• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badacze rozwiązali fragment zagadki autyzmu

    06.03.2012. 10:26
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Schemat dziedziczenia zaburzeń ze spektrum autystycznego (ASD) jest złożony. Mimo iż badacze zidentyfikowali u pacjentów z ASD rzadkie zmiany w białkach synaptycznych, podejmowano niewiele prac w kierunku ustalenia, jakie są tego skutki w synapsach oraz interakcje z innymi zmianami genetycznymi... aż do teraz. Zespół europejskich badaczy potwierdził, że mutacje synaptyczne zwiększają ryzyko wystąpienia ASD. Badania przedstawione w czasopiśmie PLoS Genetics, były częściowo finansowane w ramach projektu EUHFAUTISM ("Europejska sieć ds. autyzmu wysokofunkcjonującego: badania translacyjne na próbie dobrze scharakteryzowanej pod kątem fenotypicznym) pod auspicjami programu Neuron-ERA-NET, wspieranego ze środków siódmego programu ramowego (7PR) UE w wysokości niemal 370 000 euro.

    Pod kierunkiem Instytutu Pasteura z Francji badacze zastosowali połączone podejście genetyczne i neurobiologiczne w celu ustalenia co wpływa na wzrost zagrożenia ASD. Wykryli również, w jaki sposób geny modyfikujące wpływają na tego rodzaju zaburzenia.

    Zaburzenia ze spektrum autystycznego to heterogeniczna grupa zaburzeń neurorozwojowych o skomplikowanym schemacie dziedziczenia, przejawiających się zaburzeniami interakcji i komunikacji społecznej. Wyróżniają je również zachowania powtarzalne.

    Według badaczy ASD powstają przed ukończeniem trzeciego roku życia i dotyczą 1% dzieci. Większe ryzyko zaburzeń ze spektrum autystycznego występuje u chłopców niż u dziewczynek. Badacze twierdzą, że u pacjentów cierpiących na ASD zidentyfikowano wiele genów odgrywających rolę w tych zaburzeniach. Jednak dopiero niedawno badacze zaczęli zdobywać wiedzę na temat skutków ich oddziaływania na funkcje neuronów oraz ich interakcji z innymi zmianami genetycznymi.

    "Genetyczne przyczyny ASD są różnorodne, jednak główna kategoria genów związanych z tymi zaburzeniami jest powiązana z rozwojem i funkcjonowaniem obwodów neuronalnych" - piszą autorzy. "U pacjentów z ASD wielokrotnie obserwowano mutacje genów kodujących cząsteczki adhezyjne komórek synaptycznych oraz białka szkieletowe, takie jak neuroligina (NLGN), neureksyna (NRXN) i SHANK. Te białka odgrywają decydującą rolę w powstawaniu i stabilizowaniu synaps, a także homeostazy synaptycznej.

    "Kod białek szkieletowych SHANK2 oraz SHANK3 znajduje się w strukturze zwanej gęstością postsynaptyczną (PSD) w synapsach glutamatergicznych. Delecje kodu ProSAP2/SHANK3 w chromosomie 22q13 to jedne z głównych nieprawidłowości genetycznych występujących w zaburzeniach neurorozwojowych, a mutacje kodu ProSAP2/SHANK3 zaobserwowano u pacjentów z ASD, upośledzeniami umysłowymi oraz schizofrenią. Zarówno w przypadku ASD, jak i upośledzeń umysłowych zaobserwowano niedawno również mutacje kodu ProSAP1/SHANK2. Różnice związane z nośnikami tych mutacji widoczne w objawach klinicznych przypisano obecności nadal niescharakteryzowanych, dodatkowych czynników genetycznych, epigenetycznych i/lub środowiskowych".

    Komentując rolę tych odkryć, przedstawiciel Instytutu Pasteura, Thomas Bourgeron mówi, że podkreślają one znaczenie dysfunkcji genów związanych z funkcjami synaptycznymi w ASD, a także rolę genów modyfikujących, co potwierdza wielokrotną złożoność modelu ASD. Aby zrozumieć złożony schemat dziedziczenia ASD, konieczne będzie dogłębniejsze poznanie tych interakcji genetycznych".

