Reumatoidalne Zapalenie Stawów (RZS) - leczenie :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Zwiększają się możliwości leczenia ciężkiej choroby stawów u dzieci

Odkrycie "głównego wyłącznika" leukocytów pomoże w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów

Reumatoidalne zapalenie stawów wśród wielu zagadnień uwzględnianych w nowych projektach z zakresu innowacyjności leków

Poznano mechanizm rozprzestrzeniania się zapalenia stawów

Aktywność mięśni odgrywa kluczową rolę w wykształcaniu się stawów

Chorzy na SM alarmują: bez leczenia grozi nam niepełnosprawność

Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą, która dotyczy nie tylko stawów, ale całego organizmu. RZS to choroba przewlekła, która jeśli nie jest wcześnie i właściwie leczona, może w ciągu 2-5 lat doprowadzić do niepełnosprawności, utraty możliwości samodzielnego funkcjonowania i utraty zdolności do pracy zawodowej.

Metody leczenia reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS)
U chorych na RZS układ odpornościowy (immunologiczny) organizmu nieprawidłowo rozpoznaje własne tkanki jako obce. Można więc powiedzieć, że u chorych na RZS siły obronne organizmu skierowane są przeciwko własnemu organizmowi i niszczą go z równą zaciekłością jak bakterie, czy wirusy.

Celem leczenia RZS jest:

Uzyskanie całkowitej remisji (ustąpienia objawów choroby)
Zahamowanie uszkodzeń stawów u chorych - zapobieganie niepełnosprawności chorych cierpiących na RZS
Zmniejszenie nasilenia objawów, takich jak ból, obrzęk i sztywność stawów
Zapobieganie utracie funkcji stawów u chorych
Jak najdłuższe utrzymanie aktywności życiowej i zdolności do pracy chorych

Skuteczne leczenie RZS wymaga ingerencji w układ immunologiczny chorego w taki sposób, żeby ograniczyć jedynie jeden aspekt jego działania, tzn. uszkadzanie własnych tkanek,
a jednocześnie nie zaburzyć jego zdolności walki z groźnymi infekcjami. Stanowi to ogromne wyzwanie dla współczesnej medycyny. Najważniejszym celem leczenia RZS jest uzyskanie i utrzymanie pacjenta w remisji.
W celu osiągnięcia zamierzonego efektu często konieczne jest stosowanie kilku leków jednocześnie. Zdarza się również, że po jakimś czasie stosowane leczenie danym lekiem przestaje być skuteczne.

Ogromną rolę w leczeniu odgrywa również czas rozpoczęcia odpowiedniego leczenia, ponieważ
w przypadku agresywnej postaci choroby w bardzo krótkim czasie dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia stawów. Dlatego czas od rozpoznania choroby do podjęcia odpowiedniego leczenia, które może zapobiec inwalidztwu chorego, powinien być jak najkrótszy (nie dłuższy niż 3 miesiące).
Każdy miesiąc opóźnienia leczenia oznacza większe uszkodzenia stawów i większe ryzyko niepełnosprawności.

Jeszcze do niedawna możliwości leczenia RZS były ograniczone. Do leków stosowanych w RZS należały m.in. sole złota, które zostały po raz pierwszy zastosowane już ponad 70 lat temu
oraz metotreksat, stosowany od lat 50-tych ubiegłego wieku. Leki te wielu chorym nie zapewniały skutecznego leczenia, co wiązało się z nieodwracalnym zniszczeniem stawów i trwałym kalectwem osób nawet w wieku 30-40 lat.

Przełomem w leczeniu było wprowadzenie w 1998 roku leków biologicznych, działających bezpośrednio na układ immunologiczny i osłabiających jego agresywne działanie na własne tkanki. Leki te wykazują wysoką skuteczność kliniczną i, w odróżnieniu
od wcześniej stosowanych leków, hamują proces niszczenia stawów. Jednak ich działanie w pewnym stopniu zmniejsza również możliwości obronne organizmu w stosunku do infekcji. Pierwszymi lekami z grupy leków biologicznych były inhibitory TNF.

Leki stosowane w RZS można podzielić na dwie grupy:

1.Leki zmniejszające objawy choroby, takie jak ból i obrzęk stawów
2.Leki, które spowolniają procesy niszczące stawy:

leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh) – leki klasyczne, takie jak metotreksat, sulfosalazyna
leki biologiczne – leki hamujące działanie cytokin lub oddziaływujące na limfocyty

Wybór odpowiedniego leczenia jest w każdym przypadku indywidualny dla danego pacjenta.

Pod względem mechanizmu działania leki biologiczne możemy podzielić na następujące grupy:

inhibitory TNF alfa

leki ukierunkowane na limfocyty – np. lek MabThera® (rytuksymab) zarejestrowany w 2006 roku

inhibitor interleukiny 6 – lek RoActemra® (tocilizumab)

Ze względu na złożone przyczyny powstawania reumatoidalnego zapalenia stawów oraz niemożność całkowitej kontroli przebiegu choroby istniała potrzeba poszukiwania leków o większej skuteczności, zarówno w łagodzeniu objawów klinicznych choroby, jak również w hamowaniu procesu niszczenia stawów.

