• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Duże zainteresowanie starodrukami Heweliusza podczas Nocy Muzeów

    16.05.2011. 00:25
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Tłumy gdańszczan odwiedziły w Noc Muzeów Bibliotekę Gdańską PAN, która pokazała zwiedzającym przechowywane na co dzień w magazynach oryginalne dzieła astronoma Jana Heweliusza. "Zainteresowanie jest bardzo duże, porównywalne do tego, jakie było w styczniu tego roku, kiedy z okazji inauguracji Roku Heweliusza też udostępniliśmy na kilka godzin te starodruki. Wtedy odwiedziło nas ok. 800 osób. To przecież wielka gratka zobaczyć z bliska dzieła, które bardzo rzadko opuszczają biblioteczny magazyn" - powiedziała PAP Maria Otto z Biblioteki Gdańskiej PAN.

    8988011


    O rozłożonych na stołach starodrukach opowiadali zwiedzającym pracownicy biblioteki.

    Ci, którzy zawitali w Noc Muzeów do Biblioteki Gdańskiej PAN mogli zobaczyć 14 dzieł gdańskiego astronoma, w tym m.in. "Selenographia sive Lunae descriptio" (1647), pięknie wydaną i bogato ilustrowaną kolorowymi rycinami pracę na temat Księżyca. Na egzemplarzu znajduje się odręczna dedykacja Heweliusza dla córki, identyczny wolumin był darem dla Ludwika XIV i znajduje się obecnie we Francji.

    W sali biblioteki można też było zobaczyć cyrkiel proporcjonalny z 1668 r. - z takiego przedmiotu korzystał Heweliusz. Globus nieba z 1728 r. (wzorem dla niego były mapy półkuli północnej i południowej opracowane przez gdańskiego uczonego), a także obraz olejny z 1677 r. przedstawiający astronoma, pędzla Daniela Schultza.

    Biblioteka Gdańska, która po raz pierwszy wzięła udział w Nocy Muzeów, przygotowała też dla zwiedzających 13-hasłową krzyżówkę z wiedzy o życiu i dokonaniach Heweliusza. Za jej prawidłowe wypełnienie można było otrzymać w nagrodę płaszcz przeciwdeszczowy lub kapelusz. "To strzał w dziesiątkę. Uwielbiam rozwiązywać takie zagadki" - powiedziała PAP 13-letnia Joanna, dla której była to pierwsza Noc Muzeów w życiu.

    W tym roku obchodzona jest 400. rocznica urodzin gdańskiego astronoma. Rok 2011 został ustanowiony Rokiem Heweliusza przez Sejm.

    Astronom, piwowar, grafik, drukarz i wydawca, Jan Heweliusz urodził się 28 stycznia 1611 r. w Gdańsku, zmarł tamże, w dniu swoich 76. urodzin 28 stycznia 1687 r.

    Pochodził z rodziny browarników. W młodości studiował prawo, matematykę, astronomię i rysunek na uczelniach w Holandii, Anglii i Francji. Po powrocie do Gdańska w 1634 roku przez wiele lat prowadził intensywne obserwacje astronomiczne, korzystając przy tym z wielu samodzielnie zbudowanych, unikalnych przyrządów. W 1664 r. Heweliusz został członkiem Królewskiej Akademii Nauk w Londynie.

    Heweliusz stworzył ponad 20 wielkich dzieł oraz atlas 54 gwiazdozbiorów, z których 12 opisano po raz pierwszy. Jest również twórcą prototypu zegara wahadłowego i peryskopu. ROP

    PAP - Nauka w Polsce

    fit/  bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Pomniki Jana Heweliusza – dwa pomniki polskiego astronoma Jana Heweliusza na gdańskim Starym Mieście i jeden na osiedlu Przymorze Małe.

    Nagroda Naukowa Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza - nagroda przyznawana przez Prezydenta Miasta Gdańska za wybitne osiągnięcia naukowe. Nagrodę, ustanowioną w 1987 roku, początkowo przyznawano jednej osobie rocznie. Od 2001 wprowadzono podział na nagrodę w kategorii nauk ścisłych i przyrodniczych oraz w kategorii nauk humanistycznych. Pomysłodawcami nagrody byli prezydent miasta Kazimierz Rynkowski oraz prof. Robert Szewalski. Uroczystość wręczenia Nagrody odbywa się rokrocznie 28 stycznia w rocznicę urodzin Jana Heweliusza

    Selenographia: sive Lunae descriptio (Selenografia: lub opisanie Księżyca) – książka autorstwa Jana Heweliusza, wydana w 1647 roku.

    Tarcza Sobieskiego (lub po prostu Tarcza, łac. Scutum Sobiescianum albo Scutum, dop. Scuti, skrót Sct) – mały gwiazdozbiór nieba południowego, leżący w pobliżu równika niebieskiego. Wprowadzony przez Jana Heweliusza w 1683 roku dla upamiętnienia najmożniejszego protektora gdańskiego astronoma, króla Jana III Sobieskiego, po jego słynnej wiedeńskiej wiktorii. Nazwał go wtedy Scutum Sobiescianum. Opublikowany w 1690 roku, w pośmiertnie wydanym atlasie Firmamentum Sobiescianum, trzeciej części zadedykowanego w całości królowi dzieła Heweliusza Prodromus Astronomiae. Jest to jeden z 88 współcześnie rozróżnianych gwiazdozbiorów. W Polsce widoczny latem. Liczba gwiazd dostrzegalnych nieuzbrojonym okiem: około 20.

    Biblioteka Główna Uniwersytetu Gdańskiego (BGUG) – została utworzona z bibliotek jednostek, na bazie których powstał Uniwersytet Gdański - Biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku oraz Biblioteki Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie.

    Biblioteka Główna Uniwersytetu Gdańskiego (BGUG) – została utworzona z bibliotek jednostek, na bazie których powstał Uniwersytet Gdański - Biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku oraz Biblioteki Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie.

    Piotr Krüger (1580-1639) – gdański astronom i matematyk. Urodził się w Królewcu i tam pobierał pierwsze nauki. Następnie kontynuował je w Gdańsku. W 1600 roku wyjechał do Pragi celem nawiązania kontaktów z Tychonem Brahem. Tam spotkał się z Keplerem, z którym prowadził korespondencję. Kolejne studia odbył w Lipsku i Wittenberdze. W 1606 roku uzyskał tytuł magistra filozofii. Po powrocie w 1609 roku nauczał matematyki i poetyki w Gdańskim Gimnazjum Akademickim; nauczyciel Jana Heweliusza. Autor rozpraw z astronomii i trygonometrii i konstruktor przyrządów astronomicznych. Był jednym z pierwszych astronomów w Polsce, którzy otwarcie opowiedzieli się za heliocentryczną teorią Kopernika.

    Dodano: 16.05.2011. 00:25  


    Najnowsze