• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jasny bolid przeleciał nad Polską

    19.07.2011. 08:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Jasny bolid rozświetlił niebo nad południowo-zachodnią Polską. Meteor został zarejestrowany przez Polską Sieć Bolidową (ang. Polish Fireball Network, PFN) - poinformowała Pracownia Komet i Meteorów (PKiM).

    Pierwsze obrazy uzyskane za pomocą kamer umieszczonych w stacji w miejscowości Podgórzyn - obsługiwanej przez Tomasza Krzyżanowskiego - były niezwykle ciekawe, gdyż wynikało z nich, że obiekt przemierzył większą część nieba. Zapis z kamer pracujących w stacji w Szamotułach obsługiwanej przez Macieja Reszelskiego także ukazywał bardzo jasny i długi ślad na niewielkiej wysokości.

    Również jedna z kamer pracujących w Nysie jako Tarcza Bolidowa zarejestrowała przelot tego obiektu. Ze względu na szumy tej ostatniej kamery trudno było określić dokładne współrzędne śladu na niebie.

    Przeprowadzona analiza zgromadzonego materiału pozwoliła ustalić, że zjawisko zaczęło się w okolicach Wrocławia na wysokości 88,2 km. Po 1,5 s, na wysokości 74 km nastąpił błysk o amplitudzie ok. 1 mag, po którym meteor wyraźnie pojaśniał. Prawdopodobnie wtedy nastąpiła fragmentacja obiektu.

    Przez ostatnie dwie sekundy wyraźnie widoczne były dwa fragmenty poruszające się z różnymi prędkościami oraz z szybko zmniejszającą się jasnością. Całe zjawisko trwało 5,2 s i zakończyło się w okolicach Zielonej Góry, na wysokości 44,5 km. Ślad miał długość aż 135 km.

    Prędkość początkowa przy wejściu obiektu w atmosferę wynosiła 27,1 km/s i po około 3 sekundach, gdy ciało doszło do wysokości 60 km, zaczęła szybko maleć. Pod koniec wynosiła 13,6 km/s. To jednak zbyt duża wartość, by można było podejrzewać, że jakiś mały fragment doleciał do powierzchni - cały obiekt spalił się przy wejściu w atmosferę. Specjaliści ustalili, że pochodził on z okolic Jowisza.

    Pełen raport o zjawisku, przygotowany przez PKiM, można przeczytać tutaj.

    PAP - Nauka w Polsce

    ast/ krf/ agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Meteor czelabiński – przelot superbolidu o średnicy około 17 metrów i masie wynoszącej do 10 tysięcy ton, obserwowane nad południowym Uralem 15 lutego 2013 roku około godziny 9:20 lokalnego czasu (4:20 CET). Po wejściu w atmosferę Ziemi bolid rozpadł się po 32,5 sekundach lotu na wysokości 29,7 kilometrów nad powierzchnią Ziemi nad obwodem czelabińskim. Przelot bolidu widziany był także z obwodów tiumeńskiego i swierdłowskiego oraz z przylegających regionów Kazachstanu. Meteor czelabiński – przelot superbolidu o średnicy około 17 metrów i masie wynoszącej do 10 tysięcy ton, obserwowany nad południowym Uralem 15 lutego 2013 roku około godziny 9:20 lokalnego czasu (4:20 CET). Po wejściu w atmosferę Ziemi bolid rozpadł się po 32,5 sekundach lotu na wysokości 29,7 kilometrów nad powierzchnią Ziemi nad obwodem czelabińskim. Przelot bolidu widziany był także z obwodów tiumeńskiego i swierdłowskiego oraz z przylegających regionów Kazachstanu. Pracownia Komet i Meteorów (PKiM) to organizacja astronomiczna zrzeszająca miłośników astronomii z całej Polski. PKiM zajmuje się badaniem małych ciał Układu Słonecznego, głównie aktywnością rojów metorowych. Prowadzona działalność obejmuje obserwacje wizualne, teleskopowe, fotograficzne, video oraz radiowe.

