Rudziki "widzą" pole magnetyczne Ziemi :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Gdzie zimujesz? Naukowcy mapują elastyczne schematy zimowania ptaków wędrownych

Coraz więcej gatunków ptaków zagrożonych wyginięciem

Naukowcy wyjaśniają naturę kłopotów z pamięcią występujących w demencji

Najszczęśliwsi naukowcy pracują w Danii, wg pierwszego sondażu karier czasopisma Nature

Nowy serwis udostępnia informacje o projektach w portalu CORDIS

Nobel z chemii za złożone cząsteczki naśladujace naturę

Rudziki wykorzystują część swojego ośrodka wzroku do orientacji na zasadzie kompasu magnetycznego w czasie swoich migracji - według wyników badań prowadzonych przez naukowców z Niemiec i Nowej Zelandii. Wyniki badań opublikowane po raz pierwszy w czasopiśmie Nature dowodzą, że region mózgu zwany klaster N odpowiada za wrażliwość magnetyczną ptaków. Odkrycia mogą pomóc w ochronie ptaków wędrownych i innych gatunków zwierząt oraz pogłębić naszą wiedzę na temat wpływu pól magnetycznych na organizmy w ogóle, w tym na człowieka.

Naukowcy z Uniwersytetu w Oldenburgu, Niemcy, i Uniwersytetu Auckland w Nowej Zelandii odkryli, że klaster N odgrywa kluczową rolę w magnetycznej orientacji ptaków, kiedy operacyjnie dezaktywowali go u badanych osobników. Kiedy sprawdzili ponownie możliwości orientacyjne ptaków stwierdzili, że informacje na temat pola magnetycznego nie mogą już być przetwarzane. Zamiast tego rudziki musiały odnajdywać drogę na podstawie Słońca lub gwiazd.

"Te dane pokazują, że klaster N jest u tego gatunku niezbędny do orientacji magnetycznej i wskazują, że to właśnie on może być zaangażowany w przetwarzanie danych magnetycznych" - czytamy w raporcie z badań.

Druga hipoteza zakłada, że orientacja magnetyczna może być uzależniona od magnetoreceptorów (kryształy żelaza) w górnej części dziobu, które przekazują informację do mózgu za pośrednictwem nerwu trójdzielnego. Przerwanie trójdzielnego połączenia magnetoreceptorów z mózgiem pozostało jednak bez wpływu na zdolność magnetycznej orientacji rudzików.

"Co więcej dane wyraźnie sugerują, że u podstaw zmysłu magnetycznego tego wędrownego ptaka śpiewającego leży mechanizm wzrokowy - czytamy w artykule - a domniemane receptory oparte na kryształach żelaza w górnej części dzioba połączone z mózgiem za pośrednictwem nerwu trójdzielnego nie są ani konieczne ani wystarczające do orientacji magnetycznej rudzików."

Mówiąc o kamieniu milowym w biologii sensorycznej, naukowcy podkreślają, że odkrycie może pomóc w ochronie ptaków wędrownych. Lepsze poznanie ich mechanizmów orientacji mogłoby na przykład umożliwić skuteczne przeniesienie zagrożonych wymarciem populacji na nowe tereny lęgowe - rzecz, która w przeszłości okazywała się niemożliwa.

Jednocześnie naukowcy są przekonani, że ich odkrycia mogłyby ostatecznie przyczynić się do dokładniejszego poznania wpływu pól magnetycznych na molekuły, białka i komórki innych organizmów, w tym oddziaływania na ludzi promieniowania elektromagnetycznego z telefonów komórkowych lub powstającego podczas stosowania technik obrazowania w kontekście diagnostycznym.

Rudzika można spotkać w całej Europie, a jego obszar występowania rozciąga się od dalekich krańców zachodniej Syberii po południową część Afryki Północnej. W niektórych regionach rudziki zamieszkują na stałe, pozostając w tym samym miejscu także na czas zimowych miesięcy. Inne migrują do Europy Południowej, aby uniknąć niższych temperatur.

rdo: CORDIS

informacji: Nature http://www.nature.com/nature/ Uniwersytet w Oldenburgu http://www.neurosensorik.uni-oldenburg.de/ Teksty pokrewne: 31031, 31420 Kategoria: Różne
Źródło danych: Nature; Uniwersytet w Oldenburgu
Referencje dokumentu: Zapka, M et al. (2009) Visual but not trigeminal mediation of magnetic compass information in a migratory bird. Nature, publikacja z dnia 29 października 2009 r. DOI:10.1038/nature08528.
Indeks tematyczny: Nauki biologiczne; Badania Naukowe RCN: 31425 W góre . O tym serwisie . Serwisy CORDIS . Helpdesk . © . Ważne informacje prawne Administratorem witryny CORDIS jest Urząd Publikacji

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Ziemskie pole magnetyczne pole magnetyczne występujące naturalnie wewnątrz i wokół Ziemi. Odpowiada ono w przybliżeniu polu dipola magnetycznego z jednym biegunem magnetycznym w pobliżu geograficznego bieguna północnego i z drugim biegunem magnetycznym w pobliżu bieguna południowego. Linia łącząca bieguny magnetyczne tworzy z osią obrotu Ziemi kąt 11,3°. Pole magnetyczne rozciąga się na kilkadziesiąt tysięcy kilometrów od Ziemi, a obszar w którym ono występuje nazywa się ziemską magnetosferą. pełny tekst

Detektor anomalii magnetycznych (MAD, ang. Magnetic Anomaly Detector) jest urządzeniem pozwalającym na rejestrację chwilowych, a w wyniku ruchu miejsc, zmian natężenia pola magnetycznego Ziemi. Pozwala na wykrycie dużych skupisk metalu takich jak łodzie podwodne lub zatopione wraki statków. Urządzenia używa się też do wykrywania skupisk minerałów, które zakłócają normalne pole magnetyczne planety. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".