• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Heller Michał - naukowiec i duchowny kończy 75 lat

    12.03.2011. 09:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Michał Heller - naukowiec i duchowny, kosmolog i współtwórca modelu tzw. nieprzemiennego Wszechświata, pierwszy Polak uhonorowany Nagrodą Templetona, przyznawaną za przerzucanie mostów między nauką i religią w sobotę kończy 75 lat.



    Ks. prof. Michał Heller pracuje na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Jest pierwszym Polakiem uhonorowanym Nagrodą Templetona, przyznawaną za przerzucanie mostów między religią a nauką. Całą tę nagrodę - 1,6 mln dolarów przeznaczył na utworzenie Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie. Centrum to wspólna inicjatywa Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu Papieskiego w Krakowie. Celem centrum są badania interdyscyplinarne koncentrujące się wokół relacji między nauką, filozofią i religią.

    Michał Heller urodził się 12 marca 1936 r. w Tarnowie. Jego matka Zofia, z domu Strugalewicz, pochodziła z polskiej rodziny mieszkającej na Ukrainie w okolicach Kijowa. Przybyła do Polski jako dziewczynka po wojnie 1920 r. Ojciec Michała Hellera, Kazimierz, ukończył studia na politechnikach w Wiedniu i we Lwowie. Pracę zawodową rozpoczął w Szwajcarii, ale po odzyskaniu przez Polskę niepodległości powrócił do Polski i pracował jako inżynier w zakładach azotowych w Mościcach koło Tarnowa. Brał udział w pracach grupy ministra Eugeniusza Kwiatkowskiego nad unowocześnieniem "Polski B", m.in. uczestnicząc w budowie fabryk w Nisku i Stalowej Woli. Po wkroczeniu armii niemieckiej, grupa inżynierów postanowiła unieruchomić nowo wybudowane fabryki chemiczne w południowej Polsce. Kazimierz Heller był przez Niemców ścigany, jako aktywny uczestnik sabotażu i musiał wraz z rodziną uciekać na wschód.

    Rodzina Hellerów osiedliła się we Lwowie, ale już w 1940 r. zostali wysiedleni przez władze sowieckie na Syberię. Początkowo przebywali w obozie pracy w Jakucku. Później, po podpisaniu przez ZSRR sojuszu z aliantami, zostali zwolnieni i przenieśli się do miasta Ałdan. W 1944 r. rodzina ponownie została przesiedlona. Na rozkaz Stalina, który obawiał się zbliżającej się niemieckiej ofensywy, wysiedlono z regionu Wołga ludność niemiecką i zamieniono miejscami z Polakami, przebywającymi na Syberii. W ten sposób Hellerowie znaleźli się w kołchozie w miejscowości Urbach w obwodzie saratowskim. Tam Michał Heller skończył drugą i trzecią klasę w szkole podstawowej, zorganizowanej przez polskie stowarzyszenie patriotyczne.

    W 1946 r. Hellerowie wrócili do Polski. Ojciec Michała odzyskał dawną pracę jako inżynier w Mościcach. Tam Michał skończył szkołę podstawową i poszedł do gimnazjum. W 1953 r. zdał maturę i wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Ponieważ edukacja Michała Hellera została wcześniej przyspieszona z powodu uzdolnień i opieki rodziców, ukończył on seminarium w zbyt młodym wieku, aby (według prawa kanonicznego) przyjąć święcenia. Po zakończeniu edukacji musiał więc czekać rok w rodzinnym domu. Czas ten poświęcił na napisanie rozprawy "Współczesny stan egzegezy". Dzięki tej pracy, w tym samym roku, kiedy uzyskał święcenia kapłańskie, uzyskał też na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, stopień magistra teologii.

    Po święceniach ks. Michał Heller trafił do miejscowości Ropczyce na zastępstwo, które z woli przełożonych szybko przemieniło się w roczny wikariat. W roku 1960 ks. Heller rozpoczął studia z filozofii przyrody na Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W trakcie studiów starał się o paszport, aby podjąć dalszą naukę w Rzymie. Jednakże władze komunistyczne odmówiły mu paszportu. Dopiero na początku lat 70. ks. Heller mógł wyjechać za granicę. Studia w KUL ukończył w roku 1965, uzyskując stopień magistra filozofii na podstawie rozprawy dotyczącej interpretacyjnych zagadnień szczególnej teorii względności Einsteina.

