• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Charakterystyczny strój Andromedy

    16.02.2011. 15:49
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Międzynarodowy zespół astronomów obrał sobie za cel galaktykę Andromedy, naszą bliską sąsiadkę, i obserwował mrowie gwiazd, które nakreśla gruby dysk gwiazdowy. Zważywszy na fakt, że gwiazdy te są starsze od tych tworzących cienki dysk Andromedy, oczekuje się, że odkrycie to poszerzy zakres badań nad formowaniem się i ewolucją galaktyk takich jak nasza. Odkrycia zespołu zostaną opublikowane w najbliższym numerze czasopisma Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.

    Podobnie jak Droga Mleczna, nasz galaktyczny dom, Andromeda jest dużą galaktyką spiralną - z dyskami gwiazdowymi o spiralnych ramionach okalających wypukłość z gwiazd w rdzeniu. "Na podstawie obserwacji naszej Drogi Mlecznej i innych pobliskich spirali wiemy, że te galaktyki zazwyczaj posiadają dwa dyski gwiazdowe: cienki i gruby" - wyjaśnia kierowniczka badań, Michelle Collins, doktorantka z Instytutu Astronomii Uniwersytetu w Cambridge, Wlk. Brytania. Dysk cienki zawiera obszary aktywnego formowania się gwiazd, podczas gdy dysk gruby, tam gdzie jest on osadzony, tworzą starsze gwiazdy.

    Wraz z kolegami z Australii, Francji, USA i Wlk. Brytanii Collins przeanalizowała pomiary prędkości pojedynczych jasnych gwiazd w galaktyce Andromedy za pomocą teleskopu Kecka na Hawajach, USA. Wyniki tych wspólnych działań umożliwiły zespołowi zaproponowanie pierwszej charakterystyki nowo zidentyfikowanego dysku.

    "Nasze początkowe badania tego komponentu już sugerowały, że prawdopodobnie jest starszy od cienkiego dysku i ma odmienny skład chemiczny" - zauważa dr Mike Rich z UCLA (Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles), współautor raportu z badań. "Dalsze, bardziej szczegółowe obserwacje powinny umożliwić nam odkrycie sposobu formowania się systemu dysków Andromedy oraz ewentualne wykorzystanie tej wiedzy w kontekście formowania się galaktyk spiralnych w całym wszechświecie".

    Collins wyjaśnia: "Klasyczne, cienkie dyski gwiazdowe, które zazwyczaj widzimy na zdjęciach z teleskopu Hubble'a są wynikiem akrecji gazów pod koniec formowania się galaktyki - stwierdza - podczas gdy grube dyski powstają na znacznie wcześniejszym etapie życia galaktyki, co sprawia, że są idealnymi wskaźnikami procesów związanych z ewolucją galaktyczną." Większość grubych dysków naszej galaktyki jest dla nas niewidoczna, podczas gdy cały gruby dysk Andromedy można obserwować z Drogi Mlecznej. Zapewnia to astronomom doskonałą okazję do analizowania właściwości dysku i poszukiwania tropów wskazujących na wydarzenia, które go uformowały.

    "Te wyniki są jednymi z najbardziej ekscytujących, jakie wyłaniają się z szerszego, nadrzędnego projektu badań ruchów i składu chemicznego gwiazd na peryferiach Andromedy" - mówi dr Scott Chapman, członek zespołu badawczego z Instytutu Astronomii. "Odkrycie grubego dysku przyniosło nam unikalny i spektakularny obraz powstawania układu Andromedy i bez wątpienia pomoże nam zrozumieć ten złożony proces." Czasami warto mieć sąsiadów na oku.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Galaktyka satelitarna, galaktyka satelicka – galaktyka krążąca wokół innej, większej galaktyki. Duże galaktyki posiadają często bardzo wiele satelitarnych galaktyk karłowatych (Droga Mleczna ma ich ok. 20), ale mogą im towarzyszyć także większe obiekty - np. Galaktyka Trójkąta może być satelitą Galaktyki Andromedy.

