• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Astronom: pogoda nie sprzyjała obserwatorom zaćmienia Księżyca

    12.12.2011. 13:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W sobotni wieczór można było próbować dojrzeć całkowite zaćmienie Księżyca. Niestety pogoda w Polsce nie dopisała - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. 

    10 grudnia, w godzinach wieczornych, można było obserwować całkowite zaćmienie Księżyca. Srebrny Glob wschodził około godziny 15.30 już całkowicie zaćmiony i do godziny 17.18 stopniowo wyłaniał się z cienia naszej planety.

    Niestety - jak zauważył naukowiec - tego wieczora, w prawie całej Polsce panowało zachmurzenie duże. W niektórych rejonach kraju padał deszcz lub deszcz ze śniegiem.

    "W Warszawie pokrywa chmur była spora, ale przemieszczały się one z dużą prędkością, momentami pokazując niewielkie dziury - powiedział dr Olech. - Licząc, że jedna z tych dziur choć na chwilę trafi na Księżyc, rozstawiłem sprzęt fotograficzny i czekałem cierpliwie przez półtorej godziny. Około godziny 17, zrezygnowany zacząłem rozkładać sprzęt. Kilka minut później, gdy statyw był już złożony, a aparat i teleobiektyw znajdowały się w torbie, Księżyc, dosłownie na dwie minuty, wyłonił się zza chmur. Szybko zamontowałem obiektyw do aparatu i z ręki, bez użycia statywu, wykonałem kilka zdjęć. Była to dosłownie ostatnia chwila na uwiecznienie kończącego się zjawiska."

    Astronom zapowiedział, że następne zaćmienie Księżyca będzie miało miejsce 4 czerwca 2012 roku, ale nie będzie widoczne z terenu Polski. ,,28 listopada 2012 roku będziemy mogli obserwować mało efektowne zaćmienie półcieniowe. 25 kwietnia 2013 roku dojdzie do zaćmienia częściowego widocznego z Polski, ale jego faza wyniesie tylko 1,5 proc. Do następnego, tak efektownego zaćmienia Księżyca widocznego z terenu naszego kraju dojdzie dopiero 28 września 2015 roku" - dodał naukowiec.

    PAP - Nauka w Polsce

    aol/ agt/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Tellurium – przyrząd będący modelem ruchów Ziemi i Księżyca względem Słońca, służący do pokazywania oświetlenia Ziemi w różnych porach dnia i roku, faz Księżyca, zaćmień Słońca i zaćmień Księżyca. Faza Księżyca określa oglądaną z Ziemi część Księżyca oświetloną przez Słońce. Ponieważ Słońce oświetla zawsze (poza zaćmieniami) tylko połowę powierzchni Księżyca, jego fazy są rezultatem oglądania tej połowy pod różnymi kątami spowodowanymi różnymi położeniami Słońca, Ziemi i Księżyca względem siebie. Kanon zaćmień (org. Canon der Finsternisse) – spis zaćmień Słońca i Księżyca opracowany przez austriackiego astronoma Theodora von Oppolzera, wydany w 1887 roku. Oppolzer obliczył i szczegółowo opisał 8000 zaćmień Słońca i 5200 zaćmień Księżyca na lata 1207 p.n.e. do 2163 n.e.

    Ostatnia kwadra (również: trzecia kwadra) – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko zachodnia część tarczy Księżyca. Podczas kwadr Słońce oświetla powierzchnię Księżyca pod małym kątem i jego formy morfologiczne są wówczas bardzo dobrze widoczne. Najlepsze warunki do obserwacji tych struktur są przy granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator). Faza ta ma miejsce 21 dnia czterotygodniowego cyklu. Cień, zasłaniający prawą połowę księżycowej tarczy, będzie się teraz przesuwał w lewo i po siedmiu dniach Księżyc znajdzie się w nowiu. Efemerydy – dane, najczęściej tabelaryczne, dotyczące przebiegu przyszłego zjawiska astronomicznego, np. pozorne położenie Słońca, Księżyca i planet na niebie w określonym czasie i w określonym miejscu na Ziemi. Efemerydy zawierają również dane o ważnych zjawiskach astronomicznych, takich jak zaćmienie Słońca i Księżyca, retrogradacji, czasie gwiazdowym i pozycje węzłów księżyca, położenie i układ gwiazd lub innych ciał niebieskich w wybranym dniu.

