• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Chemizm dymu generowanego z fajki wodnej

    20.08.2011. 12:15
    opublikowane przez: Gronek Kamil

    W latach 90’ zaobserwowano wzrost popularności tak zwanej "fajki wodnej" w krajach europejskich, Stanach Zjednoczonych oraz Brazylii, szczególnie wśród ludzi młodych. Szerokie zainteresowanie tą formą palenia tytoniu upatruje się w rzekomo mniejszej toksyczności w porównaniu do tradycyjnych papierosów.


    Dym powstający podczas palenia fajki wodnej jest złożoną, wielofazową mieszaniną związków chemicznych. Są nimi substancje, które nie są specyficznymi produktami spalania tytoniu (np. formaldehyd), oraz związki specyficzne dla jego spalania (np. nitrozaminy).
    Wiele publikacji naukowych obejmuje chemizm dymu papierosowego, tylko nieliczne dotyczą bezpośrednio dymu powstającego z fajki wodnej. Badania dowodzą, że dym generowany w fajce wodnej zawiera: nikotynę, tlenek węgla, substancje smoliste, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) oraz metale ciężkie (np. ołów, arsen, chrom, nikiel).

    W 2003r. przedstawiono wyniki badań zawierających skład głównego strumienia dymu powstałego podczas palenia fajki wodnej. Okazało się, że ilość nikotyny generowana podczas jednej sesji używania fajki wodnej była podobna do tej powstałej podczas palenia jednego papierosa, a ilość substancji smolistych była większa nawet o dwa rzędy wielkości. Ponadto w dymie stwierdzono wysoki poziom arsenu, ołowiu i chromu. Używanie fajki wodnej powodowało wzrost stężenia wydychanego tlenku węgla (CO). Wskazuje to na większe narażenie palaczy fajek wodnych na CO, niż palaczy papierosów. Tlenek węgla w organizmie człowieka tworzy bardzo trwałe połączenie z hemoglobiną, utrudniając przenoszenie tlenu we krwi. Może to prowadzić do niedotlenienia wielu tkanek i narządów wrażliwych na brak tlenu.

    Podjęto również próby zmierzenia intensywności WWA w dymie generowanym w fajce wodnej. Stwierdzono, że pojedyncza sesja palenia fajki wodnej dostarcza 20 razy więcej wszystkich WWA i 50 razy więcej kancerogennych węglowodorów niż wypalenie jednego papierosa.
    Palacz fajki wodnej może zainhalować taką objętość dymu w ciągu jednej sesji, jaka odpowiada wypaleniu ponad 100 paierosów.

    W 2010r. dokonano analizy literatury medycznej dotyczącej wpływu palenia fajki wodnej na zdrowie. Dowiedziono, że używanie fajki wodnej podwyższa ryzyko wystąpienia: raka płuc, chorób układu oddechowego, niskiej masy urodzeniowej i chorób przyzębia. Badania nie wykazały istotnego związku między paleniem fajki wodnej a występowaniem raka pęcherza moczowego, raka nosogardzieli, przełyku i bezpłodności.

    Pomimo, że woda znajdująca się w fajce może absorbować część nikotyny, nie zmienia to faktu, że jej ilość jest wystarczająca do wywołania efektu biologicznego.
    WHO podkreśla, że stosowanie fajek wodnych nie stanowi bezpiecznej alternatywy dla palenia papierosów.

    Bibliografia:
    PTFarm, Bromatologia 4/2010.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Nagar – twardy, porowaty osad, czarnej barwy, powstający na wewnętrznych ściankach główki fajki w trakcie prawidłowego opalania złożony z produktów spalania tytoniu i zwęglonego drewna. Właściwie uformowana warstwa nagaru pełni rolę izolacyjną, ochraniając materiał fajki przed żarem i jednocześnie absorpcyjną, wchłaniającą nadmiar wilgoci powstającej w trakcie palenia. Prawidłowo uformowany nagar, w dobrze konserwowanej fajce zachowuje długo lekki aromat pierwszego palonego w fajce tytoniu. Bong, Bongo lub Bongos - rodzaj fajki wodnej przeznaczonej do palenia różnych rodzajów ziół (np. przetworów konopnych, salvia divinorum, tytoń) oraz rzadziej substancji takich jak metamfetaminy, czy crack. Pańszczycka Turnia (słow. Panščická Turnia, 2105 m n.p.m.) – wierzchołek w grzędzie odchodzącej na północ od północno-zachodniego wierzchołka Wierchu pod Fajki, oddzielona od niego Przełączką pod Fajki.

    Przełączka pod Fajki – niewielkie siodełko (ok. 2085 m n.p.m.) w grani pomiędzy Wierchem pod Fajki a Pańszczycką Turnią. Przez przełęcz poprowadzone są drogi taternickie z doliny Pańszczycy i Doliny Gąsienicowej na Wierch pod Fajki. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu – jeden z siedmiu Regionalnych zarządów gospodarki wodnej powołanych w Polsce. Podlega on Prezesowi Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i obsługuje dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej, będącego faktycznym organem administracji rządowej niezespolonej, realizującym zadania związane z utrzymywaniem wód i urządzeń wodnych oraz pełniącym funkcję inwestora w zakresie gospodarki wodnej, w obszarze swego działania. Siedzibą organu jest Wrocław.

