• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Cyrkiel i ryciny Heweliusza na wystawie w Gdańsku

    05.05.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Cyrkiel, jedyny zachowany instrument astronomiczny Jana Heweliusza i rycinę "Pejzaż wiejski z mostem" autorstwa astronoma będzie można oglądać od 11 maja na wystawie "Jan Heweliusz i Gdańsk jego czasów" w gdańskim ratuszu.

    Jak informuje Janusz Dargacz z Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, wystawa ukazuje Heweliusza przede wszystkim jako naukowca o europejskiej sławie, utrzymującego kontakty z najwybitniejszymi umysłami swojej epoki. Nie pomija także działalności Heweliusza jako ławnika i rajcy, a także gdańskiego piwowara. Postać astronoma została ukazana na szerszym tle dziejów Gdańska w XVII w.

    "Spuścizna naukowa po Janie Heweliuszu obejmuje około 20 dzieł, wydawanych w Gdańsku w latach 1647-1690, bogato ilustrowanych. Poza listami i dziełami astronomicznymi do naszych czasów zachowało się bardzo niewiele pamiątek bezpośrednio związanych z gdańskim astronomem, dlatego każdy z tych przedmiotów posiada ogromną wartość historyczną" - wyjaśnia Dargacz.

    Na wystawie będzie można obejrzeć m.in. unikatową rycinę ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu "Pejzaż wiejski z mostem", wykonaną własnoręcznie przez Heweliusza. Nazwiskiem gdańskiego naukowca jest również sygnowany cyrkiel proporcjonalny. "Zgodnie z obecną wiedzą jest to jedyny zachowany instrument astronomiczny Heweliusza. Oba obiekty będą pokazywane w Gdańsku po raz pierwszy" - informują organizatorzy.

    Na zwiedzających będzie czekała również zrekonstruowana na podstawie oryginalnych rycin i późniejszych fotografii makieta obserwatorium astronomicznego Heweliusza, które mieściło się na dachach kamienic przy ulicy Korzennej.

    Wystawę zorganizowaną przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska (MHMG), Polską Akademię Nauk Bibliotekę Gdańską (PAN BG) i Archiwum Państwowe w Gdańsku (APG) będzie można oglądać do 29 stycznia 2012 r.

    Komisarzami i autorami scenariusza ekspozycji są: Ewa Bojaruniec, Janusz Dargacz, Piotr Paluchowski z Działu Historii MHMG. Powstała ona przy współpracy z Krystyną Jackowską (PAN BG) i Katarzyną Kubicką (APG).

    W tym roku obchodzona jest 400. rocznica urodzin gdańskiego astronoma. Rok 2011 został ustanowiony Rokiem Heweliusza przez Sejm. Posłowie podjęli taką decyzję na wniosek gdańskiego samorządu.

    PAP - Nauka w Polsce

    ekr/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Pomniki Jana Heweliusza – dwa pomniki polskiego astronoma Jana Heweliusza na gdańskim Starym Mieście i jeden na osiedlu Przymorze Małe.

    Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza - nagroda przyznawana przez Prezydenta Miasta Gdańska za wybitne osiągnięcia naukowe. Nagrodę, ustanowioną w 1987 roku, początkowo przyznawano jednej osobie rocznie. Od 2001 wprowadzono podział na nagrodę w kategorii nauk ścisłych i przyrodniczych oraz w kategorii nauk humanistycznych. Pomysłodawcami nagrody byli prezydent miasta Kazimierz Rynkowski oraz prof. Robert Szewalski. Uroczystość wręczenia Nagrody odbywa się rokrocznie 28 stycznia w rocznicę urodzin Jana Heweliusza

    Sparkasse der Hansestadt Danzig (Kasa Oszczędności Hanzeatyckiego Miasta Gdańska) – działający w Gdańsku w latach 1907-1945 bank o kapitale gdańskim, mieszkańców Gdańska.

    Muzeum Historyczne Miasta Gdańska – do 2000 r. istniejące pod nazwą Muzeum Historii Miasta Gdańska. Instytucja gromadząca zbiory dokumentujące historię Gdańska od średniowiecza do XX wieku. Muzeum zostało utworzone 31 marca 1970 uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej jako oddział Muzeum Pomorskiego w Gdańsku.

    Ulica Jana Heweliusza (niem. Baumgartsche Gasse) – ulica w Gdańsku na Starym Mieście. Łączy Osiek z główną arterią komunikacyjną. Obiekty przy niej mają charakter głównie handlowo-usługowy. Przy ulicy znajdują się dwa wieżowce, w tym najwyższy budynek w Gdańsku – Organika Trade.

    Panienka z okienka – fikcyjna postać gdańskiej mieszczanki odwołująca się do popularnej powieści historycznej Jadwigi Łuszczewskiej (Deotymy). W ostatnich latach postać "Panienki z okienka" jest wykorzystywana w charakterze oficjalnej promocji miasta Gdańska. W castingu na "Panienkę z Okienka" (organizowanym przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska) mogą brać udział wszystkie gdańszczanki od 18 do 23 roku życia. Zwyciężczyni castingu reprezentuje w stylowym ubiorze z XVII wieku miasto Gdańsk na najważniejszych uroczystościach miejskich. W letnim sezonie turystycznym w Gdańsku można ją spotkać na ulicy Długiej, przy Długim Targu i przede wszystkim w Sieni Gdańskiej Nowego Domu Ławy, siedzibie gdańskich patrycjuszy.

    Strefa Historyczna Wolnego Miasta Gdańska – placówka edukacyjno-muzealna o charakterze historycznym, prezentująca eksponaty z okresu Wolnego Miasta Gdańska; oddział Towarzystwa Przyjaciół Gdańska. Ekspozycję wzbogacają akcenty multimedialne – stare filmy dokumentalne pokazujące Gdańsk; odtwarzany jest także oryginalny hymn Wolnego Miasta Gdańska z lat 30. "Für Danzig" autorstwa Paula Enderlinga.

    Dodano: 05.05.2011. 00:04  


    Najnowsze