• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Łowcy meteorytów prowadzą poszukiwania w Polsce

    20.07.2011. 08:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Geoffrey Notkin i Steve Arnold, łowcy meteorytów z programu stacji Discovery "Meteorite Men", rozpoczęli badania na terenie Rezerwatu Meteoryt Morasko w Poznaniu. Podobne badania przeprowadzą także w okolicach Pułtuska.

    "Efekty ich pracy w postaci dwóch odcinków trzeciej już serii programu ukażą się w USA w listopadzie, a na początku 2012 roku w Polsce" - powiedział we wtorek na konferencji prasowej Adam Lemański, rzecznik sieci Discovery na Europę Środkową.

    Steve Arnold jest zawodowym łowcą meteorytów z 20-letnim stażem, w 2005 roku odnalazł 650-kilogramowy - największy dotąd odkryty - meteoryt żelazno-kamienny. Geoffrey Notkin to łowca, naukowiec, fotograf i autor wielu publikacji o meteorytach. W Poznaniu kontynuują oni podróż po miejscach na świecie, gdzie spadły kosmiczne kamienie. Ekipa "Meteorite Men" przed przyjazdem do Polski odwiedziła Szwecję i Rosję.

    "Mamy w tym konkretnym przypadku niezwykle gościnną ofertę od profesora Andrzeja Muszyńskiego z instytutu geologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, na przeszukiwanie obszaru rezerwatu. Nie robimy tego dla zysku własnego, podpisaliśmy umowę z uniwersytetem, że wszelkie znaleziska jemu przekażemy, lecz pobyt tu i zrobione w tym czasie zdjęcia stanowią dużą wartość dla nas i naszego programu" - powiedział Geoffrey Notkin.

    Ekipa odkrywców ma nowoczesny detektor metalu, który pozwala na głębokie przeczesywanie ziemi w poszukiwaniu metali.

    "Jest szansa, że coś znajdą, bo nikt do tej pory nie szukał tak głęboko" - powiedział prof. Andrzej Muszyński z poznańskiego uniwersytetu.

    Rezerwat Meteoryt Morasko to zespół kraterów powstałych w wyniku upadku meteorytu, znajdujący się na stoku Góry Moraskiej. Grupa siedmiu kraterów położona jest na południowym stoku tego wzgórza, około 0,5 km na zachód od wsi Morasko. Teren ten, o powierzchni ok. 55 hektarów, uznano w 1976 roku za rezerwat przyrody.

    Kratery powstały w wyniku uderzenia w ziemię odłamków dużego meteorytu żelaznego (tzw. syderytu), należącego prawdopodobnie do roju Perseidów, z którym Ziemia spotyka się w połowie sierpnia każdego roku. Do zderzenia doszło pomiędzy 4000 a 3000 r. p.n.e., z północnego wschodu nad Europę nadleciała duża bryła żelaza, która w atmosferze rozpadła się na wiele kawałków.

    "Największy krater ma ok. 60 metrów średnicy, meteoryt w całości musiał ważyć kilkaset ton, jednak w momencie uderzenia roztrzaskał się na setki kawałków. Jak dotąd łączna waga znalezionych kawałków meteorytu to około 1000 kg" - powiedział podczas spotkania z dziennikarzami prof. Muszyński.

    Drugi teren, który będą badać poszukiwacze, to rejon wokół Pułtuska (mazowieckie). Meteoryt Pułtusk spadł 30 stycznia 1968 roku, rozproszył się na większym obszarze; był to największy zanotowany deszcz meteorytu kamiennego na skalę światową.

    Meteoryty to cenne bryły pozaziemskie, mające wartość naukową, ale także kolekcjonerską oscylującą od kilku do kilku tysięcy dolarów za gram. Najdroższy meteoryt, jaki znaleźli i sprzedali Notkin i Arnold, kosztował nabywcę 300 tys. dolarów.

