• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Demiański: Nobliści otwierają nowy etap w badaniach Wszechświata

    05.10.2011. 00:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Odkrycia tegorocznych noblistów z fizyki otworzyły nowy etap w badaniach Wszechświata - dzięki nim potwierdzono istnienie ciemnej energii, która rozpycha Wszechświat - powiedział dla PAP fizyk prof. Marek Demiański. 


    Odkrycia tegorocznych noblistów z fizyki otworzyły nowy etap w badaniach Wszechświata - dzięki nim potwierdzono istnienie ciemnej energii, która rozpycha Wszechświat - powiedział PAP prof. Marek Demiański z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

    Laureatami tegorocznej Nagrody Nobla z fizyki zostali: Amerykanin Saul Perlmutter oraz Brian P. Schmidt z Australii i Adam G. Riess z USA.

    "To jest niesłychanie ważne odkrycie astronomiczne. Nobliści, korzystając z obserwacji bardzo dalekich supernowych () byli w stanie zmierzyć tempo rozszerzania się Wszechświata w różnych okresach czasu" - wyjaśnił fizyk.

    "Okazało się, że w porównaniu ze standardowym modelem, który funkcjonował mniej więcej do roku 1995, Wszechświat teraz rozszerza się szybciej, niż można by było przypuszczać" - powiedział ekspert.

    "To jest otworzenie nowego okresu, nowej epoki w badaniach Wszechświata, bo okazało się, że jest jeszcze jeden niezwykle ważny składnik Wszechświata, o którego istnieniu dotychczas nie wiedzieliśmy - to jest to, co się nazywa ciemną energią lub stałą kosmologiczną" - tłumaczył.

    Demiański wyjaśnił, że o ile grawitacja - wzajemne przyciągacie się materii - spowalnia tempo rozszerzania się Wszechświata, to ten dodatkowy składnik - ciemna energia - powoduje przyspieszenie tempa jego rozszerzania się.

    "Po dokonaniu bilansu energii Wszechświata okazało się, że ciemna energia stanowi mniej więcej 75 proc., czyli trzy czwarte energii całego Wszechświata" - zaznaczył polski fizyk.

    Demiański zwrócił uwagę, że odkrycie ciemnej energii prowadzi do następnego pytania: jaka jest natura tej ciemnej energii, która rozpycha Wszechświat. Zdaniem eksperta to jest jeden z podstawowych problemów, przed którym staje teraz nie tylko kosmologia, ale i fizyka.

    "Cieszę się, że Komitet Noblowski zdecydował się na taki krok" - komentował Demiański jego werdykt. "Wiadomo było, że prace Perlmuttera Schmidta i Riessa są niezwykle ważne, ale ich odkrycia dokonano stosunkowo niedawno a Komitet Noblowski jest bardzo konserwatywny. Czeka na wiele potwierdzeń. Ale w tym przypadku w ciągu ostatnich 15 lat wiele różnych innych grup naukowców, dokonując pomiarów innymi metodami, potwierdziła wyniki dzisiejszych noblistów - powiedział Demiański.

    PAP - Nauka w Polsce

    lt/ tot/ jbr/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kwintesencja – hipotetyczna forma ciemnej energii, postulowanej jako czynnik wyjaśniający obserwowane przyspieszanie ekspansji Wszechświata. Ciemna energia – w kosmologii jest hipotetyczną formą energii, która wypełnia całą przestrzeń i wywiera na nią ujemne ciśnienie, wywołując rozszerzanie się Wszechświata. Jest to jedno z pojęć wprowadzonych w celu wyjaśnienia przyspieszania ekspansji kosmosu oraz problemu brakującej masy we Wszechświecie. Wyniki badań opublikowane w 2011 wydają się potwierdzać istnienie ciemnej energii. Wielki Kolaps (inne nazwy: Wielka Zapaść, Wielki Kres i Wielki Krach, Wielki Skurcz, z ang. Big Crunch) – jedna z hipotez kosmologicznych opisujących koniec istnienia Wszechświata. Zakłada on, że proces rozszerzania Wszechświata nie będzie przebiegać wiecznie. W pewnym momencie, pod wpływem grawitacji jego rozszerzanie się ustanie i rozpocznie się proces do niego odwrotny – "kurczenie się Wszechświata". Przebieg kurczenia się Wszechświata, zgodnie z hipotezą Wielkiego Kolapsu, podzielić będzie można na etapy:

