• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Laureat nagrody PTA o nowym projekcie YETI

    14.09.2011. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Dr Gracjan Maciejewski, który w niedzielę podczas otwarcia XXXV Zjazdu Polskiego Towarzystwa Astronomicznego odebrał Nagrodę Młodych, w wywiadzie udzielonym pismu "Kosmos - Tajemnice Wszechświata" przedstawił YETI - nowy globalny projekt obserwacyjny.

    "Projekt ma badać metodami fotometrycznymi wybrane młode gromady otwarte gwiazd w celu odkrycia w nich tranzytujących planet. Takie planety byłyby nie starsze niż kilka milionów lat, co umożliwiłoby bezprecedensowe badania wczesnych etapów ewolucji planetarnej" - powiedział astronom.

     

    Projekt YETI (ang. Young Exoplanet Transit Initiative), w którym biorą udział także toruńscy astronomowie, ma korzystać z kilkunastu obserwatoriów astronomicznych położonych na całej kuli ziemskiej. "To pozwala na prowadzenie ciągłych obserwacji, aby nie przegapić żadnego tranzytu" - wyjaśnił Maciejewski. W sieci znajdą się instrumenty o średnicach od pół metra do dwóch metrów.

    Astronom w wywiadzie przedstawił również swoje odkrycie potencjalnych planet. "Od 2009 roku wraz z międzynarodowym zespołem badawczym prowadzę obserwacje wybranych tranzytujących planet. W przypadku dwóch z nich - WASP-3 b i WASP-10 b - zauważyliśmy, że kolejne tranzyty wydają się następować cyklicznie nieco za wcześnie lub nieco za późno w porównaniu z modelem jednoplanetarnym" - powiedział Maciejewski.

    "Zaobserwowane odchyłki zinterpretowaliśmy jako przesłanki do istnienia dodatkowych planet. Modelowanie numeryczne wskazuje, że ich prawdopodobne masy są znacznie mniejsze niż WASP-3 b i WASP-10 b" - dodał.

    Młody naukowiec przypomniał również, że do obserwacji tranzytów wystarczy dobrej klasy teleskop amatorski. "Jeśli jego średnica wynosi 10-20 cm, a jako detektora używamy kamery CCD, wykonane obserwacje mogą mieć wartość naukową. Miłośnicy astronomii mają niemały wkład w badania tranzytujących planet" - podkreślił.

    Dr Gracjan Maciejewski jest pracownikiem naukowy Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 2009-2010 odkrył dwie potencjalne planety pozasłoneczne w układach WASP-3 oraz WASP-10, a wcześniej był członkiem zespołu, który odkrył planetę koło gwiazdy HD 17092. W pracy naukowej zajmuje się też badaniami gromad otwartych gwiazd oraz układów podwójnych gwiazd.

    Cały wywiad z laureatem Nagrody Młodych PTA ukaże się 20 września, w numerze pisma "Kosmos - Tajemnice Wszechświata" poświęconemu poszukiwaniu "drugiej Ziemi".

    PAP - Nauka w Polsce

    ast/ agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    SuperWASP (Wide Angle Search for Planets) – międzynarodowy program badawczy mający na celu wyszukiwanie planet pozasłonecznych. W 2006 roku ogłoszono odkrycie pierwszej planety, która nosi nazwę WASP-1 b. Obecnie (7 lipca 2013) w Encyklopedii pozasłonecznych układów planetarnych wymienione są 72 planety odkryte w ramach tego programu, 3 z nich zostały niezależnie odkryte w ramach Projektu HATNet. WASP-2b – planeta pozasłoneczna orbitująca wokół gwiazdy WASP-2. Znajduje się w gwiazdozbiorze Delfina, 469 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta metodą tranzytu w 2006 roku. WASP-14 b – planeta pozasłoneczna krążąca wokół gwiazdy WASP-14 w gwiazdozbiorze Wolarza. Znajduje się w odległości ok. 522 lat świetlnych od Ziemi. Ma masę ok. 7,3 mas Jowisza. Należy do gorących jowiszów, jednak charakteryzuje się wyjątkowo wysoką gęstością jak na ten typ planet, porównywalną z niektórymi planetami skalistymi. Jeden obieg macierzystej gwiazdy zajmuje jej tylko 2,24 dnia.