    Zderzenie Galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną – przewidywane przyszłe zderzenie pomiędzy dwiema największymi galaktykami należącymi do Grupy Lokalnej: Drogą Mleczną i Galaktyką Andromedy (M31), mające rozpocząć się za około 3,75 miliarda lat i mające następnie trwać kolejne kilka miliardów lat.

    Strumień Trójkąta – strumień gwiazd utworzony przez gwiazdy z nieistniejącej już galaktyki, wchłoniętej przez Drogę Mleczną położony w kierunku galaktyk Trójkąta i Andromedy. Strumień został odkryty w 2012 w ramach analizy danych zgromadzonych przez program Sloan Digital Sky Survey. Rozmiary kątowe strumienia wynoszą 0,2° na 12° co daje rozmiary fizyczne około 75 parseków na 5,5 tysięcy parseków przy odległości od Ziemi wynoszącej około 26±4 tysięcy parseków. Gwiazdy najprawdopodobniej stanowią pozostałość po wchłoniętej przez naszą Galaktykę gromadzie kulistej.

    Grupa galaktyk – układ niewielkiej (≤ 50) liczby galaktyk rozmieszczonych w obszarze o rozmiarach < 1 Mpc; na ogół w grupie galaktyk dominuje jedna lub kilka jasnych galaktyk otoczonych przez obiekty dużo słabsze, satelity i słabiej związane galaktyki. Droga Mleczna i Wielka Mgławica Andromedy są dominującymi galaktykami Grupy Lokalnej, zawierającymi ponad 90% jej masy. Określenia gromada używa się natomiast do zbiorowisk liczących od kilkudziesięciu do kilku tysięcy galaktyk.

    Galaktyka spiralna - duży grawitacyjnie związany układ gwiazd (przykładowo w Drodze Mlecznej może ich być około 500 miliardów ), pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii mający postać dysku z ramionami spiralnymi wychodzącymi ze środka zwanego zgrubieniem centralnym lub jądrem galaktyki. Przy spojrzeniu na dysk "z góry" wyraźnie widać jego spiralną strukturę. Galaktyki spiralne stanowią 75% jasnych galaktyk nieba. Galaktyki spiralne oznaczamy literą S i w zależności od stopnia rozwinięcia ramion dzielimy je na typy a, b, c. Typ Sa ma duże jądro i słabo rozwinięte ramiona. Typ Sc - na odwrót - małe jądro i bardzo silnie rozwinięte ramiona spiralne, typ Sb jest typem przejściowym pomiędzy poprzednimi dwoma. Rozróżniamy galaktyki spiralne z poprzeczką, bez poprzeczki oraz typ pośredni.

    Galaktyka gwiazdotwórcza (ang. Starburst galaxy) – galaktyka, w której zachodzi wyjątkowo intensywny proces formowania nowych gwiazd w porównaniu z procesem powstawania gwiazd obserwowanym w większości galaktyk. Proces ten jest zwykle skutkiem kolizji lub bliskiego spotkania dwóch galaktyk. Przykładami galaktyk, w których występują niezwykle intensywne procesy powstawania gwiazd, są Galaktyka Cygaro, Galaktyki Czułki, IC 10 czy Haro 11.

    Idea populacji gwiazdowych powstała, gdy odpowiednio dobra zdolność rozdzielcza obserwacji galaktyki M31 pozwoliła Walterowi Baademu w 1944 roku na wyróżnienie w tej galaktyce dwóch odrębnych populacji gwiazd. Dysk galaktyki M31 na diagramie HR przypominał gromady otwarte, natomiast zgrubienie centralne na diagramie Hertzsprunga-Russella przypominało gromady kuliste. Te dwa typy gwiazd zyskały miano gwiazd populacji I i gwiazd populacji II.

    Dodano: 16.02.2011. 15:49  


    Najnowsze