• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 538. rocznica urodzin Mikołaja Kopernika

    19.02.2011. 02:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    19 lutego mija 538. rocznica urodzin najsłynniejszego polskiego astronoma. Mikołaj Kopernik urodził się w 1473 roku w Toruniu. Był twórcą heliocentrycznej teorii budowy Układu Słonecznego.

    Kopernik najbardziej znany jest jako astronom i kanonik, ale był także prawnikiem, matematykiem, lekarzem, ekonomistą. Mikołaj Kopernik studiował w Krakowie na Akademii Krakowskiej (obecnie: Uniwersytet Jagielloński), gdzie wśród jego wykładowców był astronom Wojciech z Brudzewa. Dalsze studia kontynuował we Włoszech (Bolonia, Padwa, Ferrara), a w roku 1500 był w Rzymie. Gdy powrócił do Polski mieszkał w Lidzbarku Warmińskim, Fromborku i Olsztynie.

    W 1513 roku kardynałowie zebrani podczas soboru laterańskiego poprosili Kopernika o opracowanie reformy kalendarza. Projekt został dostarczony do Rzymu, ale nie dotrwał do dzisiejszych czasów. W 1519 roku Kopernik zaprezentował stanom pruskim pierwszą wersję traktatu o monecie (ostateczną wersję opracował w 1528 roku). W 1520 roku brał udział w poselstwie do wielkiego mistrza krzyżackiego. W 1537 roku był przedstawiony królowi jako jeden z kandydatów na biskupa warmińskiego.

    W 1541 roku Kopernik oddał do druku swoje najsłynniejsze dzieło "De Revolutionibus", które ukazało się ostatecznie w 1543 roku pod tytułem "De revolutionibus orbium coelestium". W tym sześciotomowym dziele Kopernik przedstawił m.in. teorię heliocentryczną budowy Układu Słonecznego, według której to Ziemia i inne planety krążą wokół Słońca, a nie jak zakładała teoria geocentryczna - Słońce z planetami wokół Ziemi.

    Słynny astronom zmarł w 1543 roku we Fromborku i został pochowany we fromborskiej katedrze. W 2005 roku ogłoszono wyniki prac archeologicznych nad poszukiwaniem grobu Kopernika. Zespół kierowany przez prof. Jerzego Gąssowskiego ogłosił odnalezienie grobu i czaszki astronoma, a Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji wykonało na jej podstawie rekonstrukcję wyglądu twarzy Kopernika. Niektórzy naukowcy poddają jednak w wątpliwość identyfikację szczątków astronoma.

    W 2010 roku odbył się powtórny pogrzeb Mikołaja Kopernika. Trumna ze szczątkami znalezionymi podczas prac archeologicznych została przewieziona z Olsztyna do Fromborka trasą przez miasta Warmii związane z działalnością naukowca.

    Imię Kopernika noszą obiekty astronomiczne, instrumenty naukowe, instytucje naukowe i popularnonaukowe, a także wiele szkół. Na Księżycu znajduje się krater Kopernik o średnicy 107 km, krater o tej samej nazwie jest także na Marsie (ma 292 km średnicy). Imię polskiego astronoma nosi też planetoida (1322) Coppernicus.

    W Warszawie działa Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN, a w Toruniu Uniwersytet Mikołaja Kopernika. W Toruniu znajduje się też muzeum poświęcone astronomowi - Dom Mikołaja Kopernika należący do Muzeum Okręgowego w Toruniu.

    PAP - Nauka w Polsce

    cza/ krf/ kap/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Dom Mikołaja Kopernika w Toruniu mieści się pod adresem Kopernika 15/17. Prawdopodobne miejsce narodzin astronoma Mikołaja Kopernika.

    Twierdzenie Kopernika w geometrii zostało sformułowane przez polskiego astronoma Mikołaja Kopernika w dziele De revolutionibus orbium coelestium (1543). Kopernik sformułował to twierdzenie prawdopodobnie nie wiedząc, że zostało ono co najmniej dwukrotnie odkryte i opublikowane wcześniej. Po raz pierwszy sformułował je około 461 r. n.e. Proklos w swoim Komentarzu do pierwszej księgi Elementów Euklidesa, a następnie w 1254 r. ponownie opublikował je perski astronom i matematyk Nasir ad-Din Tusi (stąd w twierdzenie to jest szerzej znane jako Tusi-couple).

    Pomnik-popiersie Mikołaja Kopernika – popiersie polskiego astronoma Mikołaja Kopernika przed Szpitalem im. Mikołaja Kopernika w Łodzi.

    Pomnik-popiersie Mikołaja Kopernika – popiersie polskiego astronoma Mikołaja Kopernika przed Szpitalem im. Mikołaja Kopernika w Łodzi.

    Mały komentarz - (org. Commentariolus) pierwsze znane dzieło astronomiczne napisane przez polskiego astronoma Mikołaja Kopernika w 1512 lub 1513 roku. W dziele tym Kopernik przedstawia siedem założeń dotyczących ruchu sfer w Układzie heliocentrycznym. Do 1878 roku Commentariolus istniał w formie rękopiśmienniczej. W tym roku po raz pierwszy opublikował go Maximilian Curte z kopi wiedeńskiej. W 1881 roku odnaleziono inną kopię w Sztokholmie i wydano ją drukiem.

    Kopernik – polsko-niemiecki serial biograficzny, który jest telewizyjną wersją filmu o tym samym tytule. Serial zrealizowany został w 1972 roku z okazji 500. rocznicy urodzin astronoma Mikołaja Kopernika, a premierę miał 2 września 1973 roku.

    Autograf De revolutionibus Mikołaja Kopernika – rękopis Mikołaja Kopernika zawierający tekst sześciu ksiąg dzieła De revolutionibus przechowywany w czasach współczesnych w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie, oznaczony sygnaturą 10 000.

    Dodano: 19.02.2011. 02:04  


    Najnowsze