    WASP-3 c – planeta pozasłoneczna znajdująca się w kierunku konstelacji Lutni w odległości około 727 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta w 2010 roku przez międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez dra Gracjana Maciejewskiego z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jest to druga planeta w układzie gwiazdy WASP-3. WASP-13b – planeta pozasłoneczna typu gorący jowisz orbitująca wokół gwiazdy WASP-13. Planeta została odkryta w 2008 w ramach programu SuperWASP. Jej masa to około 0,5 MJ, a jej średnica wynosi od 1,06 do 1,21 średnicy Jowisza. Niska masa planety spowodowana jest najprawdopodobniej całkowitym brakiem jądra lub jego bardzo małą masą.

    WASP-3b – planeta pozasłoneczna oddalona od Ziemi o 727 lat świetlnych. Orbituje wokół gwiazdy WASP-3 znajdującej się w gwiazdozbiorze Lutni. WASP-3b została odkryta metodą tranzytu w ramach projektu SuperWASP. WASP-2b – planeta pozasłoneczna orbitująca wokół gwiazdy WASP-2. Znajduje się w gwiazdozbiorze Delfina, 469 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta metodą tranzytu w 2006 roku.

    WASP-17b – planeta pozasłoneczna orbitująca wokół gwiazdy WASP-17 znajdująca się w odległości 1000 lat świetlnych w gwiazdozbiorze Skorpiona odkryta w ramach programu WASP. WASP-1b – planeta pozasłoneczna oddalona od Ziemi o 1239 lat świetlnych. Orbituje wokół gwiazdy WASP-1 w gwiazdozbiorze Andromedy. WASP-1b została odkryta metodą tranzytu w 2006 roku w ramach projektu SuperWASP. W podziękowaniu za pomoc udzieloną przez region La Palma odkrywcy nadali planecie alternatywne oznaczenie Garafia-1.

    WASP-12 b – planeta pozasłoneczna typu gorący jowisz odkryta w 2008 w ramach programu WASP, znajdująca się w odległości ok. 1200 lat świetlnych od Ziemi. Orbituje wokół gwiazdy macierzystej w odległości zaledwie 0,0208 j.a. (1/50 odległości Ziemi od Słońca). Jeden "rok" (okres orbitalny) wynosi 1,09 ziemskiego dnia. Temperatura na powierzchni planety wynosi ok. 2500K. Tak mała odległość planety od jej gwiazdy powoduje że jest ona zniekształcana i niszczona przez swoją gwiazdę. Planeta ta ma masę wynoszącą 1,4 masy Jowisza i średnicę 1,8 średnicy Jowisza. Objętość WASP-12 b jest sześciokrotnie większa od Jowisza. Mechanizmem prowadzącym do "nadęcia" planety do tak nieoczekiwanych wymiarów są siły pływowe wywołane grawitacją gwiazdy macierzystej.

    Astronomia optyczna jest działem astronomii obserwacyjnej badającym promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie światła widzialnego oraz pobliskich zakresów widma elektromagnetycznegopodczerwieni i ultrafioletu, docierające od ciał niebieskich. Obecnie obiektami badań astronomii optycznej są planety Układu Słonecznego, księżyce, planetoidy, gwiazdy, gromady gwiazd, mgławice i całe Galaktyki. Współczesne teleskopy nie są jeszcze w stanie obserwować (poza nielicznymi wyjątkami) planet pozasłonecznych, planowane są jednak urządzenia oraz misje kosmiczne, mające na celu takie badania (E-ELT, Terrestrial Planet Finder). Astronomia optyczna posługuje się kilkoma zasadniczymi metodami obserwacji:

    WASP-11 b/HAT-P-10 b (WASP-11/HAT-P-10 b) – planeta pozasłoneczna odkryta w 2008, położona w gwiazdozbiorze Perseusza i oddalona ok. 125 (+6/-5) lat świetlnych od Ziemi. Należy do typu gorących jowiszy. WASP-11 b/HAT-P-10 b (WASP-11/HAT-P-10 b) – planeta pozasłoneczna odkryta w 2008, położona w gwiazdozbiorze Perseusza i oddalona ok. 125 (+6/-5) lat świetlnych od Ziemi, należy do typu gorących jowiszy.

    Dodano: 14.09.2011. 00:11  


    Najnowsze