• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Astronomiczne atrakcje na grudniowym niebie

    01.12.2010. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Na grudniowym niebie nie zabraknie ciekawych zjawisk astronomicznych. Będzie można zobaczyć m.in. dwa roje meteorów - Geminidy i Ursydy, a także całkowite zaćmienie Księżyca - zapowiadają astronomowie.



    W ostatnim miesiącu roku Słońce wznosi się najniżej nad horyzontem i dni trwają rekordowo krótko. W Warszawie 1 grudnia nasza dzienna gwiazda wschodzi o godz. 7.22, a zachodzi o godz. 15.27, natomiast 31 grudnia wschodzi o godz. 7.45, a zachodzi o godz. 15.33.

    Moment przesilenia zimowego i tym samym początek astronomicznej zimy wypada w tym roku 22 grudnia o godz. 0.38. W tym samym momencie Słońce osiąga minimalną deklinację, a ona powoduje, że w trakcie dnia nasza gwiazda wznosi się w Warszawie, w okolicach południa, niespełna 16 stopni nad horyzontem. W dniu przesilenia Słońce wschodzi o godz. 7.43, a zachodzi o godz. 15.25, więc dzień trwa tylko 7 godzin i 42 minuty.

    Kolejność faz Księżyca jest w grudniu następująca: nów - 5 grudnia o godz. 18.36, pierwsza kwadra - 13 grudnia o godz. 14.59, pełnia - 21 grudnia o godz. 9.13 i ostatnia kwadra - 28 grudnia o godz. 5.18. Najbliżej naszej planety Srebrny Glob znajdzie się 25 grudnia o godz. 13.25, a najdalej - 13 grudnia o godz. 9.36.

    21 grudnia dojdzie do całkowitego zaćmienia Księżyca. Zjawisko to w pełnej krasie będą mogli obserwować widzowie w Ameryce Północnej i Środkowej oraz na wschodniej części Pacyfiku. W Europie zaćmienie widoczne będzie jako częściowe i półcieniowe, przy zachodzie Księżyca.

    Merkury, Mars oraz Pluton znajdują się na niebie blisko Słońca i ich obserwacje w grudniu są albo bardzo trudne, albo niemożliwe.

    Przez cały miesiąc można za to podziwiać jasną Wenus. Około godziny przed wschodem Słońca świeci ona na wysokości ponad 20 stopni nad południowo-wschodnim horyzontem.

    W pierwszej połowie nocy można obserwować jasnego Jowisza, który świeci na granicy konstelacji Ryb, Wodnika i Wieloryba. Zdaniem astronomów, warto użyć teleskopu lub lunety, by podziwiać szczegóły jego powierzchni oraz jego galileuszowe księżyce.

    Rankiem, w konstelacji Panny, można zaś obserwować Saturna. Planeta ma jasność 0, 8 wielkości gwiazdowej, a więc jest trochę słabsza od najjaśniejszych gwiazd widocznych na naszym niebie.

    Wieczorem, w Wodniku, blisko jasnego Jowisza, można dojrzeć znacznie słabszego Urana. Choć w dobrych warunkach planetę widać gołym okiem, do jej obserwacji znacznie lepiej użyć lornetki lub teleskopu.

    Warunki do obserwacji Neptuna są w grudniu stosunkowo trudne. Wieczorem, godzinę po zachodzie Słońca, widać go już tylko około 20 stopni nad południowo-zachodnim horyzontem.

    W ciągu najbliższego miesiąca będzie okazja do zobaczenia planetoidy (7) Iris, która przemieszcza się na tle gwiazd konstelacji Raka. Jej jasność wynosi około 8, 5 wielkości gwiazdowych, a więc powinno się ją dojrzeć nawet przez małą lornetkę.

    Grudzień to miesiąc dwóch sporych rojów meteorów - potężnych Geminidów i mniejszych Ursydów. Geminidy widać od 7 do 17 grudnia. Maksimum, w którym można zobaczyć nawet 100 zjawisk na godzinę, w tym roku wystąpi 14 grudnia, około godziny 12 naszego czasu. Niestety, to moment bardzo niekorzystny dla obserwatorów w Polsce. Geminidy są jednak na tyle dużym rojem, że kilkadziesiąt "spadających gwiazd" na godzinę będzie można zobaczyć w nocy z 13 na 14 i być może z 14 na 15 grudnia - zapewniają astronomowie.

    Ursydy "promieniują" między 17 a 26 grudnia, a ich dość szerokie maksimum wypada 22 grudnia. Eksperci przewidują, że w tym roku powinno pojawić się w godz. 20.30-23.00, a więc w czasie korzystnym dla obserwatorów w Polsce. Niestety moment maksimum prawie pokrywa się z pełnią Księżyca.

