• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Astronom: Jowisz zbliża się do opozycji

    21.10.2011. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Największa planeta Układu Słonecznego - Jowisz zbliża się do opozycji - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.

    Jak przypomniał astronom, planety zewnętrzne, które krążą wokół Słońca dalej niż Ziemia, najlepiej obserwować, gdy znajdują się w okolicach opozycji, a więc w odległości kątowej 180 stopni od Słońca. "Wtedy właśnie Słońce, Ziemia i planeta ustawiają się prawie w jednej linii, dzięki czemu planeta będąca w opozycji świeci po przeciwnej stronie nieba niż nasza dzienna gwiazda. Planeta, nie dość, że znajduje się najbliżej Ziemi, a więc jej blask jest największy, to dodatkowo góruje w okolicach północy, a warunki do jej obserwacji są najlepsze" - zauważył dr Olech.

    Teraz do opozycji zbliża się największa planeta Układu Słonecznego - Jowisz. "Formalnie planeta znajdzie się w opozycji 29 października, ale w zasadzie cały październik i listopad to okres, w którym widać ją znakomicie i warto obserwować. Teraz warunki robią się coraz lepsze, bo Księżyc znajduje się w okolicach ostatniej kwadry i będzie z nocy na noc coraz mniej przeszkadzał w obserwacjach" - powiedział naukowiec.

    Dodał, że blask Jowisza sięga obecnie -2.9 wielkości gwiazdowych i pod nieobecność Wenus jest on, po Słońcu i Księżycu, trzecim najjaśniejszym obiektem na niebie.

    "Średnica tarczy planety sięga aż 50 sekund łuku, co umożliwia obserwacje szczegółów na jej powierzchni. Oczywiście, aby je zobaczyć, musimy dysponować lunetą lub teleskopem, który powiększa co najmniej kilkadziesiąt razy. Mając do dyspozycji teleskop o średnicy zwierciadła 20-30 cm, możemy zacząć stosować powiększenia na poziomie 200-300 razy i wtedy szczegóły tarczy Jowisza ukażą nam się w pełnej krasie" - zaznaczył astronom.

    Według niego, podczas obserwacji warto także zwrócić uwagę na zmieniające się położenia czterech galileuszowych księżyców Jowisza, które można dojrzeć przez lornetkę.

    Jowisz świeci obecnie na granicy konstelacji Barana i Wieloryba.

    "Na obserwacje nie należy wychodzić zbyt wcześnie. Około godziny 20 planeta znajduje się na wysokości dopiero 20 stopni nad horyzontem. Na takiej wysokości grubsze i turbulentne warstwy atmosfery skutecznie utrudniają obserwacje rozmywając najmniejsze szczegóły, które chcielibyśmy dojrzeć. Dobre warunki rozpoczynają się około godziny 23 naszego czasu, kiedy Jowisz świeci już na wysokości ponad 40 stopni nad południowo-wschodnim horyzontem. Około godziny 1 w nocy planeta góruje na wysokości około 50 stopni nad południowym horyzontem" - powiedział dr Olech.

    PAP - Nauka w Polsce

    aol/ agt/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    COROT-10b – planeta pozasłoneczna typu gorący jowisz, znajdująca się w konstelacji Orła w odległości około 1125 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta w 2010 roku przez satelitę COROT. Planeta ta ma około 275% masy Jowisza oraz promień porównywalny z promieniem Jowisza. Obiega swoją gwiazdę z okresem ok. 13,2 doby. HD 219077 b − planeta pozasłoneczna typu masywny Super-Jowisz o minimalnej szacowanej masie rzędu 10,4 mas Jowisza. Średnia odległość tego obiektu od gwiazdy macierzystej wynosi 6,2 AU, a czas obiegu wynosi około 5500 dni (ponad 15 lat). WASP-12 b – planeta pozasłoneczna typu gorący jowisz odkryta w 2008 w ramach programu WASP, znajdująca się w odległości ok. 1200 lat świetlnych od Ziemi. Orbituje wokół gwiazdy macierzystej w odległości zaledwie 0,0208 j.a. (1/50 odległości Ziemi od Słońca). Jeden "rok" (okres orbitalny) wynosi 1,09 ziemskiego dnia. Temperatura na powierzchni planety wynosi ok. 2500K. Tak mała odległość planety od jej gwiazdy powoduje że jest ona zniekształcana i niszczona przez swoją gwiazdę. Planeta ta ma masę wynoszącą 1,4 masy Jowisza i średnicę 1,8 średnicy Jowisza. Objętość WASP-12 b jest sześciokrotnie większa od Jowisza. Mechanizmem prowadzącym do "nadęcia" planety do tak nieoczekiwanych wymiarów są siły pływowe wywołane grawitacją gwiazdy macierzystej.

