• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Doktorantka bada, dlaczego uczniowie oddalają się od matematyki

    24.02.2011. 00:40
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Społeczne postrzeganie matematyki i jej uwarunkowań, a zwłaszcza mechanizm oddalania się uczniów od matematyki - to główny przedmiot badań Anny Baczko-Dombi z Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Laureatka programu stypendialnego "Doktoraty dla Mazowsza" chce opracować rekomendacje, które pozwolą na poprawę wizerunku matematyki i być może odwrócenie niekorzystnych trendów. Praca doktorska powstaje pod kierunkiem dr hab. Anny Gizy-Poleszczuk.

    Jak podkreśla w rozmowie z PAP Anna Baczko-Dombi, matematyka, jak żaden inny przedmiot, budzi sprzeczne uczucia, zaś stosunek do niej wynika ze złożonego splotu czynników. Wiedza matematyczna ma swoją specyfikę - uczenie się jej bez systematyczności jest bardzo trudne.

    "Wydaje się, że w pewnym momencie edukacji dochodzi do swoistego +wykluczenia matematycznego+ części uczniów. W efekcie przerywają oni zainteresowanie przedmiotami ścisłymi, również w znacznym stopniu przyrodniczymi. Ten moment istotnie ogranicza możliwe do wybrania kierunków studiów - wiele dróg zostaje zamkniętych" - obserwuje socjolożka. Zaznacza, że powrót do matematyki, jeśli pozwolimy sobie na przerwę w systematycznej nauce, jest bardzo trudny.

    Zdaniem doktorantki, stosunek do matematyki w społeczeństwie naznaczony jest silnymi stereotypami. Istnieje szerokie społeczne przyzwolenie na zaniedbanie edukacji matematycznej, a pozycja matematyki oraz jej wizerunek są niejasne, nacechowane ambiwalentnymi emocjami.

    "Problemy z matematyką są powszechnie racjonalizowane i usprawiedliwiane. Tu bardzo dużo wydaje się zależeć od rodziców. Wydaje się, że w potocznej świadomości matematyka jest postrzegana, jako oddalona od potrzeb życia praktycznego, a kompetencje w dziedzinie nauk ścisłych stoją w opozycji do kompetencji humanistycznych" - mówi Baczko-Dombi.

    Matematyka odgrywa kluczową rolę w rozwoju gospodarki opartej na wiedzy, a kompetencje matematyczne stają się podstawą funkcjonowania w nowoczesnym społeczeństwie informacyjnym. W tym kontekście badaczka przypomina, że Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło decyzję o przywróceniu matematyki jako obowiązkowego przedmiotu egzaminacyjnego na maturze w roku 2010.

    "Była to ważna, ale i niezwykle trudna decyzja, która wzbudziła silne społeczne kontrowersje. Prawdziwym wyzwaniem będą kolejne matury i uzyskanie przez matematykę statusu egzaminu porównywalnego z pozostałymi egzaminami obowiązkowymi. Perspektywa obowiązkowego egzaminu maturalnego teoretycznie powinna zwiększyć nacisk, jaki na naukę matematyki kładą rodzice i uczniowie. Tym samym może zapobiec przedwczesnej ucieczce od matematyki, np. poprzez wybór klasy humanistycznej będącej dla wielu uczniów gwarancją na minimalny kontakt z tym przedmiotem" - ocenia rozmówczyni PAP.

    Przyznaje, że ze względu na złożoność problemu "uciekania" od matematyki nie ma jednak gwarancji, że samo wprowadzenie obowiązkowego egzaminu będzie dostatecznym motywatorem do zwiększenia wysiłku, jaki uczniowie skłonni są wkładać w naukę matematyki. Tym bardziej - że ów zwiększony wysiłek przyczyni się do podniesienia poziomu umiejętności matematycznych w populacji uczniów.

    Podstawą pracy doktorskiej Anny Baczko-Dombi będą badania empiryczne. Pierwszą ich fazę doktorantka połączyła z przygotowaniami do kampanii promocyjnej pod hasłem "Matematyka - możesz na nią liczyć". Kampanię, poprzedzającą wprowadzenie matematyki na maturę, zorganizowała Centralna Komisja Edukacyjna.

    Badania te miały charakter jakościowy - były to zogniskowane wywiady grupowe (Focus Group Interviews) z uczniami klas maturalnych szkół ponadgimnazjalnych. Pozwoliły one zarysować najważniejsze czynniki odpowiedzialne za wizerunek matematyki. Jednym z najważniejszych wniosków był ten, że korzeni stosunku do matematyki należy poszukiwać już we wczesnych doświadczeniach szkolnych.