    Meteor muskający atmosferę – niezwykle rzadkie zjawisko występujące gdy meteor przelatuje przez ziemską atmosferę, lecz nie spala się w niej ani nie ulega rozpadowi na mniejsze części. Meteor taki opuszcza atmosferę udając się z powrotem w przestrzeń kosmiczną. Do znanych wypadków tego typu należą: Meteor z 10 sierpnia 1972 (US19720810) – meteor należący do rzadkiej grupy meteorów muskających atmosferę. Zjawisko powstało, gdy meteoroid o średnicy od 3 do 14 metrów minął powierzchnię Ziemi w odległości 57 km o 20:29 czasu UTC 10 sierpnia 1972. Wpadł on w atmosferę oświetlonej półkuli Ziemi z prędkością 15 kilometrów na sekundę nad stanem Utah w Stanach Zjednoczonych (14:30 czasu lokalnego) i przeleciał na północ, po czym opuścił atmosferę nad Albertą w Kanadzie.

    Deszcz meteorów – zjawisko polegające na jednoczesnym przelocie przez atmosferę ziemską wielu meteorów należących do tego samego roju meteorów – gdy zenitalna liczba godzinna roju wynosi ponad 100 obiektów. Pierwsza wzmianka opisująca to zjawisko pochodzi z 16 marca 687 roku p.n.e. z czasów chińskiej dynastii Zhou Meteor – klasa polskich rakiet meteorologicznych na stały materiał pędny, służących do badania górnych warstw atmosfery pod kątem kierunków i sił wiatrów na wysokościach od 18 do ponad 50 km. Rakiety Meteor były dziełem inżynierów warszawskiego Instytutu Lotnictwa, wyprodukowanym przez zakłady WSK-Mielec.

    Wysokość geopotencjału - jest wartością energii jaką należy dostarczyć podnosząc ciało o masie 1 kg na wybraną wysokość podzieloną przez średnie przyspieszenie ziemskie. Wartość ta odpowiada wysokości policzonej z wagą będącą lokalną wartością przyspieszenia ziemskiego policzoną od poziomu przyjętego za zerowy do wybranego miejsca, podzielonego przez średnie przyspieszenie ziemskie, co określa wzór: Czelabińsk – (Chelyabinsk) oficjalna nazwa fragmentów meteoroidu, który 15 lutego 2013 wszedł w atmosferę Ziemi. Lecący przez atmosferę superbolid spowodował znaczne straty uszkadzając ponad siedem tysięcy budynków i pośrednio powodując obrażenia u około 1500 osób (głównie spowodowane przez fragmenty rozbitych szyb). Odnalezione fragmenty meteorytu należą do chondrytów zwyczajnych.

    Prędkość hiperboliczna -- w mechanice nieba prędkość obiektu poruszającego się w polu grawitacyjnym masywnego ciała, większa od lokalnej prędkości ucieczki. Nazwana tak, ponieważ torem obiektu poruszającego się z tą prędkością jest hiperbola. Całkowita energia mechaniczna obiektu poruszającego się z prędkością hiperboliczną jest dodatnia.

    Meteor-2K – rakieta będąca rozwinięciem rakiety Meteor-2. Rakieta Meteor-2K była jednostopniową rakietą na paliwo stałe. Była to największa i najbardziej zaawansowana technologicznie polska rakieta badawcza. Do kadłuba rakiety Meteor-2, dodano dwa silniki pomocnicze będące wersją silnika rakiety Meteor-1, odrzucane po starcie na małej wysokości. Dzięki takiemu ulepszeniu rakieta przestała być zbyt czuła na podmuchy wiatru podczas startu oraz osiągnęła zakładany pułap lotu 90 km. Rakieta startowała ze stałej wyrzutni typu W-120 o długości prowadnicy 14 m, stałym azymucie strzału 300° oraz kącie podniesienia regulowanym w zakresie od 75° do 92°. W chwili startu rakiety następował zapłon silników pomocniczych a po przesunięciu się rakiety o 5 cm na wyrzutni uruchamiał się silnik główny. Rakieta opuszczała stanowisko startowe z prędkością 35 m/s. Po 2,3 s, na wysokości 440 m kończyły pracę silniki pomocnicze i odpadały od rakiety. Praca silnika głównego trwała 18 s do wysokości około 14,5 km. W 120 s lotu następowało odrzucenie stożka przedniego rakiety i wyrzucenie zasobnika z dipolami oraz ich automatyczne uwolnienie z zasobników. Monitorowanie przemieszczania się dipoli w atmosferze pozwalało ocenić siłę i kierunek wiatrów. Siła bezwładności odrzuconego i oddalającego się od rakiety stożka przedniego (głowicy rakiety) powodowała wyciągnięcie na zewnątrz sondy badawczej "RAMZES", umieszczonej w głowicy rakiety i jej spadochronu. Przez pierwsze 5 s po oddzieleniu od rakiety głowica pozostawała połączona z sondą. Po tym czasie odcinane były linki łączące głowicę i sondę, która następnie już samodzielnie opadała na spadochronie na ziemię. Rakieta po raz pierwszy wystartowała 10 lipca 1970 r. 7 października tego samego roku przeprowadzono kolejne dwa, udane starty i na tym zakończono loty rakiety Meteor-2K. Całością prac nad rakietą kierował mgr inż. Jerzy Haraźny. Za próby w locie odpowiedzialny był mgr inż. Grzegorz Pawlak. Starty przeprowadzano na Stacji Sondażu Rakietowego w Łebie. Stację zlokalizowano na przesmyku lądowym pomiędzy morzem a jeziorem Łebsko. Podczas wojny mieścił się tu poligon rakietowy niemieckiej firmy Rheinmetall-Borsig z Dusseldorfu.

