• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jajko - niezwykle wytrzymała konstrukcja

    21.04.2011. 10:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Zaledwie 3 surowe kurze jajka są w stanie utrzymać ciężar dorosłego człowieka. Ze względu na swój kształt i przeznaczenie, czyli ochronę zarodka, jajko to niezwykle wytrzymała konstrukcja - przypominają fizycy z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

    O wytrzymałości jajka świadczy prosty eksperyment, przygotowany przez dr Anetę Szczygielską z Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Śląskiego. Do plastikowego blatu przyklejono podstawki, wypełnione pianką do uszczelnień. Szczygielska ustawiła w nich na sztorc 3 surowe jajka, przykryła je identycznym blatem od góry i weszła na całą konstrukcję. Jajka pozostały całe, choć nacisk na każde z nich wyniósł ok. 20 kg. Jak ujawniła Szczygielska, największy ciężar, jaki wytrzymały w tym eksperymencie jajka, to 156 kg - tyle ważył kolega-naukowiec z uniwersytetu w Madrycie.

    Według Szczygielskiej, zasługę można przypisać m.in. kształtowi jajka. Już starożytni wiedzieli, że konstrukcje oparte na łuku są niesamowicie wytrzymałe - Rzymianie wznieśli wiele olbrzymich gmachów wykorzystując właśnie łuk.

    ,,Siły, jakie działają na łuk, rozkładają się równomiernie, z żadnej strony nie działa większa siła. Dzięki temu rozkładowi konstrukcja wytrzymuje duże obciążenie. Natura wytworzyła taki kształt, by ochraniać zarodek, który jest w jajku, przed ciężarem wysiadującej go matki. Powiedzenie, że obchodzimy się z czymś, jak z jajkiem, bo jest niezwykle kruche, nie jest więc do końca uzasadnione" - podkreśliła Szczygielska.

    Fizyka może się też przydać każdej gospodyni domowej w przygotowaniach świątecznych. Jeśli ktoś z domowników, np. psotne dziecko, pomieszał jej surowe i ugotowane już na twardo jaja, można łatwo sprawdzić, które są które. W tym celu trzeba każde wprawić w ruch obrotowy, czyli zakręcić je na kuchennym blacie. Jajo ugotowane łatwiej wprawić w ruch i swobodnie wiruje, stosunkowo łatwo je też zatrzymać. Jajo surowe trudniej rozkręcić i trudniej zatrzymać.

    ,,Ugotowane wiruje łatwiej, bo wnętrze i skorupka tworzą jedną całość. W surowym jajku wnętrze jest płynne. Już Galileusz zauważył, że jeśli mamy ciało, które pozostaje w spoczynku, to ono chce ten spoczynek zachować. Ciężko więc wprawić je w ruch. Jeśli z kolei jest w ruchu, chce ruch kontynuować i ciężko je zatrzymać. Skoro wnętrze jest płynne, to nie chce się kręcić razem ze skorupką, ale skoro się już kręci, a my je zatrzymujemy, to wnętrze nadal wiruje i jajko chce dalej się kręcić. Trudno więc surowe jajko zatrzymać" - tłumaczyła Szczygielska.

    PAP - Nauka w Polsce, Anna Gumułka

    hes/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Jajowar – urządzenie do gotowania jajek. Konstrukcja składa się z płyty grzewczej (z owalnymi miejscami na jajka) i przykrywki w kształcie kopuły (zrobionej zazwyczaj z metalu szlachetnego lub przeźroczystego plastiku). Bardziej zaawansowane modele pozwalają na wybieranie poziomu ugotowania jajka (można zazwyczaj wybierać pomiędzy trzema poziomami: na twardo, na półmiękko i na miękko) oraz posiadają dźwiękowy sygnał informujący o zakończeniu procesu gotowania.

    Placki ziemniaczane – prosta potrawa przygotowywana z ziemniaków smażonych na tłuszczu. Głównymi składnikami są starte surowe ziemniaki z dodatkiem cebuli, oraz jajka. Na Podlasiu dodawana jest odrobina pieprzu i majeranku.

    Placki ziemniaczane – prosta potrawa przygotowywana z ziemniaków smażonych na tłuszczu. Głównymi składnikami są starte surowe ziemniaki z dodatkiem cebuli, oraz jajka. Na Podlasiu dodawana jest odrobina pieprzu i majeranku.

    Jajko na miękko – jajko gotowane w wodzie tak długo aż dojdzie do całkowitego ścięcia białka, ale nie żółtka. Tak przygotowane jajka mogą być jedzone same lub z dodatkami.

    Anelletti al forno to potrawa kuchni palermitańskiej, przyrządzana z zapiekanego makaronu w kształcie kółek . Istnieje wiele wariantów tego dania; miedzy innymi jako element farszu wykorzystuje się jajko ugotowane na twardo. Makaron może być zapiekany zarówno w dużej blaszce, jak i w małych foremkach o kształcie odwróconego ściętego stożka.

    Żywność wysokiego ryzyka - definiowana w systemie HACCP to żywność, która ze względu na swój skład ułatwia wzrost i rozwój potencjalnie niebezpieczniej mikroflory. Żywność ta nie jest poddawana dalszej obróbce termicznej i przetwarzaniu. Do takiej żywności można zaliczyć: potrawy na bazie jaj, mleko i przetwory mleczne, skorupiaki surowe i ugotowane, surowe mięso itd.

    Kinder niespodzianka, jajko niespodzianka (z języka niem.). "kinder" – (dziecięcy) – wyrób cukierniczy z czekolady w kształcie jajka z małą zabawką-niespodzianką w środku, często w częściach do złożenia.

    Dodano: 21.04.2011. 10:19  


    Najnowsze