    Oprócz Ursydów i Geminidów widać jeszcze trzy inne słabsze roje: Monocerotydy, Sigma Hydrydy i Coma Berenicydy. Ich aktywność nie przekracza jednak małych kilku zjawisk na godzinę. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pierwsza kwadra – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. Księżyc w tym czasie zbliża się do pełni. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko wschodnia część tarczy Księżyca. Księżyc wschodzi w środku dnia i zachodzi w środku nocy, przez co można go bardzo wygodnie obserwować. W pobliżu granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator), panują najlepsze warunki do obserwacji struktur na jego powierzchni takich jak kratery, góry, doliny. Wybory do parlamentu Republiki Czeskiej 1992 odbyły się w piątek 5 czerwca 1992 r. od godz. 8 do godz. 22 i w sobotę 6 czerwca 1992 r. od godz. 8 do godz. 14. O 200 miejsc w czeskim parlamencie walczyły 42 zarejestrowane komitety. Frekwencja wyniosła 85,08%. Ursydy (URS) – rój meteorów związany z kometą 8P/Tuttle, który możemy obserwować od 17 do 26 grudnia. Maksimum roju przypada na 22-23 grudnia. Obfitość roju wynosi ok. 10 zjawisk na godzinę a jego radiant znajduje się w Małej Niedźwiedzicy w pobliżu gwiazdy β UMi. Prędkość meteorów z roju wynosi 34 km/s. Dwukrotnie, w 1945 i 1986 roku, odnotowano wysoką aktywności tego roju, wówczas jego obfitość sięgała 100 meteorów w ciągu godziny.

    Coma Berenicydy (CBE) – rój meteorów aktywny od 12 grudnia do 23 stycznia. W okresie występowania jego radiant przesuwa się przez gwiazdozbiory Lew i Warkocz Bereniki. Maksimum roju przypada na 30 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 65 km/s. Ponieważ aktywność Coma Berenicyd pokrywa się z wysoką aktywnością rojów Geminidy i Kwadrantydy jest to rój słabo zbadany. Ciało macierzyste, z którego powstały Coma Berenicydy, nie jest znane. Zbór Kościoła Zielonoświątkowego „Betania” w Szczecinie – zbór Kościoła Zielonoświątkowego w RP znajdujący się w Szczecinie, przy ulicy Księdza Piotra Wawrzyniaka 7. Liczy ponad 300 wyznawców. Nabożeństwa odbywają się w niedzielę o godz. 10:00, wtorek o godz. 18:00 (modlitwa) oraz piątek o godz. 18:00.

    MET – równoważnik metaboliczny. 1 MET odpowiada zużyciu O2 w spoczynku i wynosi 3,5 ml O2/kg masy ciała/min, lub 1 kcal/kg/godz lub 4,184 kJ/kg/godz. Ostatnia kwadra (również: trzecia kwadra) – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko zachodnia część tarczy Księżyca. Podczas kwadr Słońce oświetla powierzchnię Księżyca pod małym kątem i jego formy morfologiczne są wówczas bardzo dobrze widoczne. Najlepsze warunki do obserwacji tych struktur są przy granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator). Faza ta ma miejsce 21 dnia czterotygodniowego cyklu. Cień, zasłaniający prawą połowę księżycowej tarczy, będzie się teraz przesuwał w lewo i po siedmiu dniach Księżyc znajdzie się w nowiu.

    Parafia św. Wawrzyńca w Pradze - główna parafia Kościoła Starokatolickiego w Republice Czeskiej. Proboszczem parafii jest bp Dušan Hejbal. Nabożeństwa w katedrze sprawowane są w piątek o godz. 17:00 (od wiosny do zimy), w kaplicy św. Krzyża w niedzielę o godz. 17:00, we wtorek o godz. 18:00 i we czwartek o 18:30 (w roku akademickim) oraz w Kaplicy Świętej Rodziny we czwartek o godz. 18:00. Koty nie tańczą (ang. Cats Don’t Dance) – animowany film ze studia Turner Entertainment, późniejszego Warner Bros. Feature Animation, o losach hollywoodzkich zwierząt, którym marzyła się sława. Na ich drodze jednak stanęła najmłodsza gwiazda filmowa Darla Dimple. Film premierowo w Polsce wyemitowano w TV Puls – 18 maja 2008 roku o godz. 12:30 i w Cartoon Network – 20 grudnia 2009 roku o godz. 09:00 w Świątecznym Kinie Cartoon Network.

