• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Badania rzucają światło na pochodzenie tajemniczej wstęgi kosmicznej

    27.05.2010. 20:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Naukowcy polscy i amerykańscy zaproponowali nowe wyjaśnienie dotyczące tajemniczej, wstęgowatej struktury otaczającej Układ Słoneczny. W artykule opublikowanym w Astrophysical Journal Letters wyjaśniają, że wstęga może wyznaczać granicę pomiędzy chłodniejszym Lokalnym Obłokiem Międzygwiazdowym a Lokalnym Bąblem wypełnionym bardzo gorącym gazem. Poza tym, jeżeli naukowcy mają rację, Słońce wejdzie do Lokalnego Bąbla za około 100 lat.

    Jest to zaskoczeniem, ponieważ uczeni uważali wcześniej, że granica między Lokalnym Obłokiem a Lokalnym Bąblem znajduje się dalej.

    "Obserwujemy wstęgę, ponieważ Słońce zbliża się do granicy między naszym Lokalnym Obłokiem gazu międzygwiazdowego a innym obłokiem bardzo gorącego i wzburzonego gazu" - wyjaśnia profesor Stanisław Grzędzielski z Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk, który kierował projektem badawczym. Według profesora Grzędzielskiego nie jest to nic nadzwyczajnego, ponieważ Słońce często przecina obłoki gazu międzygwiazdowego.

    Kiedy Słońce wkroczy w gorętszy obłok, heliosfera prawdopodobnie skurczy się nieco, powodując lekkie podniesienie się poziomu promieniowania kosmicznego. Heliosfera to taki "bąbel", w którym wiatr słoneczny zapewnia ochronę przed szkodliwym promieniowaniem kosmicznym. "Być może przyszłe pokolenia będą musiały projektować urządzenia elektroniczne nieco bardziej odporne na promieniowanie kosmiczne" - zauważa prof. Grzędzielski.

    Tę szczególną wstęgę kosmiczną, badaną w ramach projektu, odkrył satelita IBEX (Interstellar Boundary Explorer) NASA w zeszłym roku. Satelitę IBEX wystrzelono w 2008 r. z misją zbadania granicy pomiędzy heliosferą a przestrzenią międzygwiazdową.

    Jego pierwszym zadaniem było stworzenie mapy pełnego nieba obejmującej emisje energetycznych atomów neutralnych (ENA). W ten sposób zaobserwowano tajemniczą wstęgę ENA otaczającą Układ Słoneczny. Od tego momentu wielu naukowców proponowało teorie na temat pochodzenia ENA. Teorie te najczęściej koncentrują się na interakcji pomiędzy heliosferą a przestrzenią międzygwiazdową. W wyniku najnowszych badań zaproponowano, że ENA powstają na granicy między chłodnym Lokalnym Obłokiem a cieplejszym Lokalnym Bąblem. Lokalny Bąbel to niezwykle gorący i wzburzony region przestrzeni kosmicznej, który prawdopodobnie jest pozostałością po serii wybuchów supernowych, jakie miały miejsce miliony lat temu.

    Według naukowców ENA powstają, kiedy protony z gorącego Lokalnego Bąbla przechwytują elektrony z neutralnych atomów na skraju chłodniejszego Lokalnego Obłoku. Następnie ENA mkną we wszystkich kierunkach i niektóre z nich docierają do czujników sondy IBEX.

    "Jeśli nasza hipoteza jest poprawna, to chwytamy atomy pochodzące z obłoku międzygwiazdowego, który jest odmienny od naszego" - stwierdza dr Maciej Bzowski, kierownik polskiego zespołu uczestniczącego w misji IBEX oraz autor artykułu.

    Profesor Grzędzielski wyjaśnia, że wstęga jest swego rodzaju złudzeniem optycznym, ponieważ de facto ENA powstają na całej granicy pomiędzy Lokalnym Obłokiem a Lokalnym Bąblem.

    "Jest to czysto geometryczny efekt, który obserwujemy, ponieważ Słońce znajduje się obecnie dokładnie tam gdzie trzeba, tysiąc jednostek astronomicznych od granicy obłoku" - komentuje. "Jeśli powierzchnia styku obłoków jest płaska lub - lepiej - nieco wybrzuszona w kierunku Słońca, wówczas wydaje się najcieńsza w środku wstęgi, a grubsza po bokach, dokładnie tam gdzie widzimy brzeg wstęgi. Gdybyśmy znaleźli się dalej od granicy, nie zobaczylibyśmy wstęgi, ponieważ wszystkie ENA zostałyby ponownie zjonizowane i rozproszone w napływającym gazie z Lokalnego Obłoku."

