• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kandydat w konkursie Popularyzator Nauki 2010 - doc. dr hab. Zbigniew Trybuła

    24.11.2010. 09:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Doc. Zbigniew Trybuła jest przekonany, że fizyka niskich temperatur może być fascynująca zarówno dla najmłodszych, jak i dla starszych słuchaczy - także na Uniwersytecie Trzeciego Wieku. Jego warsztaty "Lato z Helem", czyli turnusy edukacyjne dla zdolnej młodzieży pełne eksperymentów i badań, doczekały się w tym roku 26. edycji. Kierownik Zakładu Fizyki Niskich Temperatur w Odolanowie Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu kandyduje - w kategorii Naukowiec/Instytucja naukowa - w VI edycji konkursu "Popularyzator Nauki", organizowanego przez serwis Nauka w Polsce PAP przy współpracy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

    "Mój pierwszy kontakt z działalnością naukową miał miejsce w czasie mojej nauki w III Liceum Ogólnokształcącym w Poznaniu. Brałem udział w pracach Młodzieżowego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Rezultatem tej działalności była praca maturalna pt. +Otrzymywanie i własności dielektryczne kryształów soli Seignette'a+, wykonana w Zakładzie Fizyki Kryształów Instytutu Fizyki Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu, pod kierunkiem prof. dr hab. Jadwigi Stankowskiej. W 1975 roku otrzymałem Nagrodę Młodych Talentów II Stopnia Kuratora Oświaty i Wychowania. Myślę, że to miało duży wpływ na mój wybór działalności naukowej oraz popularyzatorskiej" - wspomina w rozmowie z PAP doc. dr hab. Zbigniew Trybuła.

    W 1981 roku, po skończeniu studiów fizyki na UAM w Poznaniu, rozpoczął studia doktoranckie w Instytucie Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu i wraz z żoną, która też jest fizykiem, zamieszkał w Odolanowie. W 1975 r. powstała tam jedyna istniejąca w Polsce i w Europie niskotemperaturowa instalacja do odzysku helu z gazu ziemnego. W 1977 roku prof. dr hab. Jan Stankowski powołał do istnienia Zakład Fizyki Niskich Temperatur w Odolanowie, będący zamiejscową pracownią Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu.

      Lato z helem 2009.Źródło: Zbigniew Trybuła

    "Tu uczyliśmy się fizyki i techniki niskich temperatur. Działalność dydaktyczną i popularyzatorską zaszczepił w nas nasz Mistrz, prof. dr hab. Jan Stankowski, zmarły rok temu. To On zainicjował Warsztaty Naukowe +Lato z Helem+ dla uczniów szkół średnich i studentów 26 lat temu. Cieszę się, że wraz z moimi współpracownikami kontynuujemy i rozwijamy to dzieło" - oddaje zasługi zmarłemu profesorowi doc. Trybuła.

    Głównym tematem tegorocznych XXVI Warsztatów Naukowych "Lato z Helem" była kriogenika i nowe technologie. Młodzi badacze mogli wysłuchać wykładów prowadzonych przez wybitnych naukowców z całego kraju. Prelekcje były poświęcone m.in. molekularnej elektronice spinowej, nadprzewodnictwu w temperaturze pokojowej, kriogenice helowej w dużych laboratoriach badawczych, manipulacjom atomami i cząsteczkami za pomocą skaningowej mikroskopii próbnikowej.

    Gośćmi tegorocznego "Lata z Helem" byli: prof. Jerzy Janik z Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, prof. Karol Wysokiński z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, prof. Piotr Pierański z Politechniki Poznańskiej, prof. Maciej Chorowski z Politechniki Wrocławskiej, prof. Ryszard Czajka z Politechniki Poznańskiej, doc. Ryszard Rogacki z Instytutu Fizyki Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych we Wrocławiu oraz były uczeń "Lata z Helem" doc. Jan Martinek z Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu.

    Podczas XXV Warsztatów Naukowych "Lato z Helem" młodzież przeprowadzała eksperymenty, związane z niskimi temperaturami. Młodzi pasjonaci fizyki wysłuchali też wykładów o helu, zwanym w środowisku naukowym "arystokratą wśród gazów". Warsztatom towarzyszyła wystawa "Fascynujący świat fizyki".

