• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Eta Aquarydy czyli drobiny z komety Halley'a na majowym niebie

    03.05.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Na początku maja maksimum swojej aktywności osiąga utworzony przez sławną kometę Halley'a rój Eta Aquarydów - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. "Orbita komety Halley'a przecina się z orbitą Ziemi w dwóch miejscach. Materiał pozostawiony przez kometę w jednym z tych miejsc daje meteory z roju Eta Aquarydów, a w drugim - z roju Orionidów. W Polsce dobrze znany jest ten ostatni rój, znacznie mniej słyszy się o pierwszym i to nawet pomimo tego, że potrafi być on 2-3 razy aktywniejszy od Orionidów" - mówi astronom.

    Jak wyjaśnia, przyczyna tkwi w położeniu radiantu Eta Aquarydów (czyli miejsca, z którego zdają się wybiegać jego meteory). W Polsce, na przełomie kwietnia i maja, wschodzi on dopiero w okolicach północy i nawet nad samym ranem nie znajduje się wysoko. O ile więc obserwatorzy na niższych szerokościach geograficznych i w okolicach równika, widzą Eta Aquarydy jako duży rój, który może dać nawet 70 meteorów na godzinę, w Polsce można liczyć na, co najwyżej, kilka zjawisk i to na rozjaśnionym poranną łuną niebie.

    "Nie zmienia to faktu, że Eta Aquarydy są warte obserwacji, bo są rojem bardzo ciekawym. Są one aktywne bardzo długo, bo od 19 kwietnia do 28 maja. Samo maksimum, podobnie jak u bliźniaczych Orionidów, jest bardzo szerokie, bo trwa od 3 do 10 maja. Największe szanse na najwyższą liczbę meteorów mamy jednak w okolicach nocy z 5 na 6 maja" - zaznacza dr Olech.

    Aktywność w maksimum - dodaje - jest bardzo zmienna i obserwatorzy na równiku są w stanie obserwować od 45 do nawet 85 zjawisk na godzinę; np. w roku 2007 było to 50, a w 2008 r. i w 2009 r. odpowiednio - 85 i 65.

    Jak zauważa naukowiec, analiza danych z lat 1984-2001 pokazuje, że Eta Aquarydy zdają się zmieniać swoją maksymalną aktywność z cyklem 12-letnim. "W maksimum tego cyklu miały być dokładnie rok temu, przez co oczekiwano, że w 2010 roku liczby godzinne mogą dojść do 80-100. Obserwatorzy nie donosili jednak o wzmożonej aktywności roju. Może więc cykl trwa trochę dłużej niż owe 12 lat, przez co rok 2011 będzie tym, w którym Eta Aquarydów będzie najwięcej?" - mówi.

    Zdaniem astronoma, w tym roku do wyjścia na obserwacje zachęca korzystny układ faz Księżyca z nowiem wypadającym 3 maja. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    eta Lirydy (η Lirydy, ELY) – słabo zbadany rój meteorów aktywny od 3 do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Lutni w pobliżu granicy z Gwiazdozbiorem Łabędzia. Maksimum roju przypada na 9 maja, jego aktywność nie jest jeszcze poznana, a obfitość roju wynosi 3 do 5 meteorów/h. Możliwe jednak, że aktywność roju trwa aż do 17 maja, a maksimum przypada na 10 lub 11 maja. eta Lirydy są rojem związanym z kometą C/1983 H1 (IRAS-Araki-Alcock), której orbita przebiega blisko orbity Ziemi.

    alfa Bootydy (ABO) – coroczny rój meteorów aktywny od 14 kwietnia do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza (w maksimum aktywności roju położony jest niedaleko na wschód od gwiazdy Arktur). Maksimum roju przypada na 28 kwietnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów alfa Bootyd to 20 km/s.

    beta Coronae Austrinidy (CAU) – coroczny rój meteorów aktywny od 23 kwietnia do 30 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Korony Południowej. Maksimum roju przypada na 18 maja, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (45 km/s).

    omega Kaprikornidy (WCA) – coroczny rój meteorów aktywny od 19 kwietnia do 15 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Koziorożca. Maksimum roju przypada na 2 maja, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 50 km/s.

    Lipcowe Pegazydy (JPE) – stosunkowo młody rój meteorów aktywny od 7 do 13 lipca, choć aktywność roju może być dłuższa. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pegaza. Maksimum roju przypada na 9 lipca, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w armosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 70 km/s. Lipcowe Pegazydy są rojem związanym prawdopodobnie z kometą C/1979 Y1 (Bradfield).

    mi Virginidy (MVI) – coroczny rój meteorów aktywny od 1 kwietnia do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Panny. Maksimum roju przypada na 29 kwietnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 30 km/s.

    epsilon Geminidy (ε Geminidy, EGE) – rój meteorów aktywny od 14 do 27 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Maksimum roju przypada na 18 października, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 2 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 70 km/s. Zmienna aktywność roju powodowała, że rój ten bywał pomijany w obserwacjach i badaniach. Stosunkowa duża zmienność położenia radiantu roju wskazuje, że jest to stosunkowo młody strumień.

    Dodano: 03.05.2011. 00:04  


    Najnowsze