    Rekomendacje, które opracuje Baczko-Dombi, będą mogły zostać wykorzystane nie tylko przez środowisko akademickie, ale też nauczycieli, rodziców i władze odpowiedzialne za politykę edukacyjną.

    "Niedostateczne kompetencje w tej dziedzinie są ważną barierą rozwoju gospodarki opartej na wiedzy. Wyobrażam sobie zatem podjęcie współpracy również z innymi podmiotami, którym zależy na podnoszeniu kompetencji matematycznych wśród młodzieży. Są to na przykład firmy borykające się z niedoborem odpowiednio wykwalifikowanych pracowników" - podsumowuje socjolożka.

    Stypendium uzyskane w programie "Doktoraty dla Mazowsza" pomaga jej w pracy naukowej i pozwala skoncentrować się na doktoracie. Jak tłumaczy, w Polsce doktorant musi jednocześnie pełnić wiele ról - uczyć się, zarabiać na utrzymanie, prowadzić zajęcia dla studentów i w tym wszystkim znajdować czas na prowadzenie swoich badań i pisanie pracy doktorskiej.

    Projekt "Doktoraty dla Mazowsza" jest realizowany przez Centrum Otwartej i Multimedialnej Edukacji UW i współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Więcej na ten temat w serwisie Nauka w Polsce tutaj.

    PAP - Nauka w Polsce, Karolina Olszewska

    agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Magazyn Miłośników Matematyki (MMM) - kwartalnik poświęcony tematyce matematycznej, adresowany do młodzieży o zainteresowaniach ścisłych oraz do wszystkich fanów matematyki i łamigłówek logicznych. Zajmuje się m.in. przystępnym przedstawianiem różnych zagadnień związanych z matematyką i jej zastosowaniami (np. w fizyce, astronomii, lingwistyce), opisywaniem ważnych wydarzeń bieżących i historycznych z matematyki, prezentacją rozmaitych konkursów matematycznych (międzynarodowych, ogólnopolskich, regionalnych i lokalnych), ciekawych postaci, a także anegdot i ciekawostek. Pismo prowadzi własny konkurs zadaniowy "Łamanie głowy, czyli burza w mózgu". W każdym numerze jest wiele zadań do samodzielnego rozwiązania, z rozwiązaniami z numerze bieżącym lub następnym.

    Matematyka stosowana - gałąź matematyki zajmująca się przede wszystkim technikami i ich stosowaniem w innych dziedzinach. Interakcja między zastosowaniami matematyki a rozwojem matematyki czystej powoduje, iż obszar matematyki stosowanej nie jest precyzyjnie zdefiniowany. Zalicza się do niej działania rozwijające aparat matematyczny na potrzeby innych nauk, w szczególności medycyny, biologii, informatyki i techniki. Można wyróżnić w niej działy takie jak:

    Matematyka stosowana – gałąź matematyki zajmująca się przede wszystkim technikami i ich stosowaniem w innych dziedzinach. Interakcja między zastosowaniami matematyki a rozwojem matematyki czystej powoduje, iż obszar matematyki stosowanej nie jest precyzyjnie zdefiniowany. Zalicza się do niej działania rozwijające aparat matematyczny na potrzeby innych nauk, w szczególności medycyny, biologii, informatyki i techniki. Można wyróżnić w niej działy takie jak:

    Szkoła matematyki poglądowej - ogólnopolskie konferencje nauczycieli matematyki zarówno szkolnych, jak i akademickich oraz innych osób zainteresowanych krzewieniem matematyki i kultury matematycznej, podczas którego prezentowane są referaty na tematy mieszczące się w określonym zawczasu (rok wcześniej) zakresie.

    Fizyka matematyczna jest dziedziną wiedzy leżącą na pograniczu fizyki teoretycznej i matematyki. Zajmuje się rozwijaniem działów matematyki wykorzystywanych w fizyce oraz badaniem matematycznej struktury teorii i hipotez fizycznych.

    Fizyka matematyczna jest dziedziną wiedzy leżącą na pograniczu fizyki teoretycznej i matematyki. Zajmuje się rozwijaniem działów matematyki wykorzystywanych w fizyce oraz badaniem matematycznej struktury teorii i hipotez fizycznych.

    Logika matematyczna – dział matematyki, który wyodrębnił się jako samodzielna dziedzina na przełomie XIX i XX wieku, wraz z dążeniem do dogłębnego zbadania podstaw matematyki. Koncentruje się ona na analizowaniu zasad rozumowania oraz pojęć z nim związanych z wykorzystaniem sformalizowanych oraz uściślonych metod i narzędzi matematyki.

    Dodano: 24.02.2011. 00:40  


    Najnowsze