• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jowisz, Ceres i kometa wśród atrakcji wrześniowego nieba

    01.09.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wrzesień to dla miłośników astronomii dobry czas na podziwianie Jowisza, planety karłowatej Ceres, planetoidy Westa i komety C/2009 P1 (Garradd). To także miesiąc, w którym rozpoczyna się astronomiczna jesień.

    Wrzesień to miesiąc równonocy jesiennej, czyli momentu przejścia Słońca przez równik niebieski z półkuli północnej na południową. W tym roku ten moment, oznaczający początek astronomicznej jesieni, wypada 23 września o godzinie 11.05 naszego czasu.

    Ponieważ deklinacja Słońca maleje, dni stają się coraz krótsze. W Warszawie, 1 września, nasza dzienna gwiazda wschodzi o godz. 5.46, a zachodzi o godz. 19.25. Natomiast 30 września jej wschód można obserwować o godz. 6.34, a zachód o godz. 18.17.

    Kolejność faz Księżyca we wrześniu jest następująca: pierwsza kwadra - 4 IX o godz. 19.39, pełnia - 12 IX o godz. 11.26, ostatnia kwadra - 20 IX o godz. 15.39 i nów - 27 IX o godz. 13.09. Najbliżej Ziemi Srebrny Glob znajdzie się 28 września o godz. 3.02, a najdalej 15 września o godz. 8.24.

    Według astronomów, w pierwszej połowie września będą dobre warunki do obserwacji Merkurego. Około 5 września, godzinę przed wschodem Słońca, planetę widać prawie 10 stopni nad wschodnim horyzontem.

    Natomiast Wenus i Saturn przebywają na sferze niebieskiej blisko Słońca, przez co ich obserwacje we wrześniu są albo bardzo trudne, albo niemożliwe.

    Pierwszy jesienny miesiąc to dobry czas na podziwianie największej planety Układu Słonecznego - Jowisz zbliża się do opozycji, w związku z tym jego blask jest duży (wynosi aż -2,8 wielkości gwiazdowej). Planetę widać w drugiej połowie nocy w konstelacji Barana.

    W gwiazdozbiorze Ryb świeci zaś Uran. Jego jasność wynosi 5,7 wielkości gwiazdowych, można go więc zobaczyć gołym okiem.

    W pierwszej połowie nocy można obserwować Neptuna. Świeci on w konstelacji Wodnika i aby go dojrzeć, należy użyć lornetki lub małego teleskopu.

    Także w pierwszej połowie nocy, w gwiazdozbiorze Strzelca, można dojrzeć Plutona. Do jego obserwacji - zaznaczają astronomowie - potrzeba jednak już całkiem sporego teleskopu amatorskiego.

    Wrzesień to także miesiąc, w którym można dojrzeć aż trzy ciała z pasa planetoid rozciągającego się między Marsem i Jowiszem. Mowa tutaj o planecie karłowatej Ceres, która świeci z jasnością 7,6 wielkości gwiazdowych i bez problemów można ją obserwować nawet przez małą lornetkę.

    Innym ciekawym ciałem, które jest na granicy widoczności gołym okiem, jest planetoida Westa. Była ona w opozycji w sierpniu i jej jasność maleje, ale wciąż jest spora, przez co nie powinno być problemów z jej dojrzeniem. Kolejnym obiektem, który można dostrzec przy pomocy lornetki jest Nausikaa, w gwiazdozbiorze Wodnika.

    We wrześniu nie ma żadnego bardzo dużego roju meteorów. Największym dostępnym są Alfa Aurigidy aktywne na początku miesiąca. Zwykle w maksimum aktywności, występującym w okolicach 1 września, można dojrzeć około 10 zjawisk na godzinę. W tym roku warunki do obserwacji roju są dobre ze względu na korzystny układ faz Księżyca.

    Ze względu na korzystne położenie apeksu i źródła przeciwsłonecznego, gwarantujących wysyp meteorów sporadycznych oraz dużą liczbę małych rojów, wrzesień jest dobrym miesiącem do obserwacji tego typu zjawisk. Spoglądając na niebo w drugiej połowie nocy, z ciemnego miejsca, można dojrzeć nawet 10-20 "spadających gwiazd" w ciągu godziny.

    Kolejną atrakcją wrześniowego nieba jest kometa C/2009 P1 (Garradd). Zdaniem astronomów, warunki do jej obserwacji są świetne, bo kometa przesuwa się na sferze od konstelacji Strzały do Herkulesa, które widać w pierwszej połowie nocy. Co ważne, obiekt powoli jaśnieje i można go zobaczyć nawet przez małą lornetkę. 

    PAP - Nauka w Polsce

    aol/ agt/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Andromedydy (zwane też Bielidami) – rój meteorów powstały w wyniku rozpadu komety 3D/Biela, której ostatnie przejście przez peryhelium orbity obserwowano 24 września 1852 roku. 27 listopada 1885 roku zaobserwowano w ciągu jednej godziny ok. 75 000 meteorów pochodzących z tego roju. Od tego czasu rój znacznie stracił swoją obfitość, można jednak obserwować jego małą aktywność od połowy listopada. Radiant roju znajduje się w gwiazdozbiorze Andromedy, a jego maksimum przypada na 2 grudnia. kappa Akwarydy (KAQ) – rój meteorów aktywny od 8 do 30 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wodnika. Maksimum roju przypada na 20 września, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest bardzo wolna (16 km/s). Pierwsza kwadra – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. Księżyc w tym czasie zbliża się do pełni. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko wschodnia część tarczy Księżyca. Księżyc wschodzi w środku dnia i zachodzi w środku nocy, przez co można go bardzo wygodnie obserwować. W pobliżu granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator), panują najlepsze warunki do obserwacji struktur na jego powierzchni takich jak kratery, góry, doliny.