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Bąbel Loop I - obszar przestrzeni kosmicznej o małej gęstości materii międzygwiazdowej, wewnątrz Ramienia Oriona Drogi Mlecznej, wypełniony gorącym, zjonizowanym gazem. Patrząc z pozycji Słońca bąbel jest położony w kierunku Centrum Galaktyki i połączony z Bąblem Lokalnym dwoma wyraźnymi tunelami. Lokalny Obłok Międzygwiazdowy – obłok międzygwiazdowy o rozmiarach około 30 lat świetlnych, w którym porusza się obecnie Układ Słoneczny. Układ Słoneczny wszedł do Lokalnego Obłoku Międzygwiazdowego pomiędzy 44 000 a 150 000 lat temu i pozostanie w nim jeszcze od 10 000 do 20 000 lat. Temperatura obłoku wynosi około 6000 °C, czyli jest porównywalna z temperaturą powierzchni Słońca. Jest bardzo rozrzedzony, jego gęstość wynosi 0,1 atomu na cm³ czyli około 1/5 gęstości galaktycznego ośrodka gwiazdowego (0,5 atomu/cm³), ale dwa razy gęstszy niż gaz w Bąblu Lokalnym (0,05 atomu/cm³). Dla porównania atmosfera ziemska w warunkach standardowych ma 2,7×10 molekuł na cm³. Wstężyk ogrodowy (Cepaea hortensis) – ślimak należący do rodziny ślimakowatych. Występuje w Ameryce Północnej i w Europie, w tym na obszarze całej Polski. Ślimak ten jest bardzo podobny do wstężyka austriackiego. Ma różnokolorową muszlę o błyszczącej powierzchni. Wstężyk ogrodowy w przeciwieństwie do wstężyka gajowego ma jasną (białą) wargę otaczającą otwór muszli. Wstężyki ogrodowe są jadalne, ale rzadko spożywane ze względu na niewielkie rozmiary i różnie oceniane walory smakowe.

    Interstellar Boundary Explorer (IBEX) – satelita naukowy amerykańskiej agencji kosmicznej NASA mający wykonać pierwszą mapę obszarów leżących na granicy Układu Słonecznego i przestrzeni międzygwiezdnej. Stanowi część programu Small Explorer. Wstęga Bollingera to narzędzie analizy technicznej wynalezione przez Johna Bollingera na początku lat 80. XX wieku. Powstała ona na podstawie obserwacji, że zmienność cen jest dynamiczna, a nie statyczna. Zadaniem wstęg jest określanie względnych dołków i szczytów cenowych. Czyli według definicji cena osiąga szczyt przy górnej wstędze, a dołek przy dolnej.

    Wstęga orderowa – pasek materiału, na którym nosi się insygnia orderowe. Kolory wstęgi są zdefiniowane prawem dla każdego odznaczenia. Sama wstęga miewa różne kształty i rozmiary, w zależności od rodzaju odznaczenia, jego klasy, danej tradycji wiązania lub noszenia odznaczeń. Heliosfera – obszar wokół Słońca, w którym ciśnienie wiatru słonecznego przeważa nad ciśnieniem wiatrów galaktycznych, tworząc "bąbel" wyrzucanej przez Słońce materii w otaczającym ośrodku międzygwiazdowym. Heliosfera zawiera w sobie Słońce, wszystkie planety i większość mniejszych ciał Układu Słonecznego, chociaż hipotetyczny obłok Oorta rozciąga się daleko poza jej granice.

    Wstążeczka Amarantowa – wąski pasek wstążki, koloru narodowego (amarant), długości 3 cm. i szerokości 1 cm. Wstążeczki te noszone były na lewej stronie piersi w połowie wysokości między pierwszym i drugim guzikiem munduru lub płaszcza. Wstęgor polarny (Trachipterus arcticus) – gatunek ryby z rzędu strojnikokształtnych z rodziny wstęgorowatych (Trachipteridae).

    Płaszcz Układu Słonecznego (ang. heliosheath) – część heliosfery pomiędzy szokiem końcowym a heliopauzą. Jest to obszar, w którym wiatr słoneczny wieje z prędkościami poddźwiękowymi. Otacza cały Układ Słoneczny oprócz hipotetycznego obłoku Oorta.

    Wstążka św. Jerzego (ros. Георгиевская ленточка, Gieorgijewskaja lentoczka) – społeczna akcja, mająca na celu upamiętnienie i uczczenie bohaterów Dnia Zwycięstwa 9 maja 1945 roku. Akcja polega na noszeniu i umieszczaniu na widocznym miejscu symbolicznych wstążek. Symbol akcji jest miniaturową repliką tradycyjnej Wstęgi św. Jerzego.

    Premier Niue jest szefem lokalnego rządu. Jest on wybierany przez 20 posłów zasiadających w lokalnym parlamencie, następnie premier wybiera spośród nich trzech ministrów. Wstęgówka bagienka (Catocala pacta) – eurosyberyjski gatunek motyla z rodziny sówkowatych (Noctuidae), z podrodziny wstęgówek. Jest oligofagiem. W Polsce jest rzadko spotykany, objęty ochroną gatunkową. W Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt został zaliczony do kategorii CR (gatunki skrajnie zagrożone).

    Komora wstępna jest to komora spalania w silnikach wysokoprężnych z wtryskiem pośrednim. Jest to komora, w której objętość wynosi 20 - 40% objętości całej przestrzeni spalania. Komorę wstępną z przestrzenią nad tłokiem łączą otwory, wykonane w dolnym dnie komory. Wtryskiwacz jest osadzony w górnym dnie komory. Wstęgor królewski (Regalecus glesne), dawniej nazywany królem śledziowym – gatunek ryby głębinowej z rodziny Regalecidae, wcześniej zaliczanej do wstęgorowatych. Jest jedną z najdłuższych ryb świata.

    Wstęgówka narzeczona (Catocala promissa) – gatunek motyla z rodziny sówkowatych (Noctuidae), z podrodziny wstęgówek. Wstęgówka karmazynka (Catocala sponsa) – gatunek motyla z rodziny sówkowatych (Noctuidae), z podrodziny wstęgówek.

    Dodano: 27.05.2010. 20:12  


    Najnowsze