    W tym badaniu udział wzięli eksperci z Kanady, Finlandii, Francji, Niemiec, Włoch, Holandii, Portugalii, Szwecji oraz Zjednoczonego Królestwa.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zespół wielu złożonych zaburzeń rozwojowych (ang. Multiple-complex Developmental Disorder, McDD) – zaburzenie rozwoju należące do spektrum autyzmu i spektrum schizofrenii, charakteryzujące się wczesnym początkiem (niekiedy w pierwszych latach życia). Powoduje charakterystyczne dla zaburzeń związanych z autyzmem trudności w komunikacji i kontaktach społecznych oraz poważne zaburzenia emocji z nieprawidłowościami w myśleniu. Ma niekorzystny wpływ na inteligencję. Koneksyny – białka budujące elementy połączenia szczelinowego, zwane koneksonami. Każdy konekson zbudowany jest z tych szcześciu podjednostek białkowych. Poszczególne podjednostki koneksyn określają przepuszczalność i selektywność połączeń szczelinowych. U ludzi występuje co najmniej 20 genów kodujących koneksyny. Mutacje w tych genach prowadzą do bardzo selektywnych chorób pod względem tkanki, której dotyczą i objawów, które wywołują. Przykładowo z mutacją jednego z tych genów związana jest choroba Charcota-Mariego-Tootha czy też wrodzona głuchota, wywołana nieprawidłowym przepływem kationów potasu w ślimaku. Zespół unikania patologicznego (ang. Pathological demand avoidance, PDA) – jedno ze słabiej znanych CZR stwierdzone przez Elizabeth Newson (Child Development Research Unit, University of Nottingham). Odznacza się bardzo dobrym rozwojem umiejętności społecznych (np. kontakt wzrokowy) i teorii umysłu (dzieci wcześnie i chętnie bawią się w udawanie), w przeciwieństwie do wielu innych zaburzeń ze spektrum autyzmu, częściej także występuje u kobiet. To właśnie wcześnie rozwinięta wyobraźnia jest tym, co różni te osoby od tych, którzy cierpią np. na autyzm dziecięcy czy zespół Aspergera. Świadczą o tym częste obsesyjne zainteresowania innymi ludźmi (zwykle jedną osobą), osoby te należą do jakby innego rodzaju spektrum autystycznego, "autyzmu imaginującego". Występuje także płytki afekt, impulsywność, często opóźnienie rozwoju mowy. Osoby te mają problem z poczuciem odpowiedzialności.

    Geny kodujące białka mechanizmów naprawy DNA człowieka: DNA komórki jest stale narażone na czynniki uszkadzające. Sprawnie działające mechanizmy naprawy DNA funkcjonują w komórkach organizmów zarówno prokariotycznych jak i eukariotycznych. Badania genomu ludzkiego pozwoliły zidentyfikować szereg genów kodujących białka biorące udział w różnorodnych mechanizmach naprawy DNA. Poznano dotąd ponad 130 genów o takiej, udowodnionej lub prawdopodobnej, funkcji. Nowe geny naprawy DNA są ciągle odkrywane dzięki badaniom porównawczym sekwencji genów człowieka i homologów tych genów u organizmów modelowych, takich jak E. coli i S. cerevisiae. Badania te mają znaczenie dla medycyny, ponieważ do tej pory zidentyfikowano już kilkanaście chorób, w których patogenezie mają udział niesprawne mechanizmy naprawy DNA. Autyzm wczesnodziecięcy, autyzm głęboki, zespół Kannera – całościowe zaburzenie rozwoju, w którym istotną rolę odgrywa funkcjonowanie mózgu. Do typowych cech należą problemy z komunikacją uczuć i związkami społecznymi. Występują również kłopoty z integracją wrażeń zmysłowych. W typowych przypadkach pojawia się w pierwszych trzech latach życia. Szacunkowa częstość występowania autyzmu jest bardzo zróżnicowana w zależności od kryteriów diagnostycznych, wieku dzieci i położenia geograficznego. Na początku XXI w. częstość występowania autyzmu szacowano na 1–4‰, a spektrum autystycznego na 6–12‰.