    Lato z helem 2008.Źródło: Zbigniew Trybuła

    Młodzież zaprezentowała wyniki swoich badań oraz uczestniczyła w specjalnej sesji poświęconej jubileuszowi 25-lecia spotkań w Odolanowie. W miasteczku od 30 lat prowadzone są badania naukowe, w których wykorzystywany jest ciekły hel - najzimniejsza ciecz na Ziemi (-269 stopni Celsjusza). Zakład istnieje na terenie odolanowskiego PGNiG SA, w którym gaz skraplany jest na skalę przemysłową. Jest to jedna z pięciu takich firm na świecie.

    Większość uczestników zostało skierowanych na warsztaty z Krajowego Funduszu na Rzecz Dzieci. "To najzdolniejsza młodzież w kraju. Obecnie uczestnicy pierwszych edycji Warsztatów są już doktorami, docentami i profesorami. Tak bardzo zafascynowała ich kiedyś fizyka, że związali z nią całe swoje życie" - powiedział PAP doc. Trybuła.

    "Zależy nam na tym, by ludzie usłyszeli, że fizyka to coś fajnego. Jednocześnie pokazujemy, że trzeba się jej uczyć" - powiedziała koordynator warsztatów, Małgorzata Trybuła. Według dziekana wydziału fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu profesora Ryszarda Naskręckiego, warsztaty w Odolanowie mają niespotykany charakter, jest to chyba jedyne na świecie miejsce, gdzie młodzi ludzie prezentują wyniki swoich badań naukowych. "Poziom ich wystąpień jest imponujący, czasem porównywalny z pracami magisterskimi" - ocenił profesor.

    Przez 25 lat do Odolanowa przyjechało prawie stu wykładowców, którzy wygłosili ponad 230 wykładów dla 500 uczniów i studentów. "Warsztaty są znakomitym sposobem w kształtowaniu młodych adeptów fizyki, którzy w przyszłości będą tworzyć nowe technologie i rozwiązywać skomplikowane zagadnienia naukowe" - powiedział Trybuła.

    Uczony wraz z gronem współpracowników już przygotowuje przyszłoroczne XXVII, dość szczególne, bo przypadające w setną rocznicę odkrycia nadprzewodnictwa.

    Lato z Helem 2009. Źródło: Zbigniew Trybuła

    "Popularyzację i pokazanie piękna fizyki realizuję też poprzez liczne wykłady dla różnych środowisk, szczególnie uczniów szkół. Od 1994 roku było ich 54. W roku 2010, oprócz tradycyjnych Warsztatów Naukowych +Lato z Helem+, w czerwcu miałem wykład dla Uniwersytetu Dziecięcego w Ostrowie Wielkopolskim. Rok temu dla słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Wieruszowie. Fizyka niskich temperatur może być fascynująca zarówno dla najmłodszych, jak i dla starszych słuchaczy" - ocenia doc. Trybuła.

    W 2010 r. został również zaproszony jako wykładowca na Wakacyjny Kurs dla doktorantów z Europy, który odbył się w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN pod Genewą. Pod koniec września wygłosił też wykład i zaprezentował pokazy w III LO w Kaliszu w ramach Szkolnych Spotkań z Nauką.

    "Wraz z żoną zainicjowaliśmy koło naukowe w Gimnazjum im. Jana Pawła II w Odolanowie. Uczniowie już po raz drugi przygotowali wystawę interaktywną, którą zwiedziło ponad 1500 uczniów z całego powiatu ostrowskiego. W tym roku hasłem przewodnim było: +Chronisz, oszczędzasz, wygrywasz+, a w 2009 roku - +Fascynujący świat fizyki+. Cieszy nas, że w przygotowanie tych wystaw czynnie włączyło ponad 50 uczniów gimnazjum" - uczony dzieli się z PAP swoją satysfakcją.

    Od 1 kwietnia 1996 roku doc. Trybuła jest kierownikiem Zakładu Fizyki Niskich Temperatur w Odolanowie Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu. W latach 1990-1994 był przewodniczącym Rady Miasta i Gminy Odolanów I kadencji, od 20 października 2005 r. do 4 listopada 2007 r. przebywał na urlopie bezpłatnym, pełniąc funkcję senatora RP VI kadencji. Był członkiem senackich komisji: Nauki Edukacji i Sportu oraz Rodziny i Polityki Społecznej.