    PAP - Nauka w Polsce

    kpr/ hes/ agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Nakhla – meteoryt kamienny pochodzący z Marsa, należący do grupy meteorytów SNC. Upadek meteorytu nastąpił w postaci deszczu meteorytowego, ok. 40 kamieni, z których największy miał masę 1,8 kg, około godziny 9:00 28 czerwca 1911 roku w miejscowości El Nakhla el Baharia, niedaleko Aleksandrii. Jest wulkaniczną skałą, która powstała 1,2 mld lat temu. Jest jednym z ponad 16 meteorytów, które zostały wyrzucone z powierzchni Marsa i po milionach lat przebywania w przestrzeni międzyplanetarnej spadły na Ziemię. Meteoryt Nakhla dał początek nazwie grupy meteorytów kamiennych nakhlity. Korra Korrabes – meteoryt kamienny należący do chondrytów oliwinowo-bronzyowych H3. Pierwszy okaz meteorytu znaleziony został w listopadzie 1996 roku. Pewien farmer podczas szukania w korycie wyschniętej rzeki meteorytów Gibeon natknął się na kamień ważący 22 kg. W pobliżu znalazł jeszcze 11 innych mniejszych fragmentów meteorytu, w sumie zebrał 18 kg materii meteorytowej. W 2000 roku znaleziono jeszcze setki kolejnych kawałków meteorytu. Największy okaz wmurowany był w ogrodzenie okalające ogród. Jak dotąd zebrano około 120 kg materii meteorytowej. Meteoryt Korra Korrabes w swojej strukturze posiada ładnie wykształcone chondry zawierające szkliwo. Shergottyt – typ meteorytu kamiennego należącego do achondrytów. Jest skałą magmową. Nazwa tej grupy meteorytów pochodzi od meteorytu Shergotty, który spadł 25 sierpnia 1865 roku w miejscowości Shergotty w Indiach. Shergottyty wchodzą w skład podgrupy achondrytów nazywanej też SNC, do której zaliczają się jeszcze nakhlity i chassignity. Badania meteorytów zaliczanych do Shergottytów wykazały, że pochodzą one z powierzchni Marsa i powstały ze skał bazaltowych przeobrażonych pod wpływem uderzenia.

    Mbale – meteoryt kamienny zaliczany do chondrytów oliwinowo-hiperstenowych L 6/5. Meteoryt spadł w postaci deszczu meteorytów 14 sierpnia 1992 roku w Ugandzie w mieście Mbale i jego okolicach. Największy fragment meteorytu miał masę 27,4 kg i został znaleziony w okolicach więzienia w mieście Mbale. Ocenia się, że meteoroid przed wejściem w ziemską atmosferę ważył około 1000 kg. Gęstość meteorytu wynosi ok. 3,5 g/cm. Zebrane meteoryty w większości trafiły do Narodowego Muzeum Przyrodniczego w Leiden, w Holandii. W Polsce fragment o wadze 15,3 g znajduje się w kolekcji Olsztyńskiego Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego. Jilin (inna nazwa: Kirin) – meteoryt kamienny należący do chondrytów oliwinowo-bronzytowych H 5, spadły w postaci deszczu meteorytowego 8 marca 1976 roku w pobliżu chińskiej miejscowości Jilin. Upadek meteorytu Jilin obserwowany był około godziny 15.00. Największy znaleziony fragment meteorytu ważył 1770 kg.

    Nakhla – meteoryt kamienny pochodzący z Marsa, należący do meteorytów SNC. Upadek meteorytu nastąpił w postaci deszczu meteorytowego, ok. 40 kamieni, z których największy miał masę 1,8 kg, około godziny 9:00 28 czerwca 1911 roku w miejscowości El Nakhla el Baharia, niedaleko Aleksandrii. Jest skałą magmową podobną do diabazu, która powstała 1,3 mld lat temu. Inne meteoryty marsjańskie o takim składzie nazywa się nakhlitami; znanych jest 14 takich meteorytów, które zostały wyrzucone z powierzchni Marsa i po milionach lat przebywania w przestrzeni międzyplanetarnej spadły na Ziemię. Meteoryt Morasko – rezerwat przyrodniczo-astronomiczny utworzony 24 maja 1976 roku, o powierzchni 54,5 ha. Znajduje się on w północnej części Poznania, na Morasku i graniczy bezpośrednio z Suchym Lasem. Na jego terenie mieszczą się kratery, które zdaniem większości badaczy powstały w wyniku upadku meteorytu Morasko ok. 5 tys. lat temu. Rezerwat podlega Nadleśnictwu Łopuchówko, a bezpośrednią opiekę nad nim sprawuje Leśnictwo Marianowo.

    Quija (inna nazwa: Qujia)– meteoryt kamienny należący do chondrytów oliwinowo-bronzytowych H, spadły w 20 marca 1990 roku w chińskiej prowincji Jilin o godzinie 12,40 miejscowego czasu. Spadek meteorytu zaobserwowali miejscowi rolnicy, którzy po znalezieniu rozbili go na kawałki. Największy fragment ma masę 15 kg, pozostałe mają w sumie masę 2,45 kg. Meteoryt Quija jest jednym z siedmiu oficjalnie zatwierdzonych meteorytów w tej prowincji. Allende – meteoryt kamienny należący do chondrytów węglistych C3, który spadł w postaci deszczu meteorytowego 8 lutego 1969 roku w Meksyku w prowincji Chihuahua. Obszar spadku meteorytu Allende obejmował teren o długości 50 km i szerokości 10 km. Ogólną masę zebranych kamieni ocenia się na 2 tony. Największy ważył 110 kg. Jeden z okazów meteorytu znajduje się w Obserwatorium Astronomicznym w Olsztynie.