    Wrześniowe Perseidy (SPE) – rój meteorów aktywny od 5 do 17 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza. Maksimum roju przypada na 9 września. Jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest bardzo duża (64 km/s). Merkury – najmniejsza i najbliższa Słońcu planeta Układu Słonecznego. Jako planeta wewnętrzna znajduje się dla ziemskiego obserwatora zawsze bardzo blisko Słońca, dlatego jest trudna do obserwacji. Mimo to należy do planet widocznych gołym okiem i była znana już w starożytności. Merkurego dojrzeć można jedynie tuż przed wschodem lub tuż po zachodzie Słońca.

    alfa Aurygidy (α Aurygidy, AUR) – rój meteorów aktywny od 25 sierpnia do 5 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Woźnicy. Maksimum roju przypada na 1 września, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 10 meteorów/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 66 km/s. alfa Aurygidy są rojem związanym z kometą C/1911 N1 (Kiess), okrążającą Słońce w czasie 2500 lat. Piscydy (SPI) – rój meteorów. Jego radiant znajduje się w pobliżu Punktu Barana w gwiazdozbiorze Ryb. Maksimum roju przypada na 20 września, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Meteory należące do roju są wolne, czerwonawe i często jasne. Ich prędkość wynosi 26 km/s. Pochodzenie Piscydów wiązane jest z kometą C/1908 R1 (Morehouse).

    Południowe Taurydy (STA) – rój meteorów wywołany pozostałością materii po przelocie komety Enckego, która wpadając w ziemską atmosferę z prędkościami ok. 27 km/s wywołuje zjawiska meteorów. Rój ten jest aktywny od 25 września do 25 listopada a jego maksimum przypada na 5 listopada. Radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Byka, na południe od Plejad. Stosunkowo niewielką aktywność roju określaną jako średnia oraz obfitość rzędu 5 meteorów/h, rekompensuje duża jasność meteorów z tego roju. Niewielka obfitość roju może być skutkiem wpływu grawitacji Jowisza, powodującego perturbacje ruchu cząstek wyrzucanych z komety i mocno rozpraszającego ich trajektorie. delta Aurygidy (δ Aurygidy, DAU) – rój meteorów aktywny od 18 września do 10 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Woźnicy. Maksimum roju przypada na 29 września, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 64 km/s.

    Aries-triangulidy (ATR) – coroczny rój meteorów aktywny od 9 do 16 września. Maksimum roju przypada na 12 września, a radiant znajduje się wówczas w gwiazdozbiorze Trójkąta. Aktywność roju jest określana jako niska, a jego obfitość wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (35 km/s).

    Wybory do parlamentu Republiki Czeskiej 1992 odbyły się w piątek 5 czerwca 1992 r. od godz. 8 do godz. 22 i w sobotę 6 czerwca 1992 r. od godz. 8 do godz. 14. O 200 miejsc w czeskim parlamencie walczyły 42 zarejestrowane komitety. Frekwencja wyniosła 85,08%.

    Wizja Sport – pierwsza polska sportowa stacja telewizyjna. Na początku w formie codziennego bloku programowego na kanale promocyjnym Twoja Wizja, dostępnym na platformie cyfrowej Wizja TV. Od 18 września 1999 r. jako samodzielny kanał sportowy, nadający od godz. 12 do 24, a pod koniec działalności w weekendy od godz. 9 do 24. Równonoc jesienna – na danej półkuli ziemskiej – północnej lub południowej – jest to równonoc, po nastąpieniu której Słońce przez pół roku będzie oświetlać słabiej tę półkulę a mocniej półkulę drugą. Moment równonocy jesiennej wyznacza na danej półkuli początek astronomicznej jesieni, która trwa do chwili przesilenia zimowego. Na półkuli północnej równonoc jesienna następuje w okolicach 22/23 września, kiedy Słońce przechodzi przez punkt Wagi. Na półkuli południowej, gdzie pory roku przesunięte są o sześć miesięcy, równonoc jesienna ma miejsce 20/21 marca. W chwili gdy na jednej półkuli zachodzi zjawisko równonocy jesiennej, na drugiej jest to moment równonocy wiosennej.

    Uran − gazowy olbrzym, siódma w kolejności od Słońca planeta Układu Słonecznego. Jest także trzecią pod względem wielkości i czwartą pod względem masy planetą naszego systemu. Nazwa planety pochodzi od Uranosa, który był bogiem i uosobieniem nieba w mitologii greckiej (klasyczna greka: Οὐρανός), ojcem Kronosa (Saturna) i dziadkiem Zeusa (Jowisza). Choć jest widoczny gołym okiem, podobnie jak pięć innych planet, umknął uwadze starożytnych obserwatorów ze względu na niską jasność i powolny ruch po sferze niebieskiej. Sir William Herschel ogłosił odkrycie planety w dniu 13 marca 1781, po raz pierwszy w historii nowożytnej rozszerzając znane granice Układu Słonecznego. Uran to również pierwsza planeta odkryta przy pomocy teleskopu.

    Dodano: 01.09.2011. 00:19  


    Najnowsze