• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Historyczny poranek: łazik Curiosity bezpiecznie ląduje na Marsie

    08.08.2012. 17:37
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Astronomowie na całym świecie przywitali wczesny ranek 6 sierpnia z zapartym tchem, wyczekując z niecierpliwością, czy powiedzie się lądowanie łazika Curiosity na Marsie - jedna z najtrudniejszych części jednego z najambitniejszych projektów eksploracji międzyplanetarnej, jaki kiedykolwiek został podjęty.

    Wyczekiwane przez wszystkich wiadomości dotarły o godzinie 7:31 czasu środkowoeuropejskiego (CET): Curiosity wylądował i nawet przesłał na potwierdzenie zdjęcia Czerwonej Planety wykonane za pomocą jednego z szerokokątnych obiektywów typu rybie oko.

    W momencie wejścia w atmosferę łazik Curiosity przemieszczał się z szybkością niemal 21.000 km/h, tymczasem zapewnienie miękkiego lądowania wymagało szybkiego, bo w zaledwie kilka minut, zwolnienia do prędkości poniżej 3,6 km/h.

    Kosmologowie nazwali to wąskie pole manewru "siedmioma minutami horroru", gdyż jeden drobny błąd w czasie lądowania mógłby zniweczyć całą misję.

    Na szczęście wszystko przebiegło gładko i Curiosity - największy jak dotąd łazik planetarny - dotarł na powierzchnię Czerwonej Planety i może teraz rozpocząć swoją 98-dniową misję. Curiosity jest dwa razy dłuższy i pięć razy cięższy od bliźniaczych łazików Spirit i Opportunity, które wylądowały na Marsie w 2004 r.

    Przyziemienie Curiosity na Marsie wyznacza początek realizacji projektu Marsjańskie Laboratorium Naukowe (MSL) Narodowej Agencji Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA), którego celem jest zbadanie zamieszkiwalności, klimatu i geologii Marsa, aby zgromadzić dane na potrzeby potencjalnej misji załogowej w przyszłości, która miałaby wyruszyć na planetę za kilka lat.

    Łazik wylądował w kraterze uderzeniowym Gale, powstałym po uderzeniu jakieś 3,5 - 3,8 mld lat temu asteroidy lub komety w planetę. Z dna krateru wznosi się na wysokość 5 km skalista góra o nazwie Mount Sharp, która wydaje się być złożona z pradawnych osadów nagromadzonych w okresie, kiedy na powierzchni Marsa była jeszcze woda.

    W czasie schodzenia, łazik Curiosity przesłał strumień danych, które zostały przekazane na Ziemię przez dwie pobliskie sondy NASA (Mars Odyssey i Mars Reconnaissance Orbiter) oraz sondę Mars Express Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Transmisja tych danych zapewniła kluczowe wsparcie dla projektu MSL NASA.

    Specjaliści z Europejskiego Centrum Operacji Kosmicznych Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w Dramstadt, Niemcy, zebrali kluczowe informacje na temat prędkości i kierunku łazika, zarejestrowane przez sondę Mars Express w czasie jego wejścia i wytracania wysokości. Sonda Mars Express odebrała sygnały MSL około 10 minut przed wejściem łazika w atmosferę i rozpoczęciem decydującej fazy wytracania wysokości oraz lądowania.

    "Śledziliśmy MSL przez około 28 minut, po czym straciliśmy kontakt zgodnie z oczekiwaniami, dosłownie kilka chwil przed przyziemieniem Curiosity w kraterze Gale" - zauważa Michel Denis z kontroler misji sondy Mars Express. "NASA dysponuje już tymi cennymi danymi i wszyscy tutaj cieszymy się, że mogliśmy wspomóc przybycie Curiosity na Marsa".

    W nadchodzących tygodniach zespół operacyjny w ESOC przeprowadzi kilka przelotów sondą Mars Express w celu przekazania danych z pierwszych etapów misji Curiosity na powierzchni Marsa. Wówczas ESA będzie pozostawać w gotowości do bezzwłocznego udzielenia specjalistycznego wsparcia, jeżeli NASA o nie poprosi, w przekazywaniu danych z łazika na Ziemię.

