• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Europejski sposób spoglądania w gwiazdy

    29.03.2009. 00:13
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Unia Europejska zapaliła zielone światło dla dalszego wsparcia projektu RadioNet z Siódmego Programu Ramowego (7PR). Projekt RadioNet przyczynił się już do zbudowania społeczności astronomów radiowych w Europie (i poza Europą) - cel założony i osiągnięty w ramach finansowania z Szóstego Programu Ramowego (6PR). Dzięki kolejnym 10 mln EUR wsparcia finansowego z 7PR ten udany projekt stawia sobie teraz za cel wspólne wykorzystywanie obiektów i wymianę wiedzy ze światową społecznością astronomów.

    Projekt RadioNet otrzymał 12,4 mln EUR ze zintegrowanych inicjatyw infrastrukturalnych 6PR na realizację pięcioletniego planu połączenia w sieć wiodących, europejskich obserwatoriów radiowych (działających w zakresie częstotliwości od 10 MHz do 1 THz). Zgoda na dalsze finansowanie projektu przez kolejne trzy lata (od 2009 r. do 2011 r.) z programu Możliwości 7PR wskazuje na olbrzymie postępy poczynione przez konsorcjum w rozwoju europejskich (jak również globalnych) praktyk astronomii radiowej.

    "Astronomia radiowa polega na badaniu ciał niebieskich, które emitują fale radiowe" - powiedział profesor Michael Garrett, koordynator projektu RadioNet i dyrektor generalny Holenderskiego Instytutu Radioastronomii (ASTRON). Ciała niebieskie - wyjaśnia - obejmują gwiazdy, zwarte ciała (takie jak czarne dziury) i galaktyki, zwłaszcza te zdominowane przez supermasywne czarne dziury oraz takie, które tworzą gwiazdy.

    W ramach radioastronomii bada się również promieniowanie reliktowe, znane jako kosmiczne tło mikrofalowe, które jest kojarzone z Wielkim Wybuchem, czyli początkiem samego wszechświata Profesor Garrett zauważył, że "w ramach radioastronomii naukowcy mogą badać zjawiska astronomiczne często niewidoczne w innych zakresach elektromagnetycznego spektrum (na przykład w optycznym), gdzie pole widzenia może być znacznie przesłonięte przez pył".

    W 2009 r. projekt RadioNet objął 26 partnerów z 13 krajów, w tym z państw członkowskich UE oraz z Południowej Afryki, Korei Południowej i Stanów Zjednoczonych. Obok dalszego wspierania działań ukierunkowanych na współpracę obiektów radioastronomicznych w Europie (i poza jej granicami) oraz otwierania ścieżek dostępu do największych i najczulszych radioteleskopów w Europie, nowy trzyletni plan RadioNet obejmie wspólne działania w zakresie badań naukowych, szkolenia dla studentów i absolwentów oraz warsztaty wskazujące nowe, wyłaniające się obszary badań naukowych.

    "Chcemy zapewnić astronomom w jak najlepsze radioteleskopy, a dzięki wsparciu finansowemu z 7PR możemy zagwarantować, że wszystkie te obiekty będą wyposażone w supernowoczesne oprzyrządowanie astronomiczne (najnowsze obiekty dorównujące możliwościom, a nawet je przewyższające, podobnych teleskopów gdziekolwiek indziej na świecie). Chcemy, aby te obiekty były łatwo dostępne dla całej społeczności astronomów, zapewniając możliwości korzystania z teleskopu wyłącznie na podstawie osiągnięć, a nie lokalizacji czy narodowości - wyjaśnił profesor Garrett.

    Konsorcjum RadioNet zamierza organizować warsztaty naukowe i techniczne, w ramach których cała społeczność astronomów będzie mogła korzystać z wyników uzyskanych dzięki użyciu teleskopów. Zespół będzie również zaangażowany w działania związane z przyszłymi, dużymi projektami radiowymi, w tym z budową radioteleskopów kolejnej generacji: ALMA (Atacama Large Millimetre Array), który jest obecnie budowany w Chile oraz SKA (Square Kilometre Array).