Nowy kierunek w leczeniu – RoActemra®

Lepsze poznanie patogenezy reumatoidalnego zapalenia stawów, a zwłaszcza zrozumienie wzajemnych powiązań i roli cytokin (substancje białkowe, które przekazują sygnały pomiędzy komórkami) w patogenezie choroby, ujawniło w ostatnich latach nowy cel interwencji terapeutycznej, jakim jest interleukina – 6.

Lek RoActemra®, drugi biologiczny lek firmy Roche, jest humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym blokującym receptory dla IL-6 i hamującym działanie IL-6.

Interleukina 6 (IL-6) jest cytokiną o szerokim zakresie działań biologicznych, która bierze udział
w wielu procesach życiowych. Odgrywa istotną rolę w regulacji odpowiedzi immunologicznej, zapalnej i w procesie powstawania elementów krwi. Zaburzenie fizjologicznego działania IL-6 może doprowadzać do chorób zapalnych o podłożu immunologicznym, takich jak RZS. Nadmierna aktywacja IL-6 u chorych na RZS przyczynia się do powstawania objawów zarówno stawowych (niszczenie kości i chrząstki stawowej, ból i obrzęk stawów), jak i ogólnoustrojowych (np. niedokrwistość, zmęczenie, uogólniona osteoporoza). Wielu naukowców jest zgodnych co do faktu, iż IL-6 jest racjonalnym celem terapeutycznym w reumatoidalnym zapaleniu stawów.

W jaki sposób działa lek?

IL-6, jedno z kilku białek biorących udział w procesie zapalnym, jest uważana za główną cytokinę prowadzącą do rozwoju przewlekłego zapalenia u pacjentów z RZS. Nadmierna produkcja IL-6 prowadzi nie tylko do zapalenia i uszkodzeń stawów w przebiegu choroby, ale także do pojawienia się jej ogólnych objawów, takich jak niedokrwistość, zmęczenie i zwiększenie ryzyka chorób krążenia.
RoActemra® zaburza szlak sygnalizacji IL-6 poprzez wiązanie się zarówno z rozpuszczalnymi,
jak i ulegającymi ekspresji na błonach komórkowych receptorami IL-6 (IL-6R). Zmniejsza
przez to udział IL-6 w rozwoju procesu zapalnego i hamuje postęp RZS, zarówno w obrębie stawów, jak i w całym organizmie.

Od kilku lat firma Roche jest silnie zaangażowane w opracowywanie nowych leków przeciw chorobom autoimmunologicznym, z pierwszym wskazaniem w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. Po wprowadzeniu na rynek leków MabThera® (rytuksymab) i RoActemra® (tocilizumab) opracowywane są kolejne projekty, które mają otworzyć przed pacjentami nowe możliwości.

Lek MabThera® jest pierwszym i jedynym selektywnym lekiem przeciw limfocytom B (będących jednym z głównych czynników w patogenezie RZS), stosowanym w RZS, zapewniającym zupełnie odmienne podejście terapeutyczne. Lek RoActemra®, to kolejna przełomowa metoda leczenia RZS - humanizowane przeciwciało monoklonalne, blokujące receptor dla IL-6 i hamujące działanie IL-6, białka odgrywającego główną rolę w procesie zapalnym w RZS. Wśród wielu innych projektów będących w fazie opracowywania są związki poddawane badaniom klinicznym I, II i III fazy.

Warto zauważyć, iż ocrelizumab, humanizowane przeciwciało przeciw CD20, znajduje się obecnie
w III fazie procesu opracowania do stosowania w RZS.

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Przeciwciała przeciwko cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi (ang. aCCP - anti-cyclic citrullinated peptide antibodies) - autoprzeciwciała klasy IgG występujące u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów. pełny tekst

Guzki reumatoidalne - niebolesne zmiany występujące u około 20% chorych na reumatoidalne zapalenie stawów, zlokalizowane są podskórnie lub w ścięgnach, zwykle nad wyprostnymi powierzchniami stawów. Zbudowane są z włóknikowego ośrodka, dookoła którego gromadzą się fibroblasty i inne komórki, ułożone palisadowato. pełny tekst

Zapalenie twardówki (łac. scleritis) stan zapalny zewnętrznej błony oka czyli twardówki, związany najczęściej z układowymi chorobami tkanki łącznej, takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów i zespół Sjögrena. pełny tekst

Roger Wyburn-Mason (ur. 2 października 1911, zm. 16 czerwca 1983) brytyjski lekarz, reumatolog. W 1975 roku podczas IX Międzynarodowego Kongresu Chemioterapeutycznego w Londynie ogłosił teorię, według której czynnikiem odpowiedzialnym za reumatoidalne zapalenie stawów jest pierwotniak Amoeba chromatosa. pełny tekst

Postępująca dysplazja pseudoreumatoidalna (ang. progressive pseudorheumatoid dysplasia) rzadka choroba genetyczna z grupy dysplazji kostnych, przypominająca obrazem klinicznym reumatoidalne zapalenie stawów. Przynajmniej w części przypadków wiąże się z mutacjami w genie WISP3. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".