    Pełnia – faza księżyca, występująca kiedy Księżyc znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi, niż Słońce. Dokładniej, pełnia występuje wtedy, gdy geocentrycznie widoczne (ekliptyczne) długości Słońca i Księżyca różnią się o 180 stopni; Księżyc znajduje się wówczas w tzw. opozycji do Słońca. W tym czasie, dla obserwatorów na Ziemi, półkula Księżyca skierowana w stronę Ziemi (bliższa strona) jest prawie cała oświetlona i okrągła. Tylko podczas pełni Księżyca przeciwna jego półkula niewidoczna z Ziemi (dalsza strona), jest zupełnie nieoświetlona. Księżyc w pełni jest 300 do 500 tysięcy razy ciemniejszy od Słońca, co jednak i tak poważnie utrudnia prowadzenie obserwacji astronomicznych, dla których najdogodniejszym czasem są bezksiężycowe noce. Pierwsza kwadra – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. Księżyc w tym czasie zbliża się do pełni. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko wschodnia część tarczy Księżyca. Księżyc wschodzi w środku dnia i zachodzi w środku nocy, przez co można go bardzo wygodnie obserwować. W pobliżu granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator), panują najlepsze warunki do obserwacji struktur na jego powierzchni takich jak kratery, góry, doliny.

    Zaćmienie Księżyca zachodzi, gdy Ziemia znajduje się między Słońcem a Księżycem będącym w pełni i Księżyc (naturalny satelita Ziemi) "wejdzie" w stożek cienia Ziemi. Niebieski księżyc – określenie drugiej pełni księżyca w ciągu miesiąca. Jest to zjawisko rzadkie, występujące raz na kilka lat. W dawnej definicji astronomicznej mianem niebieskiego księżyca określano trzecią pełnię księżyca w przeciągu astronomicznej pory roku, w której występowały cztery pełnie księżyca.

    Orbita Księżyca – trajektoria, po której Księżyc porusza się wokół Ziemi; przebycie jej w całości zajmuje mu około 27,3 dnia. Księżyc i Ziemia krążą wokół barycentrum - wspólnego środka masy, leżącego w średniej odległości ok. 4675 km od środka Ziemi (w mniej więcej ¾ jej promienia). Dla porównania, odległość barycentrum od Księżyca wynosi średnio około 380 070 km (ok. 60 promieni ziemskich). Ze średnią prędkością ruchu Księżyca po orbicie wynoszącą 1,023 km/s, przemieszcza się on co godzinę o odległość kątową równą jego względnemu rozmiarowi, czyli o około 0,5°. Cechą wyróżniającą Księżyc spośród innych naturalnych satelitów planet Układu Słonecznego jest fakt, iż płaszczyzna jego orbity jest bardzo zbliżona do płaszczyzny ekliptyki, nie zaś - jak zazwyczaj - do płaszczyzny równikowej planety. Nachylenie płaszczyzny orbity księżycowej do płaszczyzny ekliptyki wynosi 5,1°, podczas gdy inklinacja osi obrotu Księżyca - jedynie 1,5°.

    Całkowite zaćmienie Słońca z 11 lipca 2010 było widoczne na Oceanie Spokojnym oraz w Ameryce Południowej. Pas całkowitego zaćmienia natrafił zaledwie na kilka wysp Oceanii, m.in. na wyspę Mangaia w archipelagu Wysp Cooka, atole Hikueru i Amanu w Polinezji Francuskiej oraz na Wyspę Wielkanocną, po czym tuż przed zachodem słońca cień Księżyca przeciął tereny południowego Chile i Argentyny.

    Niewidoczna lub odwrotna strona Księżyca – powierzchnia odwróconej od Ziemi półkuli Księżyca, która nigdy nie jest widoczna z Ziemi ze względu na rotację synchroniczną satelity. Libracja Księżyca powoduje, że brzegi odwróconej strony (łącznie ok. 18%) mogą być obserwowane z Ziemi, ale tylko pod małym kątem, co utrudnia rozpoznawanie rzeźby terenu. Odwrotna strona Księżyca pozostawała praktycznie nieznana do czasu lotów sond kosmicznych. Nów – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Księżyc znajduje się między Słońcem a Ziemią, czyli jest w koniunkcji ze Słońcem patrząc z Ziemi. W tej pozycji cała strona Księżyca widoczna z Ziemi jest w cieniu, wobec czego Księżyc nie jest widoczny gołym okiem.

    Gadomski – krater na na powierzchni Księżyca o średnicy 65 km, położony na 36,4° szerokości północnej i 147,3° długości zachodniej. Krater ten jest położony na niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca. Bóstwa lunarne – typ bóstw uranicznych, będących personifikacją Księżyca, jego faz, funkcji i stanów (np. bóstwa zaćmienia Księżyca lub księżycowego halo, jak bogini Hine-korako u Maorysów z Nowej Zelandii).

    Kalendarz astronomiczny (astrologiczny) – współcześnie jest to kalendarz podający dla określonego terytorium np. Polski daty zjawisk astronomicznych takich jak pojawienie się komety, zaćmienia Księżyca, Słońca, rojów meteorów, ciekawych układów planet. Oprócz daty podawany jest obszar, na którym zjawisko będzie widoczne, czas, kierunek w którym należy patrzeć oraz, zwłaszcza dla amatorów, dodatkowe wskazówki naprowadzające obserwatora. Kalendarz astronomiczny dla Polski dość regularnie zamieszcza miesięcznik Wiedza i Życie.

    Dodano: 12.12.2011. 13:33  


    Najnowsze