    "SKA to globalny projekt, który znajduje się na liście przyszłych możliwości Europejskiego Forum Strategii ds. Infrastruktur Badawczych (ESFRI)" - powiedział profesor Garrett. "Ten teleskop zmieni nasz pogląd na wszechświat, umożliwiając zbadanie tak zwanych "ciemnych wieków", kiedy powstawały pierwsze gwiazdy i galaktyki - kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu."

    Wsparcie finansowe dla projektu RadioNet pochodzi także od krajowych organów, które współfinansują swoje instytucje uczestniczące. Cele projektu RadioNet zyskały również szerokie poparcie europejskiej sieci VLBI (EVN).

    Źródło: CORDIS

    Więcej informacji:

    RadioNet:
    http://www.radionet-eu.org/

    Holenderski Instytut Radioastronomii (ASTRON):
    http://www.astron.nl/

    Finansowanie infrastruktur badawczych z 7PR:
    http://cordis.europa.eu/fp7/capacities/research-infrastructures_en.html

    Źródło danych: RadioNet
    Referencje dokumentu: Na podstawie informacji uzyskanych od partnerów projektu RadioNet

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Projekt Proteus – projekt współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007–2013. Proteus to ultranowoczesny, zintegrowany system przeznaczony do działań antyterrorystycznych i antykryzysowych realizowany przez konsorcjum wiodących ośrodków naukowo-badawczych w Polsce. Działania służb mają wspomagać m.in. trzy wielofunkcyjne roboty, samolot bezzałogowy oraz mobilne centrum dowodzenia. System ma być w całości zintegrowany, co jest innowacją w skali światowej i stanowi poważne wyzwanie dla inżynierów pracujących przy projekcie. Realizacja projektu rozpoczęła się w 2009 roku, a jego zakończenie planowane jest na rok 2013. CORDIS (Community Research and Development Information Service), Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badań i Rozwoju jest bazą informacji na temat europejskiej działalności badawczo-rozwojowej. Stanowi oficjalne źródło informacji na potrzeby publikacji wszystkich zaproszeń do składania wniosków w ramach siódmego programu ramowego w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego (7PR). CORDIS jest jednym z serwisów wydawnictwa Unii EuropejskiejUrzędu Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich. Okno radiowe – określenie używane w radioastronomii i oznaczające pewne długości fal radiowych, które przepuszcza ziemska atmosfera. Obiekty astronomiczne emitujące promieniowanie w takich zakresach, mogą być obserwowane za pomocą zainstalowanych na powierzchni Ziemi radioteleskopów.

    Europejska Rada ds. Badań Naukowych (ERBN, ang. European Research Council, ERC) – niezależna instytucja mająca na celu wspieranie wysokiej jakości badań naukowych poprzez wspieranie najlepszych naukowców, inżynierów i pracowników akademickich, niezależnie od dziedziny badań. Działa w ramach siódmego programu ramowego Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych. Ustanowiona w lutym 2007 roku na mocy decyzji Rady 2006/972/WE (Dz. Urz. UE L 400 z 19.12.2006). Projekt: Polska – środowisko społeczne, skupiające ludzi o poglądach centrowych i liberalnych, działająca na obszarze Polski i poza jej granicami. Instytucjonalnym przejawem tego środowiska jest Fundacja Projekt: Polska i Stowarzyszenie Projekt: Polska oraz działające w ramach tych instytucji rozmaite inicjatywy.

    Radioastronomia – dział astronomii obserwacyjnej, zajmujący się badaniem za pomocą radioteleskopów promieniowania elektromagnetycznego w zakresie fal radiowych emitowanego przez obiekty kosmiczne. Zakres widma elektromagnetycznego będący obszarem zainteresowania radioastronomii rozciąga się od promieniowania mikrofalowego aż do ultradługich fal radiowych. Zakres ten odpowiada długości fal od poniżej 1 mm do setek metrów, od strony fal krótkich sąsiaduje on z zakresem fal podczerwonych. Olimpiada Języka Hiszpańskiego – ogólnopolska olimpiada przedmiotowa przeznaczona dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Olimpiada odbywa się w ramach projektu pt. „Opracowanie i wdrożenie kompleksowego systemu pracy z uczniem zdolnym”. Zadaniem projektu jest wypracowanie nowatorskich rozwiązań dotyczących organizacji olimpiad oraz przeprowadzenia pilotażowych olimpiad w latach szkolnych 2010/2011, 2011/2012, 2012/2013. Projekt koordynuje Ośrodek Rozwoju Edukacji, a jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

