• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dr. hab. Rys: potężny wkład do rozwoju chemii organicznej

    06.10.2010. 15:06
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dr hab. Barbara Rys, kierownik Zakładu Chemii Organicznej Wydziału Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, na temat osiągnięć tegorocznych laureatów Nagrody Nobla z chemii - Amerykanina Richarda F. Hecka oraz Japończyków - Ei-ichi Negishi i Akiry Suzuki:

    "Wszyscy trzej laureaci pracowali nad rozwojem nowych reakcji tworzenia wiązań węgiel-węgiel. Jeśli weźmiemy pod uwagę, że molekuła organiczna, jej szkielet, jest właśnie złożona z atomów węgla, znajdywanie nowych sposobów, które pozwolą nam to wiązanie tworzyć jest czymś na froncie rozwoju chemii organicznej.

    Każdy z trzech laureatów znalazł nowe sposoby, nowe katalizatory, które umożliwiają powstawanie takich właśnie cząstek, a co za tym idzie generowanie nowych typów molekuł albo też otrzymywanie ważnych związków. Dotyczy to głównie takich układów chemicznych, gdzie mamy sprzężone układy wiązań podwójnych.

    Na przykład metodą profesora Negishi jest syntetyzowana witamina A, za to w reakcji Hecka jest otrzymywany naproksen, a więc środek popularny przy stanach zapalnych.

    Osiągnięcia wszystkich laureatów znalazły zastosowania praktyczne, np. przy produkcji leków czy witamin. Również gdy syntetyzujemy nowe materiały, nowe polimery, zawsze reakcja tworzenia wiązania węgiel-węgiel jest jedną z zasadniczych reakcji.

    Nagroda Nobla w pełni docenia bardzo potężny wkład trzech laureatów do rozwoju chemii organicznej, do rozwoju nauki o materiałach i do produkcji bardzo wydajnych narzędzi syntetycznych".LT

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Reguła Zajcewa – reguła w chemii organicznej dotycząca reakcji eliminacji, w której powstają nowe wiązania podwójne węgiel−węgiel. Reakcja sprzęgania – w chemii organicznej zwyczajowe określenie niektórych reakcji kondensacji prowadzących do wytworzenia wiązania węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom. Związki Grignarda (związki magnezoorganiczne) − metaloorganiczne związki chemiczne, zawierające przynajmniej jedno wiązanie MgC. Stosowane w syntezie organicznej, szczególnie do otrzymywania alkoholi. Nazwa pochodzi od nazwiska ich odkrywcy Victora Grignarda, który wraz z Paulem Sabatierem otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w 1912 roku. Związki magnezoorganiczne są jednymi z najczęściej stosowanych związków metaloorganicznych.

    Chemia bioorganiczna – dyscyplina naukowa łącząca ze sobą elementy chemii organicznej oraz biochemii. Podstawową różnicą pomiędzy chemią bioorganiczną a biochemią są cele tych dwóch dyscyplin naukowych. Biochemia (a także pokrewne nauki, takie jak biologia molekularna) koncentruje się na wykorzystaniu chemii w celu zrozumienia procesów biologicznych na poziomie molekularnym. Natomiast głównym celem chemii bioorganicznej jest wykorzystanie zdobyczy chemii organicznej w celu tworzenia nowych biomolekuł (lub modyfikacji już istniejących). Eiichi Negishi (jap. 根岸英一 Negishi Eiichi, ur. 14 lipca 1935 w Xinjing)japoński chemik, przez większość kariery związany z Purdue University. Opisał reakcję znaną obecnie jako reakcja (sprzęganie) Negishiego. Uhonorowany Nagrodą Nobla w dziedzinie chemii w 2010 roku za reakcje sprzęgania przy użyciu katalizatorów palladowych w syntezie organicznej, wspólnie z Richardem F. Heckiem i Akirą Suzuki.

    Addycja (przyłączenie) - rodzaj reakcji chemicznej, polegającej na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt bez żadnych produktów ubocznych. W chemii organicznej addycja przebiega zwykle z rozerwaniem wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom. Istnieją jednak proste reakcje addycji, które zachodzą bez zrywania wiązań wielokrotnych takie jak np. rekombinacja rodników. Karol Lesław Grela (ur. 23 listopada 1970 w Warszawie) – polski chemik organik, profesor, nauczyciel akademicki. Zajmuje się zagadnieniami syntezy organicznej, metatezy olefin i chemii metaloorganicznej. Tytuł zawodowy magistra inżyniera uzyskał w 1994 roku na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej. Stopień naukowy doktora nauk chemicznych uzyskał w 1998 roku w Instytucie Chemii Organicznej Polskiej Akademii Nauk (promotor prof. Mieczysław Mąkosza). Następnie odbył staż podoktorski (1999–2000) w Instytucie Maxa Plancka (Max-Planck-Institut für Kohlenforschung) w Mülheim (Niemcy) pod kierunkiem prof. Aloisa Fürstnera. Habilitacja w IChO PAN w 2003. Tytuł naukowy profesora zwyczajnego uzyskany w 2008. Od 2012 roku związany z Wydziałem Chemii Uniwersytetu Warszawskiego gdzie jest nauczycielem akademickim. Kieruje badaniami naukowymi zespołu w Laboratorium Syntezy Metaloorganicznej w Centrum Nowych Technologii III na warszawskiej Ochocie.

    Datowanie radiowęglowe – metoda badania wieku przedmiotów oparta na pomiarze proporcji między izotopem promieniotwórczym węgla C a izotopami trwałymi C i C (datowanie izotopowe). Metoda dostępna w wielu laboratoriach, również w Polsce, opracowana została przez Willarda Libby’ego i jego współpracowników w 1949. Libby otrzymał za tę pracę Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii w 1960 roku. Reakcja Wittiga - reakcja chemiczna polegająca na sprzęganiu grupy karbonylowej aldehydów lub ketonów z ylidami fosforowymi, które zazwyczaj generuje się w trakcie samej reakcji z odpowiednich soli fosfoniowych. Produkty tej reakcji to alkeny (lub jego pochodna) oraz tlenek fosfiny. Reakcja ta została odkryta przez niemieckiego chemika Georga Wittiga w 1954 roku i bardzo szybko znalazła ona zastosowanie w syntezie organicznej. Wittig otrzymał za swoje odkrycie Nagrodę Nobla z chemii w 1979 roku.

    Antarafacjalny i suprafacjalny – dwa terminy dotyczące topologii reakcji chemicznych występujące w chemii organicznej. Związane są one z stereochemią tworzenia lub rozrywania co najmniej dwóch wiązań chemicznych związanych z określonym fragmentem danej cząsteczki chemicznej. Zazwyczaj terminy te pojawiają się w opisie stereochemii reakcji pericyklicznych takich jak cykloaddycje lub przegrupowania sigmatropowe.

    Dodano: 06.10.2010. 15:06  


    Najnowsze