    Wkrótce potem został prefektem (przełożonym) i wykładowcą filozofii przyrody w Seminarium Duchownym w Tarnowie. Równocześnie przygotowywał rozprawę doktorską z kosmologii relatywistycznej. W roku 1966 uzyskał doktorat w macierzystej uczelni w Lublinie na podstawie rozprawy: "Koncepcja seryjnych modeli Wszechświata i jej filozoficzne implikacje". Rozprawa ta zawierała wiele elementów skonstruowanego około 20 lat później i powszechnie akceptowanego tzw. modelu inflacyjnego, opisującego rozszerzanie się Wszechświata.

    Wkrótce potem ks. dr Heller rozpoczął pracę nad rozprawą habilitacyjną, uzupełniając swoje wykształcenie jako wolny słuchacz na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Habilitował się w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w roku 1969. Rozprawa habilitacyjna nosiła tytuł: "Zasada Macha w kosmologii relatywistycznej".

    W roku 1972 ks. Heller objął stanowisko docenta na Papieskim Wydziale Teologicznym w Krakowie, w latach późniejszych przekształconym w Papieską Akademię Teologiczną (PAT). W roku 1985 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego PAT w Krakowie, a w roku 1990 tytuł profesora zwyczajnego. Ponadto od 1991 r. ksiądz Heller pełni nieprzerwanie funkcję rektora Instytutu Teologicznego w Tarnowie, a od roku 2000 - kiedy Instytut Teologiczny stał się zamiejscowym Wydziałem Teologicznym PAT w Krakowie - funkcję dziekana Wydziału Teologicznego.

    Wykorzystując swoje żywe kontakty z astronomami jeszcze przed wprowadzeniem stanu wojennego (1981), ks. Heller stworzył Krakowską Grupę Kosmologiczną, w której pracach udział bierze wielu młodych fizyków i astronomów. W ostatnich latach kontakty grupy stały się luźniejsze, natomiast ks. prof. Heller był coraz mocniej związany z warszawskimi matematykami, głównie Wiesławem Sasinem. W wielu wspólnie napisanych pracach wyjaśnili matematyczną naturę różnych typów osobliwości w kosmologii oraz zaproponowali model tzw. nieprzemiennego Wszechświata.

    Pierwszy wyjazd naukowy do Belgii, możliwy dzięki stypendium otrzymanemu za pośrednictwem kardynała Karola Wojtyły, ks. prof. Heller odbył dopiero w połowie lat 70. Potem wyjazdy były już częste, m.in. na uniwersytet w Louvain-la-Neuve (Belgia), w Oxfordzie i Leicester (Anglia), w Bochum (Niemcy), w Waszyngtonie (USA).

    Dwukrotnie (1977 i 1982) ks. prof. Heller kierował katedrą Lemaitre'a w Lovain-la-Neuve. Od roku 1981 jest członkiem stowarzyszonym Watykańskiego Obserwatorium Astronomicznego w Castel Gandolfo, a w 1991 został wybrany na członka zwyczajnego Papieskiej Akademii Nauk w Rzymie. Ponadto należy m.in. do: Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, Petersburskiej Akademii Historii Nauki i Techniki, International Astronomical Union, European Physical Society, International Society for General Relativity and Gravitation, International Society for Science and Theology.

    Ksiądz Michał Heller jest autorem ponad 800 prac naukowych. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród i wyróżnień, m. in.: doktoratu honoris causa Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1996), Nagrody im. Księdza Idziego Radziszewskiego KUL (2000), Nagrody im. Hugo Steinhausa (2001).

    PAP - Nauka w Polsce, Urszula Rybicka

    ls/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Semina Scientiarum – czasopismo naukowe (rocznik) poświęcone zagadnieniom z dziedziny filozofii, wydawane od 2002 roku przy Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie oraz Ośrodku Badań Interdyscyplinarnych. Pokrewne jest do znanych w środowisku filozoficznym Zagadnień Filozoficznych w Nauce. Redakcja związana jest z seminarium z filozofii przyrody, które prowadzone jest na Wydziale Filozoficznym UPJPII przez prof. dra hab. Michała Hellera oraz prof. UPJPII dra hab. Janusza Mączkę.

    Zagadnienia Filozoficzne w Nauce – półrocznik wydawany przez Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych przy Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Papieskiego im. Jana Pawła II w Krakowie. Pismo poświęcone jest analizie problemów filozoficznych uwikłanych w nauki przyrodnicze. Oprócz prac autorów krakowskich pismo publikuje się również teksty autorów z innych ośrodków, także zagranicznych. Pismo publikuje recenzje, a także informacje na temat zjazdów, sympozjów, dyskusji i innych wydarzeń. Redaktorem naczelnym pisma jest ks. prof. dr hab. Michał Heller, a sekretarzem redakcji mgr Piotr Urbańczyk.