    PAP - Nauka w Polsce

    zak/ ekr/ kol/ agt/ bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Dariusz Wasik – polski fizyk, doktor habilitowany, profesor UW, były prodziekan ds. studenckich Wydziału Fizyki UW, obecny kierownik Studium Doktoranckiego. Pracuje w Zakładzie Fizyki Ciała Stałego Instytutu Fizyki Doświadczalnej Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii został utworzony w 1968 roku wraz z powołaniem do życia Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Powstał z połączenia odpowiednich wydziałów Filii Uniwersytetu Jagiellońskiego i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach. Zgodnie z zarządzeniem Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, z 31 lipca 1968 r., Wydział kontynuował kierunki kształcenia i działalność naukową scalonych jednostek. Jego historię tworzyły takie postacie, jak: prof. Marek Kuczma, matematyk, twórca polskiej szkoły równań funkcyjnych; prof. Andrzej Pawlikowski, fizyk, twórca katowickiej fizyki teoretycznej; prof. August Chełkowski, fizyk i polityk, twórca szkół naukowych na Śląsku: fizyki molekularnej i fizyki ciała stałego, jego działalność naukowa znalazła uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą. Jan Stankowski (ur. 1 stycznia 1934 w Poznaniu, zm. 4 września 2009 tamże) - polski fizyk, specjalista w zakresie nadprzewodnictwa oraz przemian fazowych, profesor nauk fizycznych, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk, współzałożyciel i dyrektor Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu.

    Pi of the Sky – naukowy projekt badawczy powstały z inicjatywy prof. Bohdana Paczyńskiego służący do automatycznej obserwacji nieba w poszukiwaniu rozbłysków optycznych pochodzenia kosmicznego. Aparatura zainstalowana jest w obserwatorium Uniwersytetu Warszawskiego w Las Campanas Observatory na pustyni Atacama w Chile. W realizacji projektu uczestniczy zespół naukowców i inżynierów z Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana, Instytutu Fizyki Doświadczalnej UW, Instytutu Systemów Elektronicznych Politechniki Warszawskiej, Wydziału Fizyki Politechniki Warszawskiej, Centrum Fizyki Teoretycznej PAN i Centrum Badań Kosmicznych PAN. Program Pi of the Sky działa od 2004 roku. Instytut Fizyki Uniwersytetu Opolskiego (IF UO) - jednostka dydaktyczno-naukowa należąca do struktur Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego. Dzieli się na 3 katedry, 1 zakład i 8 pracowni naukowych. Posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora. Prowadzi działalność dydaktyczną i badawczą związaną z spektroskopią atomową, fizyką plazmy i astrofizyką, strukturą elektronowa i atomową fazy skondensowanej, fizyką teoretyczną, biofizyką oraz dydaktyką fizyki. Instytut oferuje studia na kierunku fizyka. Aktualnie w instytucie kształci się studentów w trybie dziennym na studiach I (licencjat lub inzynier), II (mgr) i III (dr) stopnia oraz na studiach podyplomowych. Jego kadrę naukową tworzy 24 pracowników: 4 profesorów, 5 doktorów habilitowanych, 14 doktorów i 1 magister, zatrudnia też 5 pracowników naukowo-technicznych . Siedzibą instytutu jest Gmach Główny Uniwersytetu Opolskiego położony przy ulicy Oleskiej w Opolu, powstały w latach 50. XX wieku.

    Międzyuczelniane Centrum NanoBioMedyczne - centrum badawczo-dydaktyczne przy Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, zlokalizowane w Poznaniu przy ul. Umultowskiej 85 (na Kampusie Morasko). Służy także innym uczelniom z terenu Poznania: Uniwersytetowi Medycznemu, Uniwersytetowi Przyrodniczemu i Politechnice Poznańskiej. Działa we współpracy z Instytutem Fizyki Molekularnej PAN i dwudziestoma instytucjami naukowymi z całego świata. Mikołaj Łabowski (ur. 1935, zm. 18 października 2013) – polski fizyk, specjalista w zakresie akustyki molekularnej, profesor zwyczajny i dyrektor Instytutu Akustyki Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz prodziekan Wydziału Fizyki na tejże uczelni, Członek Honorowy Polskiego Towarzystwa Akustycznego.