    Kosmologia teoretyczna zajmuje się badaniem struktury i ewolucji Wszechświata jako systemu, konstruując teorie i porównując ich przewidywania z obserwacjami, stanowiąc naturalne uzupełnienie kosmologii obserwacyjnej. W szczególności, przedmiotem badań kosmologii teoretycznej są statystyczne przewidywania dotyczące struktury Wszechświata, w tym modelowanie rozwoju pierwotnych zaburzeń, prowadzących do powstania galaktyk, a także modelowanie najwcześniejszych etapów ewolucji Wszechświata (teoria inflacji, teorie ciemnej energii i kosmologia strunowa (tj. kosmologia oparta o teorię strun). Widzialny (obserwowalny) Wszechświat – obszar Wszechświata, wraz ze znajdującą się w nim materią, który jest możliwy do zaobserwowania z Ziemi na chwilę obecną. Widzialny Wszechświat jest ograniczony z uwagi na fakt, iż światło lub inne sygnały są w stanie dotrzeć do ziemskiego obserwatora z okresu nie wcześniejszego od początku Wielkiego Wybuchu.

    Model Lambda-CDM (Λ-CDM, ang. Lambda-cold dark matter) – jeden z najpowszechniej uznawanych modeli kosmologicznych. Jego nazwa pochodzi od dwóch głównych składników Wszechświata: stałej kosmologicznej (oznaczanej przez Λ) i zimnej ciemnej materii. Model ten wyjaśnia mikrofalowe promieniowanie tła (CMB), obserwowaną strukturę wielkoskalową oraz przyspieszanie ekspansji Wszechświata. Teoria Wielkiej Kraksy – jedna z teorii powstania Wszechświata. Zakłada, że swą dzisiejszą postać Wszechświat zawdzięcza zderzeniu tzw. brany, na której się znajduje, z inną braną i zamianie energii zderzenia na materię.

    Zimna ciemna materia - jeden z rodzajów ciemnej materii. Postulat jej istnienia wynika z udoskonalenia teorii wielkiego wybuchu zawierającej dodatkowe założenia, że większość materii we wszechświecie składa się z materiału, który nie może być obserwowany, bo nie wytwarza promieniowania elektromagnetycznego (skutkiem czego jest ciemna), a cząstki tworzące tę materię poruszają się wolno (stąd jest zimna). Większość kosmologów traktowała zimną materię jako opis, jak wszechświat przeszedł z gładkiego początkowego stanu we wczesnym czasie (jak pokazują badania kosmicznego mikrofalowego promieniowania tła) do rozkładu galaktyk i ich gromad, jaki widzimy dziś - wielkoskalowej struktury wszechświata. Wszechświat – wszystko, co fizycznie istnieje: cała przestrzeń, czas, wszystkie formy materii i energii oraz prawa fizyki i stałe fizyczne określające ich zachowanie. Słowo „wszechświat” może być też używane w innych kontekstach jako synonim słów „kosmos” (w rozumieniu filozofii), „świat” czy „natura”. W naukach ścisłych słowa „wszechświat” i „kosmos” są równoważne.

    Ujemne ciśnienie - właściwość hipotetycznej fałszywej próżni, która ma wywierać niższe ciśnienie od próżni zwyczajnej. Pojęcie ujemnego ciśnienie jest sprzeczne z intuicją. Ciśnienie próżni jest zależne od energii próżni, która poprzez tensor napięć-energii wytwarza grawitację. Przejawem ujemnego ciśnienia byłaby siła antygrawitacji. W teorii inflacji kosmologicznej zakłada się, że kiedyś Wszechświat wypełniała fałszywa próżnia posiadająca ujemne ciśnienie. To ujemne ciśnienie zadziałało jak ogromna siła rozprężająca, która doprowadziła do wykładniczego wzrostu objętości Wszechświata.

    Alpha Magnetic Spectrometer (AMS), Magnetyczny Spektrometr Alfa – moduł-eksperyment z dziedziny fizyki cząstek, który został umieszczony na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i którego celem jest dokładny pomiar strumienia naładowanych promieni kosmicznych na niskiej orbicie wokółziemskiej. Eksperyment pozwoli na badanie formowania się Wszechświata, a także na poszukiwanie dowodu istnienia cząstek dziwnych, ciemnej materii oraz swobodnej antymaterii we Wszechświecie. Odkrycie choćby pojedynczych przypadków jąder antyhelu w promieniowaniu kosmicznym dostarczyłoby silnych dowodów na istnienie symetrii między materią i antymaterią.

    Wieloświat (multiwersum, multiświat, metawszechświat, super-wszechświat, multiwszechświat, ultrawszechświat) – zbiór wszelkich możliwych wszechświatów, zawierający w sobie wszystko inne (w tym wszystkie możliwe, potencjalne – niezależnie od rozważanych czasoprzestrzeni lub wymiarów, w których się znajdują – wszechświaty; w tym także tak zwane wszechświaty równoległe). Do powstania tej definicji doprowadziła idea istnienia innych wszechświatów oprócz naszego.

    Dodano: 05.10.2011. 00:47  


    Najnowsze