    Szisza (arab. شيشة) (nazwa egipska), zwana też nargilami (arab. نرجيلة) (nazwa pochodząca z Libanu) lub argilą (arab. أرجيلة), lub hookah (arab. حقة, urdu حقہ) – rodzaj fajki wodnej do palenia. Pochodzi z Indii, a zyskała popularność zwłaszcza w krajach arabskich. Przewodnienie izotoniczne - zaburzenie gospodarki wodnej, polegające na zwiększeniu zawartości sodu w organizmie. Sód będąc ważnym składnikem płynu pozakomórkowego, doprowadza do zwiększenia się przestrzeni wodnej pozakomórkowej, co doprowadza do nagromadzenia się w niej płynów i rozwoju obrzęków.

    Mokry tytoń (tobamel lub maassel) - tytoń służący do palenia w arabskiej fajce wodnej (shishy). Tytoń ten charakteryzuje się bardzo dużą wilgotnością i mocnym aromatem, dzięki nasączeniu go melasą cukrową, syropami owocowymi, esencjami i olejkami aromatycznymi. Wilgotność tego tytoniu uniemożliwia palenie go w fajkach klasycznych, gdyż wymagane jest dla prawidłowego żarzenia stałe podgrzewanie go węglem drzewnym. Wierch pod Fajki (słow. Vrch pod Fajki, niem. Orgelpfeifen, węg. Orgonasípok, ok. 2135 m n.p.m.) – dwuwierzchołkowy szczyt w grani odchodzącej od Skrajnego Granata w kierunku Żółtej Turni (na północ od bocznej grani Tatr Wysokich, przez którą prowadzi szlak Orlej Perci). Od Żółtej Turni oddziela go Żółta Przełęcz, zaś pomiędzy nim a Skrajnym Granatem znajdują się Pańszczycka Przełęcz i Pańszczyckie Czuby. Z Wierchu pod Fajki wyrastają liczne skalne formacje – tzw. fajki, od których szczyt wziął swoją nazwę. Skały są popularnym miejscem wspinaczek początkujących taterników w Dolinie Gąsienicowej. Szczyt niedostępny dla turystów.

    Henryk Słota (ur. 4 kwietnia 1944 r., w Katowicach, zm. 26 kwietnia 2006), polski uczony, inżynier inżynierii środowiska, profesor Politechniki Krakowskiej i Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, członek wielu organizacji naukowo-technicznych, między innymi: Komitetu Gospodarki Wodnej Polskiej Akademii Nauk PAN (w latach 1990-96 członek Prezydium oraz Przewodniczący Sekcji Systemów Gospodarki Wodnej), Komisji Głównej ds. Rozwoju i Eksploatacji Systemów Wodnych i Melioracyjnych NOT (od 1986 r.), Państwowej Rady Gospodarki Wodnej przy Ministrze Środowiska (w latach 1997-98 przewodniczący Rady).

    Kataster wodny – system informacyjny o gospodarowaniu wodami (dla obszaru państwa prowadzony przez prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (KZGW), a da regionów przez dyrektorów RZGW). Udostępniany on jest nieodpłatnie. Również organy administracyjne, jednostki badawcze, zakłady i właściciele urządzeń wodnych zobowiązani są do udzielania koniecznych informacji nieodpłatnie.

    Żółta Przełęcz – najniżej położona przełęcz w bocznej grani odchodzącej od Granatów (dokładniej od Skrajnego Granata) w kierunku północnym na wysokości ok. 2028 m n.p.m. Przełęcz oddziela od siebie Żółtą Turnię od Wierchu pod Fajki. Fajka wodna - rodzaj fajki, w której dym wciągany jest przez filtr wodny, gdzie ulega schłodzeniu i oczyszczeniu. Filtrem wodnym jest zazwyczaj szklane lub metalowe naczynie w części wypełnione wodą. Rurka doprowadzająca dym z cybucha zanurzona jest w wodzie, natomiast rurka połączona z ustnikiem - nie. Dzięki temu podczas zaciągania dymu wytwarza się podciśnienie, które powoduje przepływ dymu poprzez wodę w kierunku ustnika. Pochodzi z Indii, a zyskała popularność zwłaszcza w krajach arabskich.


    Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej – urząd administracji rządowej właściwy w sprawach gospodarowania wodami, zgodnie ze statutem "zapewnia obsługę Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (...) i działa pod jego bezpośrednim nadzorem i kierownictwem" (Dz. U. z dnia 27 czerwca 2006 r.). Pomimo swej nazwy Krajowy Zarząd pełni jedynie funkcję pomocniczą względem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Ustawa Prawo wodne (Dz. U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 z późniejszymi zmianami) podobnie jak statut nie precyzuje szerzej zadań Krajowego Zarządu. We wspomnianej ustawie wyszczególniono natomiast zadania Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. Kondensacja powierzchniowa pary wodnej jest to zjawisko polegające na skraplaniu (kondensacji) pary wodnej na powierzchni przegrody od strony cieplejszej.

    Dodano: 20.08.2011. 12:15  


    Najnowsze