż wskazywałaby na to pojemność środowiska.

Obszerniejszej wiedzy na temat pułapek ekologicznych, niedocenionych zasobów i ich konsekwencji dostarczyć może lektura oryginalnego artykułu autorstwa Girloy’a oraz Sutherlanda pt. „Beyond ecological traps: perceptual errors and undervalued resources”.

Girloy, J.J., Sutherland, W.J. (2007). Beyond ecological traps: perceptual errors and undervalued resources. Trends in Ecology and Evolution. 22 (7): 351-356

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Prawo ochrony środowiska gałąź prawa obejmująca zagadnienia ochrony środowiska. Oprócz regulacji krajowych w jej skład wchodzą również traktaty międzynarodowe. pełny tekst

Substancja (zanieczyszczenie środowiska) pojęcie zdefiniowane w ustawie Prawo ochrony środowiska, zgodnie z zasadami IPPC (ang. Integrated Pollution Prevention and Control), w celu stosowania jednakowych w krajach UE zasad określania stopnia negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. W artykule 3 Ustawy (Definicje i zasady ogólne) stwierdzono: pełny tekst

Komisja Ochrony Środowiska wchodziła w skład stałych komisji senackich w czasie V kadencji. Po wyborach parlamentarnych w 2005 roku została wcielona do Komisji Rolnictwa i Ochrony Środowiska. Przedmiotem działania tej komisji były: ochrona środowiska i kształtowanie środowiska, ochrona zasobów naturalnych , gospodarka wodna, leśnictwo i gospodarka leśna, łowiectwo, edukacja ekologiczna, gospodarka finansowa państwa w zakresie ochrony środowiska, atomistyka i ochrona radiologiczna, współpraca z zagranicą w zakresie polityki ekologicznej. pełny tekst

Melioracja rolna - ulepszanie środowiska rolniczego, kompleks przedsiębiorczości służący do regulacji stosunków wodnych, cieplnych, powietrznych lub pokarmowych gleb w kontekście polepszenia ich żyzności przy równoczesnej ochronie środowiska. pełny tekst

Ministerstwo Środowiska utworzone w 1999 ministerstwo zajmujące się ochroną środowiska oraz gospodarką wodną w Polsce. Obecnie rozważane jest utworzenie Ministerstwa Energetyki i Środowiska. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".