    Workcamp (z ang. - praca na obozie) – obóz wolontariacki; projekt, w ramach którego międzynarodowa grupa wolontariuszy razem pracuje na rzecz lokalnej społeczności lub organizacji pozarządowej. Celem, oprócz wykonania powierzonego zadania realizującego określone dobro wspólne, jest również wzajemne poznanie oraz integracja uczestników projektu i lokalnej społeczności (gospodarza). Zdecydowana większość workcampów to projekty krótkoterminowe (trwające od 2 do 4 tygodni). Nie są to wyłącznie projekty młodzieżowe. W workcampach biorą udział osoby w różnym wieku. RINGrid jest akronimem, który oznacza "Remote Instrumentation In Next-generation GRIDs" (ang. Zdalny dostęp do urządzeń naukowych w gridach następnej generacji). Prezentuje architekturę, która integruje urządzenia naukowe z e-Infrastrukturą. Projekt z jednej strony łączy obecny state-of-the-art oraz technologie najbliższej przyszłości, a z drugiej dostarcza koncepcyjny model architektury złożony z brakujących elementów wspartych przez środowisko gridowe. RINGrid jest projektem sponsorowanym przez Unię Europejską w ramach Szóstego Programu Ramowego pod numerem 031891.

    Projekt architektoniczno-budowlany – prawnie określony zakres projektu architektonicznego obiektu budowlanego, który należy załączyć do projektu budowlanego. W ramach projektu budowlanego może wystąpić kilka projektów architektoniczno-budowlanych obiektów wchodzących w skład tego projektu. Zakres i formę projektu budowlanego (określenie inwestycji budowlanej w formie dokumentów, rysunków, planów) podaje odpowiednie rozporządzenie prawa budowlanego.

    Projekt GLORIA (skrót od GLObal Robotic-telescopes Intelligent Array) – społecznościowo-naukowy projekt badawczy kierowany przez Universidad Politécnica de Madrid, którego celem jest uruchomienie pierwszej na świecie darmowej i ogólnodostępnej sieci zautomatyzowanych teleskopów. Jest jednym z ogólnodostępnych internetowych projektów z dostępem dla wolontariuszy chętnych pomóc naukowcom w ich pracy. Warunkiem uczestnictwa w projekcie jest posiadanie przez uczestnika połączenia z Internetem oraz przeglądarki internetowej.

    Misja New Worlds – projekt planujący budowę dużego okultera w przestrzeni kosmicznej stworzony do blokowania światła w pobliżu gwiazd, w celu obserwowania na ich orbitach planet. Obserwacje mogłyby być podjęte z istniejącego teleskopu kosmicznego, prawdopodobnie z użyciem Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, który jest w fazie projektu i budowy, lub specjalnie stworzonego do tego celu teleskopu światła widzialnego, mającego na celu tylko znajdowanie planet. Program w latach 2004-2008 finansowany był przez NASA Institute for Advanced Concepts (NIAC), i kierowany przez dr. Webstera Casha z University of Colorado w Boulder, we współpracy z Ball Aerospace & Technologies Corp., Northrop Grumman, Southwest Research Institute i innymi. W 2010 r. projekt szukał wsparcia finansowego w NASA i w innych źródłach w wysokości 3 mld dolarów, wskutek czego rozpoczęcie projektu mogłoby być możliwe w 2011 r. (projekt został wymieniony przez NASA w planach strategicznych na rok 2011), a teleskop mógłby zostać uruchomiony w 2019 r., a starshade w 2020 r., natomiast rozpoczęcie badań naukowych nastąpiłoby w 2020 r. Radioteleskop – teleskop do obserwacji odległych obiektów astronomicznych z wykorzystaniem fal radiowych. W odróżnieniu od teleskopu optycznego, który pozwala na badanie wyłącznie światła docierającego do Ziemi, radioteleskop umożliwia odbiór szerszego zakresu sygnałów. Wiele obiektów astronomicznych przesłania pył, który jednak nie pochłania fal radiowych. Jednocześnie radioteleskopy mogą być łączone w większe układy, dzięki czemu ich czułość i rozdzielczość kątowa wzrasta.

