• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dr Olech: odkrycia noblistów pokazały, jak mało wiemy o Wszechświecie

    04.10.2011. 23:53
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Odkrycia naukowców, nagrodzonych w tym roku Noblem w dziedzinie fizyki pokazały, jak niewielka jest nasza wiedza o Wszechświecie - ocenił w rozmowie z PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. 


    Tegoroczną Nagrodę Nobla z fizyki otrzymali: Amerykanin Saul Perlmutter, Brian P. Schmidt z Australii i Adam G. Riess z USA. Odkryli oni, że Wszechświat rozszerza się coraz szybciej, mimo że przewidywano, iż tempo ekspansji maleje. Ustalili to obserwując światło odległych supernowych.

    "Z nutką przekory można powiedzieć, że dzięki odkryciom tegorocznych noblistów z fizyki wreszcie wiemy, jak mało wiemy na temat naszego Wszechświata" - powiedział dr Olech.

    Jak wyjaśnił, nagrodzeni przez Komitet Noblowski naukowcy wykorzystali w swoich badaniach supernowe typu Ia. Zdaniem astronoma, same w sobie są one arcyciekawymi obiektami, będąc jednymi z najbardziej energetycznych zjawisk we Wszechświecie.

    Obiekty te - jak wyjaśnił naukowiec - to w rzeczywistości układy podwójne składające się ze zwykłej gwiazdy i gęstego białego karła o masie bliskiej masie krytycznej Chandrasekhara (1.4 masy Słońca). "Taki biały karzeł ściąga materię ze swojego towarzysza, a przez to +przybiera na wadze+. W momencie, gdy jego masa przekracza masę krytyczną, wybucha w potężnej eksplozji, dzięki której przez pewien czas świeci z blaskiem porównywalnym do blasku miliardów zwykłych gwiazd" - dodał.

    Jak tłumaczył, tak potężna eksplozja ma dwie zasadnicze zalety. Po pierwsze, jest widoczna z bardzo dużych odległości, po drugie zawsze wygląda tak samo, a więc za każdym razem emitowane są takie same ilości energii. "Jeśli więc jedna supernowa Ia jest słabsza od drugiej, oznacza to, że po prostu znajduje się dalej od nas. Dzięki temu astronomowie dostają świetną metodę służącą do pomiaru odległości w ogromnej skali" - powiedział.

    Przypomniał, że w latach 90. XX wieku nagrodzeni nobliści wykorzystali tę własność supernowych, co doprowadziło ich do odkrycia, że odległe supernowe świecą słabiej niż te lokalne, a to pociągnęło za sobą wniosek, że Wszechświat w ogromnej części składa się z tajemniczej "ciemnej energii", która rozpycha go na dużych skalach.

    Do dzisiaj nie znamy źródła tej energii - dodał Olech - wiemy tylko, że stanowi ona około 75 proc. całkowitej energii naszego Wszechświata.

    "Gdy do tego dodamy fakt, że kolejne 21 proc. stanowi tzw. ciemna materia, o której także mamy ograniczoną wiedzę, na zwykłą, znaną nam materię i energię zostaje tylko 4 proc. To pokazuje ogrom naszej niewiedzy i zasługa za ukazanie tego ogromu może być przypisana między innymi tegorocznym noblistom" - podkreślił astronom. 

    PAP - Nauka w Polsce

    aol/ agt/ tot/ gma/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Teoria Wielkiej Kraksy – jedna z teorii powstania Wszechświata. Zakłada, że swą dzisiejszą postać Wszechświat zawdzięcza zderzeniu tzw. brany, na której się znajduje, z inną braną i zamianie energii zderzenia na materię. Zasada Macha mówi, że cała materia we Wszechświecie jest ze sobą ściśle powiązana, a masa ciała nie jest jego wewnętrzną cechą, ale skutkiem oddziaływania pozostałej materii Wszechświata. Kwintesencja – hipotetyczna forma ciemnej energii, postulowanej jako czynnik wyjaśniający obserwowane przyspieszanie ekspansji Wszechświata.

    Ciemna energia – w kosmologii jest hipotetyczną formą energii, która wypełnia całą przestrzeń i wywiera na nią ujemne ciśnienie, wywołując rozszerzanie się Wszechświata. Jest to jedno z pojęć wprowadzonych w celu wyjaśnienia przyspieszania ekspansji kosmosu oraz problemu brakującej masy we Wszechświecie. Wyniki badań opublikowane w 2011 wydają się potwierdzać istnienie ciemnej energii. Wieloświat (multiwersum, multiświat, metawszechświat, super-wszechświat, multiwszechświat, ultrawszechświat) – zbiór wszelkich możliwych wszechświatów, zawierający w sobie wszystko inne (w tym wszystkie możliwe, potencjalne – niezależnie od rozważanych czasoprzestrzeni lub wymiarów, w których się znajdują – wszechświaty; w tym także tak zwane wszechświaty równoległe). Do powstania tej definicji doprowadziła idea istnienia innych wszechświatów oprócz naszego.

    Widzialny (obserwowalny) Wszechświat – obszar Wszechświata, wraz ze znajdującą się w nim materią, który jest możliwy do zaobserwowania z Ziemi na chwilę obecną. Widzialny Wszechświat jest ograniczony z uwagi na fakt, iż światło lub inne sygnały są w stanie dotrzeć do ziemskiego obserwatora z okresu nie wcześniejszego od początku Wielkiego Wybuchu. Zimna ciemna materia - jeden z rodzajów ciemnej materii. Postulat jej istnienia wynika z udoskonalenia teorii wielkiego wybuchu zawierającej dodatkowe założenia, że większość materii we wszechświecie składa się z materiału, który nie może być obserwowany, bo nie wytwarza promieniowania elektromagnetycznego (skutkiem czego jest ciemna), a cząstki tworzące tę materię poruszają się wolno (stąd jest zimna). Większość kosmologów traktowała zimną materię jako opis, jak wszechświat przeszedł z gładkiego początkowego stanu we wczesnym czasie (jak pokazują badania kosmicznego mikrofalowego promieniowania tła) do rozkładu galaktyk i ich gromad, jaki widzimy dziś - wielkoskalowej struktury wszechświata.

    Model Lambda-CDM (Λ-CDM, ang. Lambda-cold dark matter) – jeden z najpowszechniej uznawanych modeli kosmologicznych. Jego nazwa pochodzi od dwóch głównych składników Wszechświata: stałej kosmologicznej (oznaczanej przez Λ) i zimnej ciemnej materii. Model ten wyjaśnia mikrofalowe promieniowanie tła (CMB), obserwowaną strukturę wielkoskalową oraz przyspieszanie ekspansji Wszechświata. Wielki Wybuch (ang. Big Bang) – model ewolucji Wszechświata uznawany za najbardziej prawdopodobny. Według tego modelu ok. 13,772 (±0,059) mld lat temu dokonał się Wielki Wybuch – z bardzo gęstej i gorącej osobliwości początkowej wyłonił się Wszechświat (przestrzeń, czas, materia, energia i oddziaływania).

    Dodano: 04.10.2011. 23:53  


    Najnowsze