    "Wsparcie udzielane Curiosity to doskonały przykład międzyagencyjnej współpracy, nie tylko na Ziemi, ale również w głębokim kosmosie" - zauważa Manfred Warhaut, kierownik Centrum Operacyjnego Misji w ESOC. "Nikomu się nie uśmiecha samodzielna wyprawa na Marsa. Potrzeba współpracy i partnerstwa, aby obniżyć ryzyko i zwiększyć zwrot naukowy z inwestycji".

    Pierwsze zdjęcia wykonane przez łazik mają wprawdzie bardzo niską rozdzielczość, ale kiedy zostanie całkowicie rozwinięty jego maszt, na którym znajdują się wysokiej rozdzielczości kamery, pod koniec tego tygodnia mają dotrzeć lepsze zdjęcia w kolorze.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Rocknest (pl. Skalne gniazdo) − miejsce w kraterze Gale, na powierzchni planety Mars, które zostało wybrane do lokalizacji pierwszego użycia czerpaka łopatki urządzenia CHIMRA, urządzenia zamontowanego jako jednego z pięciu instrumentów, na rewolwerowej wieżyczce znajdującej się na końcu robotycznego wysięgnika należącego do NASA łazika Curiosity. Przedstawiony na zdjęciu widok miejsca Rocknest jest mozaiką zdjęć wykonanych przez jedną z dwóch (prawą) kamer masztowych ang. (Mastcam) podczas 52 dnia misji łazika Curiosity na Marsie, albo w Sol 52, lub w dniu 28 września 2012. Cztery sol wcześniej łazik przybył do Rocknest po opuszczeniu Bradbury Landing. Wydmowa łacha z grupą ciemnych skał ma wymiary 1,5 m na 5 m. Mars Science Laboratory, MSL (oficjalna nazwa łazika: Curiosity) – bezzałogowa misja kosmiczna, której celem jest zbadanie przeszłego i obecnego środowiska Marsa poprzez szereg badań, wykonanych za pomocą łazika Curiosity, wewnątrz krateru Gale. Misja rozpoczęła się 26 listopada 2011 roku wystrzeleniem sondy kosmicznej przy użyciu rakiety Atlas V (konfiguracja 541) z Cape Canaveral Air Force Station. Lądowanie na Marsie nastąpiło 6 sierpnia 2012. Główna misja łazika zaplanowana jest na 1 rok marsjański (tj. 687 ziemskich dni), z możliwością jej przedłużenia. Glenelg − obszar na Marsie, w stronę którego zwrócił się należący do NASA łazik Curiosity po wylądowaniu w miejscu nazywanym Bradbury Landing. Na obszarze „Glenelg” łączą się trzy różne typy terenu. Wszystkie trzy typy terenów są obserwowane z orbity przez instrument HiRISE zamontowany na orbiterze Mars Reconnaissance Orbiter. Kierując tam Curiosity, można będzie badać ten obszar.

    Jake Matijevic – marsjańska skała bazaltowa o kształcie piramidalnym, odkryta i zbadana przez łazik Curiosity. Jest to pierwsza marsjańska skała, którą łazik badał podczas swojej misji na Marsie, rozpoczętej lądowaniem 6 sierpnia 2012 roku. Goulburn – miejsce na Marsie, znane także jako Goulburn Scour, składające się z grupy skał odkurzonych przez silniki RCS członu opadania łazika Curiosity podczas lądowania w miejscu Bradbury Landing. Zdjęcia podłoża skalnego wykonano 19 sierpnia 2012, w Sol 13, czyli w 13. marsjańskim dniu misji łazika Curiosity na powierzchni Marsa. Są one pierwszą odsłoną tego konglomeratu, będącego piaszczystą warstwą osadową utworzoną przez wodę w ubiegłych systemach geologicznych.