    Poziom 2.0 – kulturalno-edukacyjny program dla młodzieży emitowany w TVP2. Autorami koncepcji programu i jego formatu są: Jakub Zańczak i Piotr Kajszczak. Jego współautorami - młodzi widzowie, którzy mogą przysyłać filmy nagrane telefonem, zaprezentować swoją muzykę i każdą inną formę twórczości i aktywności. Program początkowo był emitowany od poniedziałku do piątku o godz. 16:15, jednak z powodu cięć kosztów od stycznia 2012 roku program został ograniczony do jednego odcinka tygodniowo w piątki o godz. 16.25. Od września do grudnia 2012 program był emitowany o godzinie 16.16, został skrócony do około 45 minut oraz przestał być nadawany na żywo. Z kolejnym sezonem planowano wystartować na wiosnę 2013. 18 marca 2013 roku na Facebookowym profilu programu pojawiła się informacja o zdjęciu programu z anteny.

    Kalendarz astronomiczny (astrologiczny) – współcześnie jest to kalendarz podający dla określonego terytorium np. Polski daty zjawisk astronomicznych takich jak pojawienie się komety, zaćmienia Księżyca, Słońca, rojów meteorów, ciekawych układów planet. Oprócz daty podawany jest obszar, na którym zjawisko będzie widoczne, czas, kierunek w którym należy patrzeć oraz, zwłaszcza dla amatorów, dodatkowe wskazówki naprowadzające obserwatora. Kalendarz astronomiczny dla Polski dość regularnie zamieszcza miesięcznik Wiedza i Życie.

    Efemerydy – dane, najczęściej tabelaryczne, dotyczące przebiegu przyszłego zjawiska astronomicznego, np. pozorne położenie Słońca, Księżyca i planet na niebie w określonym czasie i w określonym miejscu na Ziemi. Efemerydy zawierają również dane o ważnych zjawiskach astronomicznych, takich jak zaćmienie Słońca i Księżyca, retrogradacji, czasie gwiazdowym i pozycje węzłów księżyca, położenie i układ gwiazd lub innych ciał niebieskich w wybranym dniu. Hranice dokořán – Rozmówki polsko-czeskie to audycja telewizyjna realizowana we współpracy TVP Wrocław oraz Telewizji Czeskiej Studio Ostrawa. Do 2012 roku zostanie wyprodukowanych 78 odcinków, które będą emitowane w obu krajach. W Polsce mogą je oglądać widzowie ośrodków regionalnych TVP: we Wrocławiu (w każdą niedzielę o godz. 17:00), Opolu w środy, o 19:30, w Krakowie w czwartki, o godz. 17:15 oraz na antenie TVP Polonia w piątki o godzinie 16:30. W Czechach program jest emitowany w ogólnokrajowym kanale informacyjnym ČT24 (dostępnym również drogą satelitarną) w każdą niedzielę, o godz. 11:00.

    Filmbox Family Polska – kanał filmowy dystrybuowany na terenie Polski przez SPI International Polska, emitujący filmy fabularne dla całej rodziny. Stacja nadaje programy codziennie od godz. 07:00 do godz. 02:00 Parafia Katedralna Podwyższenia Krzyża Świętego w Łodziparafia Kościoła Starokatolickiego w RP. Msze św. sprawowane są w kaplicy katedralnej w niedzielę i święta o godz. 11.00, a w środę o godz. 18.00. W kaplicy przy ul. Wólczańskiej nabożeństwa odbywają się w niedzielę o 15.00 oraz w czwartek o godz. 18.00. Parafia jest główną i obecnie najstarszą nieprzerwanie działającą placówką Kościoła Starokatolickiego w RP.

    Live Roulette TV – interaktywny program telewizyjny, nadawany w Wielkiej Brytanii codziennie między godz. 18:00 i 2:00, na kanale 847 platformy Sky digital. Między godz. 22:00 i 2:00 jego odbiór jest również możliwy z 15 sekundowym opóźnieniem przez stronę internetową telewizji Information TV na całym świecie. Heliakalny wschód – moment, gdy dany obiekt astronomiczny (gwiazda, planeta lub księżyc) staje się po raz pierwszy widoczny na wschodzie o świcie, po okresie gdy był zakryty przez horyzont lub niewidoczny z powodu jasno świecącego Słońca. Po swoim heliakalnym wschodzie każdego następnego dnia gwiazda pojawia się nieco wcześniej i widoczna jest przez dłuższy okres zanim jej światło przestanie być widoczne (Słońce przesuwa się na wschód względem gwiazd po ekliptyce). W końcu gwiazda przestaje być widoczna na niebie o świcie, gdyż znika pod zachodnim horyzontem – jest to heliakalny zachód. Po około roku astronomicznym gwiazda będzie miała ponownie swój heliakalny wschód.

    Dodano: 01.12.2010. 00:19  


    Najnowsze