    Wiatr balistyczny - umowna wartość wiatru (kierunku i prędkości) przyjmowana dla określonych wysokości atmosfery, powodująca takie odchylenie pocisku od tabelarycznego toru lotu, jak przy wietrze rzeczywistym zmieniającym się w zależności od wysokości. Efekt kosinusowy - powstaje podczas pomiaru prędkości poruszających się obiektów za pomocą urządzeń emitujących i rejestrujących odbitą od obiektu falę elektromagnetyczną z zakresu mikrofal - urządzenia radarowe, bądź z zakresu bliskiej podczerwieni - urządzenia laserowe. W ogólności obiekt może poruszać się w dowolnym kierunku, natomiast urządzenia do pomiaru prędkości mierzą tylko tę wartość składowej prędkości, która jest rzutowana na kierunek osi wiązki radarowej lub laserowej urządzenia nadawczego. Zmierzona wartość prędkości jest zatem zmniejszona przez cosinus kąta ostrego zawartego między kierunkiem ruchu obiektu a kierunkiem wyznaczonym przez oś wiązki.

    Meteor – świecący ślad, jaki zostawia po sobie meteoroid lecący w atmosferze ziemskiej. Jasny ślad powstaje w wyniku świecenia par ulatniających się z powierzchni meteoroidu oraz z nagrzanych i zjonizowanych gazów atmosfery wzdłuż trasy jego przelotu. Niektóre meteoroidy pozostawiają za sobą ślad złożony z „dymu”, który powstaje z jego cząstek oderwanych od jego powierzchni w procesie ablacji. Meteory są potocznie nazywane „spadającymi gwiazdami”. Cień Ziemi – cień jaki sama planeta Ziemia rzuca na atmosferę. Często jest widziany z powierzchni Ziemi jako ciemne pasmo na niebie w pobliżu horyzontu. To zjawisko atmosferyczne może być czasami widoczne dwukrotnie w ciągu doby, w okolicach czasu wschodu i zachodu Słońca.

    Okno atmosferyczne – zakres spektralny promieniowania elektromagnetycznego słabo pochłaniany przez atmosferę. Dla atmosfery ziemskiej przypada on dla fal o długości 8 – 14 μm (w zakresie promieniowania podczerwonego). Okno atmosferyczne umożliwia emisję promieniowania cieplnego z powierzchni i atmosfery Ziemi w przestrzeń kosmiczną na poziomie ok. 100 W/m². W zakresach fal słabo pochłanianych przez atmosferę możliwa jest obserwacja powierzchni Ziemi z kosmosu (np. za pomocą kamer IR umieszczonych na satelitach). Skróty: n.p.t. – nad poziomem terenu oraz m n.p.t. – metry nad poziomem terenu używane są przy mierzeniu wysokości względnej danego obiektu na Ziemi przy czym punktem odniesienia jest podstawa tego obiektu (rzut równoległy w kierunku siły grawitacji na powierzchnię terenu).

    Skrót p.p.p. (ppp) – ma kilka zbliżonych znaczeń, określających najczęściej głębokość lub wysokość (mierzoną w kierunku siły grawitacji) danego obiektu lub elementu (punktu) względem innego obiektu lub poziomu odniesienia:

    Dodano: 19.07.2011. 08:33  


    Najnowsze