    Nightingale – wolny odtwarzacz muzyczny i przeglądarka internetowa oparta na kodzie źródłowym programu Songbird. Silnik Nightingale jest oparty na XULRunnerze z bibliotekami m.in. takimi jak GStreamer oraz libtag. Odkąd oficjalne wsparcie dla systemu Linux zostało zakończone przez projekt Songbird w kwietniu 2010 r. część społeczności projektu Songbird, korzystająca z systemu Linux oddzieliła się od projektu Songbird tworząc projekt Nightingale. W przeciwieństwie do programu Songbird w którym do skiny i części funkcjonalności prawa autorskie są zastrzeżone, Nightingale jest dostępny w całości na wolnych licencjach – GPLv2, MPL i BSD. Amerykański folklor – tradycyjne zwyczaje, przesądy, opowieści, tańce i pieśni przekazywane głównie przez powtarzanie raczej drogą przekazów ustnych niż dzięki środkom masowego przekazu i konserwowane w ramach danej społeczności; także wytwory materialne takich społeczności. W Stanach Zjednoczonych, kraju masowej imigracji, daje to pole do szczególnie szerokich badań, zwłaszcza komparatywnych.

    Karta Projektu (Project Charter) – dokument definiujący zakres, udziałowców oraz cele projektu. Dostarcza podstawowe informacje na temat ról oraz odpowiedzialności osób zaangażowanych w projekt (definiuje kierownika projektu, sponsora oraz klienta). Moon Zoo – jeden z ogólnodostępnych internetowych projektów astronomicznych, zapoczątkowanych projektem Galaxy Zoo. Z tego projektu wywodzi się zakrojona na szeroką skalę inicjatywa nazwana "Zooniverse", do której należą również takie zoo-projekty jak: Galaxy Zoo Mergers, Galaxy Zoo Supernovae, Solar Stormwatch, Galaxy Zoo Hubble i inne. Celem "Zooniverse" jest stworzenie miejsca dla całego pakietu projektów, które pozwolą każdemu, kto ma dostęp do internetu, przyczynić się do rozwoju nauki. Wszystkie z nich wykorzystują możliwości internetu poprzez udział internautów w badaniach naukowych, wspierających projekty badawcze opracowane przez astronomów, a które wymagają udziału dużej liczby uczestników. Są to badania, które wymagają szczególnie inteligencji oraz spostrzegawczości człowieka (wykorzystanie komputerów nie daje w tych badaniach oczekiwanych rezultatów).

    Projekt WISHES (Web-based Information Service for Higher Education Students) - internetowy portal informacyjny, jest projektem unijnym realizowanym przez dziewięć instytucji europejskich. WISHES promuje pracę oraz studia w Europie, kierując swoją ofertę do studentów z całego świata. W odpowiedzi na potrzeby ponad 4000 studentów, portal WISHES stworzył centralną bazę danych, prezentującą profile europejskich instytucji szkolnictwa wyższego (HEIs) oraz przedsiębiorstw, według wytycznych procesu bolońskiego i lizbońskiego. Projekt WISHES jest silnie wspierany przez ponad 100 instytucji szkolnictwa wyższego, wiele stowarzyszeń i sieci europejskich, posiada także poparcie wśród dużej liczby agencji krajowych, konferencji rektorskich a także Komisji Europejskiej. Oferta projektu WISHES skierowana jest do 3 głównym grup beneficjentów: studentów z całego świata, instytucji szkolnictwa wyższego oraz przedsiębiorstw.

    Dodano: 29.03.2009. 00:13  


    Najnowsze