    Michał Kazimierz Heller (ur. 12 marca 1936 w Tarnowie) – polski prezbiter katolicki, teolog, profesor nauk filozoficznych specjalizujący się w filozofii przyrody, fizyce, kosmologii relatywistycznej oraz relacji nauka-wiara.

    Grażyna Kubica-Heller - polska socjolożka. Doktorat obroniła 17 maja 2007 roku na podstawie rozprawy Siostry Malinowskiego czyli kobiety nowoczesne na początku XX wieku. Obecnie zatrudniona na Uniwersytecie Jagiellońskim. Interesuję się problematyką mniejszości kulturowych, symbolicznym wymiarem kultury, krajobrazem kulturowym, antropologią wizualną oraz historią antropologii. Od lat zajmuje się biografią i twórczością Bronisława Malinowskiego. Opracowała i opatrzyła wstępem ”Dziennik w ścisłym znaczeniu tego wyrazu” zawierający całość zapisków Malinowskiego. Zajmuje się także fotografią, a jedną z jej najbardziej znanych ekspozycji jest wystawa „Człowiek - z obu stron obiektywu. Fotografia i antropologia.” w Muzeum Etnograficznym w Krakowie (2002).

    Michał Bohosiewicz (ur. 25 marca 1914 w Banila (Rumunia), zm. 30 czerwca 1998) – polski lekarz weterynarii, toksykolog . Edukację rozpoczął jeszcze w Rumunii, tam ukończył szkołę podstawową i gimnazjum. W 1933 r. rozpoczął studia w Akademii Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie. Był zmuszony do ich przerwania z powodu choroby, jak również rozpoczętej wojny. W 1939 r. zmobilizowany został do armii rumuńskiej, gdzie pełnił służbę w formacjach weterynaryjnych do 1944 r. W 1946 r. został repatriowany do Polski gdzie dostał się na ostatni rok studiów na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu. Dyplom lekarza weterynarii uzyskał w 1948 r. Już w 1947 r. rozpoczął pracę w Katedrze Farmakologii, w roku 1962 obronił pracę habilitacyjną z zakresu toksykologii weterynaryjnej, a w 1972 r. uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego. W roku 1963 został mianowany kierownikiem Zakładu Toksykologii. Specjalizował się w toksykologii weterynaryjnej, głównie w laboratoryjnej diagnostyce zatruć, był współorganizatorem laboratorium toksykologicznego w katedrze które do 1960 r. było jedyną tego typu placówką w Polsce. Autor i współautor 141 prac doświadczalnych i kazuistycznych, twórca podręcznika Toksykologia weterynaryjna. Był promotorem 3 doktoratów, opracował 14 recenzji prac doktorskich i 3 recenzje prac habilitacyjnych. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych, Polskiego Towarzystwa Farmakologicznego i Polskiego Towarzystwa Toksykologicznego. Pochowany został na cmentarzu parafialnym przy ul. Bujwida we Wrocławiu.

    Tomasz Hergesel (ur. 1943 w Dobrzeniu Wielkim) – ksiądz katolicki, biblista. Studia filozoficzno–teologiczne odbył w Seminarium Duchownym we Wrocławiu. Święcenia kapłańskie otrzymał 21 czerwca 1969. Kontynuował studia w Rzymie, gdzie w 1973 roku uzyskał licencjat na Biblicum. Doktorat obronił na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w 1975 roku. Od 1976 roku - prefekt w Seminarium Duchownym we Wrocławiu. Jako adiunkt na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu prowadzi wykłady z egzegezy Nowego Testamentu, wstępu do Nowego Testamentu i teologii biblijnej. Studiował germanistykę na Uniwersytecie Wrocławskim w latach 1979–1981. Habilitował się na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w 1983 roku. Autor popularnych artykułów z zakresu biblistyki w czasopiśmie Jak być człowiekiem?. Od 1997 roku jest Kapelanem honorowym Ojca Świętego, od 1999 prof. nauk. humanistycznych, a od 2001 - prof. zwyczajnym Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu.

    Michał Ostrowicki (pseud. "Sidey Myoo") (ur. 1965) – polski filozof, doktor habilitowany, pracownik Zakładu Estetyki Instytutu Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz współpracownik Akademii Sztuk Pięknych i Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Członek Collegium Invisibile. Przedmiotem jego zainteresowań naukowych jest estetyka, traktowana jako teoria sztuki, głównie w odniesieniu do sztuki współczesnej, w tym sztuki elektronicznej.

    Dodano: 12.03.2011. 09:04  


    Najnowsze