    Mars Odyssey 2001 Orbiter – sonda kosmiczna wysłana 7 kwietnia 2001 w kierunku Marsa przez NASA w ramach programu Mars Exploration Program. Pojazd wszedł na orbitę wokół planety 24 października 2001 roku. Główną misją Odyssey jest poszukiwanie śladów wody i lodu wodnego na i pod powierzchnią Marsa oraz badanie aktywności wulkanicznej. Po osiągnięciu głównych celów, NASA zaaprobowała wydłużenie misji do sierpnia 2006 roku. Obecnie statek kontynuuje badania naukowe oraz utrzymuje łączność między Ziemią a łazikami Opportunity i Curiosity. Mars Pathfinder – sonda kosmiczna NASA przeznaczona do badań Marsa. Sonda składała się z dwóch części: lądownika i łazika – sześciokołowego pojazdu o nazwie Sojourner. Był to trzeci amerykański lądownik marsjański, ponadto znajdował się na nim łazik będący pierwszym w historii pojazdem sterowanym z Ziemi poruszającym się po powierzchni innej planety. Przejechał łącznie ok. 100 m. Pathfinder przesłał 16 500 zdjęć z lądownika i 550 zdjęć z łazika. Dokonał także 15 analiz chemicznych skał i zebrał wiele informacji o czynnikach pogodowych panujących na Marsie.

    John Klein – nazwa miejsca na Marsie wybranego do pierwszego użycia wiertarki udarowej ang. Powder Acquisition Drill System (PADS) umieszczonej na należącym do NASA łaziku Curiosity. Miejsce znajduje się w marsjańskim kraterze Gale. Link – naturalna odkrywka skał na Marsie znajdująca się w kraterze Gale, 50 metrów od miejsca lądowania łazika Curiosity, miejsca noszącego nazwę Bradbury Landing. Odkrywka Link znajduje się w grupie ciekawych trzech wychodni, z których pozostałe dwie to Goulburn i Hottah.

    Mariner 6 i 7 – (pol. Żeglarz 6. i 7.) podwójna bezzałogowa misja kosmiczna do Marsa. Sondy zostały wystrzelone przez amerykańską agencje kosmiczną NASA. Jako pierwsze przesłały na Ziemię dobre jakościowo zdjęcia powierzchni tej planety. Najmniejsze fragmenty, jakie można było zaobserwować w czasie największego zbliżenia do Marsa, miały rozmiar około 100 m. Wykonały także obserwacje atmosfery Marsa.

    Mars 2 (ros. Марс 2) – radziecka sonda kosmiczna wysłana na Marsa w ramach programu Mars, 9 dni przed bliźniaczą misją Mars 3. Lądownik sondy wbrew planom rozbił się na powierzchni Marsa, niemniej był pierwszą ziemską sondą, która osiągnęła powierzchnię planety. Misja orbitera przebiegała pomyślnie, ale warunki atmosferyczne na Marsie uniemożliwiły przesłanie bardziej wartościowych danych.

    Mars Global Surveyor (MGS) − bezzałogowa sonda kosmiczna wysłana na Marsa. Zaprojektowana i wykonana przez NASA i Jet Propulsion Laboratory. Wystrzelona w 1996, stała się początkiem ponownych badań tej planety po ponad 20-letniej przerwie. Z powodu problemów z jednym z paneli słonecznych badania Marsa rozpoczęto dopiero w 1999. Główna misja została zakończona w styczniu 2001, czyli po jednym roku marsjańskim. Najważniejszym instrumentem sondy jest Mars Orbiter Camera (MOC), umożliwiająca robienie zdjęć z rozdzielczością od 1,5 do 12 m/piksel. W czasie swojej misji kamera wykonała ponad 240 tysięcy zdjęć. Na początku listopada 2006 po blisko 10 latach owocnej pracy kontakt z sondą ustał. Dochodzenie wskazało, że najbardziej prawdopodobną przyczyną awarii sondy był błąd w oprogramowaniu.

    Dodano: 08.08.2012. 17:37  


    Najnowsze