    Maciej Lewenstein (ur. 1955 w Warszawie) – polski fizyk teoretyk o specjalności fizyka statystyczna, optyka kwantowa, sieci neuronowe. Magister Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego z 1978. Doktorat w Essen University (promotor prof. Fritz Haake) w 1983. Rozprawę habilitacyjną wykonał w Instytucie Fizyki Polskiej Akademii Nauk w 1986. Pracował jako PostDoc z laureatem Nagrody Nobla, prof. Royem Glauberem na Uniwersytecie Harvarda, potem zatrudniony był w Saclay (francuskim Centrum Badań Jądrowych - CEA), następnie jako profesor na Uniwersytecie w Hanowerze. Od 2005 r. pracuje w Instytucie Fotoniki (ICFO) w Castelldefels i Katalońskiej Instytucji Badań i Studiów Zaawansowanych w Barcelonie. Tytuł profesorski otrzymał 11 maja 1993 w dziedzinie nauk fizycznych. Alojzy Wrzeciono (ur. 4 czerwca 1923 w Tarnowie Opolskim, zm. 11 sierpnia 2003 w Poznaniu) – polski fizyk, profesor, specjalista w dziedzinie fizyki ciała stałego i ferromagnetyzmu. Wieloletni kierownik Zakładu Stopów Magnetycznych Instytutu Fizyki Molekularnej PAN w Poznaniu.

    Feynmana wykłady z fizyki – zapis wykładów wygłoszonych przez Richarda Feynmana dla studentów fizyki I i II roku na Caltechu (Kalifornijskim Instytucie Techniki) w latach 1961-1964. Publikacja ta została opracowana przez Feynmana, Roberta Leightona i Matthew Sandsa.

    Marek Szopa (ur. 1958) – profesor fizyki, pracownik Zakładu Fizyki Teoretycznej Wydziału Matematyki Fizyki i Chemii Uniwersytetu Śląskiego, Przewodniczący Rady Naukowej kierunku Ekonofizyka.

    Lucjan Jacak, prof. dr hab. inż. (ur. 6 czerwca 1952 r. w Wałbrzychu) – polski fizyk-teoretyk, członek Komitetu Fizyki PAN i od 1976 pracownik naukowy i wykładowca Instytutu Fizyki Politechniki Wrocławskiej. Zakład Optyki Atomowej – (w skrócie ZOA) zakład w Instytucie Fizyki im. M. Smoluchowskiego Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej (FAIS) UJ. Powstał w 1962 roku. W 2003 roku wydzielił się z ZOA Zakład Fotoniki.

    Józef Sienkiewicz (ur. 1954 w Pasłęku) – fizyk, specjalista z zakresu fizyki teoretycznej, fizyki atomowej, fizyki komputerowej oraz informatyki stosowanej, profesor zwyczajny na Politechnice Gdańskiej. W latach 2008 do 2012 dziekan na Wydziale Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej, od roku 2012 – prorektor ds. nauki Politechniki Gdańskiej. Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN – jeden z ośrodków badań z dziedziny fizyki Polskiej Akademii Nauk, znajduje się w dzielnicy Krakowa Bronowicach przy ulicy Walerego Eliasza-Radzikowskiego 152. Został utworzony w roku 1955 dzięki staraniom prof. Henryka Niewodniczańskiego. W roku 1988 Instytutowi nadano imię prof. Henryka Niewodniczańskiego. Współtwórcą Instytutu w jego obecnym kształcie był prof. Marian Mięsowicz.

    Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika – jeden z 17 wydziałów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Utworzony w 1993 roku w wyniku podziału Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii. Na Wydziale zatrudnionych jest około 200 osób, w tym 56 profesorów i doktorów habilitowanych oraz 75 nauczycieli akademickich w stopniu doktora lub magistra. Rada Naukowa Instytutu Fizyki posiada uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora oraz doktora habilitowanego nauk fizycznych, natomiast Rada Wydziału ma uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora oraz doktora habilitowanego nauk fizycznych w zakresie astronomii.

    Dodano: 24.11.2010. 09:04  


    Najnowsze