    Schizotaksja (ang. schizotaxia) – hipotetyczna, genetyczna skłonność do zachorowania na schizofrenię lub rozwinięcia zaburzenia schizotypowego. Koncepcję schizotaksji wysunął Paul E. Meehl w 1962 roku. Model Meehla, rozwinięty w latach 90., zakładał genetycznie uwarunkowane zaburzenie organizacji przewodnictwa neuronalnego. Według nowszego ujęcia przez schizotaksję rozumie się schorzenie uwarunkowane wpływem wielu genów lub wcześnie działających czynników środowiskowych, dające określone objawy kliniczne i neuropsychologiczne, i u wielu pacjentów pozostające stabilnym zespołem nie ulegającym progresji do schizofrenii lub schizotypii. Jako taka nie jest ujęta w przyjętych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych, DSM-IV i ICD-10. Hipermutacje to takie mutacje, których częstotliwość jest większa, niż innych mutacji w organizmie, przynajmniej o jeden rząd wielkości, a zwykle jeszcze częściej. Hipermutacje zachodzą w określonych miejscach genomu i przyczyniają się do drastycznego zwiększenia zmienności tych miejsc. Przykładem mogą być mutacje zachodzące w tzw. regionach hiperzmiennych genów kodujących przeciwciała, dzięki czemu dochodzi do zwiększenia wariantów przeciwciał u danego osobnika. Konsekwencją tego zjawiska jest możliwość bardziej swoistego dopasowania się przeciwciała do antygenu.

    Foxp3 (ang. forkhead box P3; synonimy: skurfina, IPEX, DIETER, AIID, PIDX, XPID) – czynnik transkrypcyjny odgrywający istotną rolę w regulacji odpowiedzi odpornościowej. Jest on kluczowym czynnikiem transkrypcyjnym odpowiedzialnym za powstawanie limfocytów T regulatorowych, szczególnie poprzez aktywację genów istotnych dla funkcjonowania tych komórek oraz modyfikowanie sygnału biegnącego od TCR. Gen kodujący białko Foxp3 zlokalizowany jest na chromosomie X (miejsce Xp11.23). Mimo że Foxp3 jest białkiem kojarzonym głównie z limfocytami Treg, jego ekspresję potwierdzono również w komórkach nowotworowych . Mutacje genu FOXP3 prowadzące do wytwarzania niefunkcjonalnego białka powodują brak wytwarzania limfocytów Treg w organizmie. Prowadzi to do choroby genetycznej IPEX, charakteryzującej się m.in. wielonarządowym zapaleniem . Samobójstwo (łac. suicidium, od sui caedere, „zabić się”) – celowe działanie mające na celu odebranie sobie życia. Samobójstwo wynika często z uczucia smutku, które w wielu przypadkach jest rezultatem zaburzeń psychicznych takich jak depresja, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, schizofrenia, alkoholizm lub uzależnienie od środków odurzających. Stresory takie jak problemy finansowe lub problemy w zakresie relacji międzyludzkich również odgrywają istotną rolę. Próby zapobiegnięcia samobójstwu obejmują ograniczenie dostępu do broni palnej, leczenie zaburzeń psychicznych, w tym uzależnienia od środków odurzających, a także poprawę sytuacji ekonomicznej.

    Geny homeotyczne, geny homeoboksowe (ang. homeobox genes, z gr. ηομεος = podobny) – grupa genów kontrolujących rozwój morfologiczny poszczególnych części ciała w początkowych stadiach rozwoju zarodkowego, zarówno u bezkręgowców jak i kręgowców. Mutacje w obrębie tych genów zazwyczaj nie wpływają negatywnie na układ segmentów ciała, ale prowadzą do stanu określanego mianem homeosis, w którym określony segment zostaje zastąpiony przez inny. Wynika to z tego, że w przypadku takiej mutacji niektóre komórki otrzymały w czasie rozwoju zarodka błędną informację pozycyjną i dlatego zachowują się w niewłaściwy dla siebie sposób. Geny homeotyczne niższych bezkręgowców oznacza się HOM, u wtóroustych – Hox, a u człowieka – HOX.

    Białko SLC26A3 należy do rodziny białek transportujących aniony zwanej SLC26 (ang. solute carrier family 26), a także gen kodujący to białko. Białko kodowane przez ten gen jest glikoproteiną transbłonową odpowiedzialną za transport jonów siarczanowych. Mutacje tego genu są związane z występowaniem wrodzonej biegunki chlorkowej.

    Zaburzenia nerwicowe zwane potocznie nerwicami (albo: neurozami) – grupa zaburzeń psychicznych o bardzo rozmaitej symptomatyce, definiowana jako zespoły dysfunkcji narządów, psychogennych zaburzeń emocjonalnych, zakłóceń procesów psychicznych i patologicznych form zachowania występujących w tym samym czasie i powiązanych ze sobą wzajemnie. W obecnie obowiązującej klasyfikacji ICD-10 termin zaburzeń nerwicowych został zastąpiony terminem zaburzeń lękowych. Wiązało się to z reorganizacją kategorii zaburzeń afektywnych

    Dodano: 06.03.2012. 10:26  


    Najnowsze