    COROT-11b – planeta pozasłoneczna typu gorący jowisz, znajdująca się w kierunku konstelacji Węża w odległości około 1825 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta w 2010 roku przez satelitę COROT. Planeta ta ma masę około 2,33 MJ oraz promień o 43% większy od promienia Jowisza. Obiega swoją gwiazdę z okresem ok. 3 dni. HD 114729 b – planeta orbitująca wokół gwiazdy HD 114729. Prawdopodobnie jest nieco mniej masywna niż Jowisz. Średnia odległość planety od gwiazdy wynosi 2,08 j.a., co odpowiada dwukrotnej odległości Ziemi od Słońca.

    HD 63454 b – planeta typu gorący jowisz orbitująca wokół gwiazdy HD 63454. Jest około trzy razy mniej masywna niż Jowisz. Została odkryta w 2005 roku. HAT-P-1 b – odkryta we wrześniu 2006 planeta pozasłoneczna orbitująca wokół jednego ze składników gwiazdy podwójnej, ADS 16402 B, znajdującej się około 450 lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Jaszczurki. Spośród planet o znanej średnicy, HAT-P-1 b jest największą (stan na IX 2006). Posiada też najmniejszą gęstość, cztery razy mniejszą od gęstości wody. Jej średnica została wyznaczona na 1,38 średnicy Jowisza, a masa to połowa jego masy. Planeta nie posiada skalnego jądra.

    Kallisto (Jowisz IV) – księżyc Jowisza nazwany na cześć postaci pochodzącej z mitologii greckiej. Został odkryty w 1610 roku przez Galileo Galilei (Galileusza). Jest trzecim co do wielkości księżycem Układu Słonecznego i drugim, zaraz po Ganimedesie, obiektem orbitującym wokół Jowisza. Jego średnica jest równa 99% średnicy Merkurego, lecz jego masa wynosi jedynie około jednej trzeciej masy pierwszej planety Układu Słonecznego. Jest to czwarty księżyc należący do galileuszowych księżyców Jowisza o promieniu orbity wynoszącym około 1 882 700 km. W przeciwieństwie do trzech pozostałych księżyców odkrytych przez Galileusza, Kallisto nie jest częścią rezonansu orbitalnego i tym samym nie jest w tak znacznym stopniu poddany sile pływowej. Kallisto obraca się synchronicznie i zawsze jest zwrócony do Jowisza tą samą stroną. W przeciwieństwie do wewnętrznych satelitów Jowisza, Kallisto jest mniej narażony na działanie magnetosfery gazowego giganta, gdyż obiega planetę po bardziej wysuniętej orbicie. ypsilon Andromedae b – planeta pozasłoneczna typu gorącego jowisza, obiegająca gwiazdę ypsilon Andromedae. Jest mniej masywna od Jowisza, ale prawdopodobnie ma większą średnicę, gdyż ze względu na niewielką odległość od gwiazdy centralnej, wysoka temperatura powoduje rozszerzenie się atmosfery. Obserwowana z Ziemi, planeta nie przechodzi przed tarczą gwiazdy .

    ypsilon Andromedae b – planeta pozasłoneczna typu gorącego jowisza, obiegająca gwiazdę ypsilon Andromedae. Jest mniej masywna od Jowisza, ale prawdopodobnie ma większą średnicę, gdyż ze względu na niewielką odległość od gwiazdy centralnej, wysoka temperatura powoduje rozszerzenie się atmosfery. Obserwowana z Ziemi, planeta nie przechodzi przed tarczą gwiazdy.

    Europa Jupiter System Mission – Laplace (EJSM/Laplace) – proponowana międzynarodowa misja kosmiczna klasy Flagship, składająca się z dwóch lub trzech wysłanych niezależnie sond oraz ewentualnie lądownika, których celem miały być cztery największe księżyce Jowisza (Io, Europa, Ganimedes i Kallisto) oraz magnetosfera największej planety Układu Słonecznego. Start planowany był w okolicach 2020 roku, dotarcie do systemu Jowisza około 2025 roku, a wejście na orbity Europy i Ganimedesa – około 2028 roku.

    WASP-13b – planeta pozasłoneczna typu gorący jowisz orbitująca wokół gwiazdy WASP-13. Planeta została odkryta w 2008 w ramach programu SuperWASP. Jej masa to około 0,5 MJ, a jej średnica wynosi od 1,06 do 1,21 średnicy Jowisza. Niska masa planety spowodowana jest najprawdopodobniej całkowitym brakiem jądra lub jego bardzo małą masą. Super-Jowisz – ciało niebieskie o znacznie większej masie niż planeta Jowisz. Super-Jowiszem określony może być obiekt kosmiczny z pogranicza planety i brązowego karła, taki jak chociażby ten krążący wokół gwiazdy kappa Andromedae.

    HD 28185 b – planeta orbitująca wokół gwiazdy HD 28185. Jest gazowym olbrzymem ponad 5 razy masywniejszym od Jowisza.

    Dodano: 21.10.2011. 00:11  


    Najnowsze