    Zagami – meteoryt kamienny spadły 3 października 1962 roku w prowincji Katsina w Nigerii. Meteoryt jest pochodzenia marsjańskiego i należy do Shergottytów. Spadek meteorytu był zaobserwowany przez miejscowego rolnika. Meteoryt wbił się na głębokość 2 metrów i po wydobyciu miał masę 18 kg.. Meteoryt Zagami jest jak dotąd największym pojedynczym okazem pochodzącym z Marsa jaki znaleziono na Ziemi do tej pory.

    Łowicz (inne nazwy: Lowick, Lowicz) – meteoryt żelazno-kamienny typu mezosyderyt, który spadł na południe od Łowicza w postaci deszczu meteorytowego w nocy z 11 na 12 listopada 1935 roku. Fragmenty meteorytu Łowicz znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Ziemi PAN, Muzeum Geologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego i w Obserwatorium Astronomicznym w Krakowie. Największy meteoryt o wadze blisko 10 kg znaleziono w okolicach wsi Krępa, mniejsze znajdowano we wsiach: Reczyce, Wrzeczko, Seligów.

    Juancheng (inna nazwa: Heze) – meteoryt kamienny należący do chondrytów oliwinowo-bronzytowych H 5, spadły w postaci deszczu meteorytowego 15 lutego 1997 roku w prowincji Szantung w Chinach. Upadek meteorytu Juancheng obserwowany był o godzinie 15.23 (UT). Najpierw zaobserwowano przelot dymiącego i sypiącego iskrami bolidu ze wschodu na zachód, który w pewnym momencie głośno eksplodował, obsypując ponad tysiącami drobnych kamieni obszar nad Żółtą Rzeką. Z obszaru upadku zebrano ponad 100 kg materii meteorytowej a największy znaleziony fragment ważył 2,7 kg. Jeden z kamieni przebił dach domu i wpadł do garnka stojącego na piecu. Henbury – meteoryt żelazny należący do oktaedrytów typu III AB znaleziony w 1931 roku niedaleko miejscowości Henbury w Australii w Terytorium Północnym przez zorganizowaną ekspedycję naukową z Uniwersytetu Australii Południowej. Na miejscu spadku meteorytu odkryto 13 kraterów uderzeniowych i zebrano jak dotąd 1200 kg. Masę meteorytu przed spadkiem na Ziemię ocenia się na 2000 ton.

    Yamato 791197 (Y-791197) – meteoryt kamienny pochodzenia księżycowego o masie 52,4 g znaleziony 20 listopada 1979 roku na Antarktydzie przez japońską wyprawę naukową z National Institute of Polar Research. Meteoryt Yamato 791197 jest pierwszym znalezionym na Ziemi meteorytem pochodzenia księżycowego. Stwierdzono to dopiero po odkryciu meteorytu ALHA 81005 18 stycznia 1982 roku. Wykazuje też duże podobieństwo do meteorytu MIL 07006, znalezionego w miejscu oddalonym od niego o ok. 2500 km. Prawdopodobnie materia tych dwóch meteorytów pochodzi z tego samego krateru księżycowego. Bo Xian (inna nazwa: Boxian) – meteoryt kamienny należący do amfoteryty LL 3,9, spadły w 1977 roku w chińskiej prowincji Anhui. Z miejsca upadku meteorytu pozyskano 7,5 kg materii meteorytowej. Meteoryt Bo Xian jest jednym z czterech meteorytów znalezionych w prowincji Anhui.

    Songyuan – meteoryt kamienny należący do chondrytów oliwinowo-hiperstenowych L 6, spadły 15 sierpnia 1993 roku w chińskiej prowincji Jilin. Meteoryt spadł w godzinach 14,30-15,00 czasu lokalnego. Na powierzchni około 10 kilometrów kwadratowych w okolicach wsi Fuyu w pobliżu miasta Songyuan znaleziono cztery fragmenty. Masa trzech to: 28 kg, 6,4 kg, 2,5 kg, masa czwartego odłamka nie jest znana. Największy fragment wydobyto z dołu o głębokości 60 cm. Całkowita masa meteorytu jaką obecnie dysponuje się wynosi zatem 36,9 kg. Meteoryt Songyuan jest jednym z siedmiu zatwierdzonych meteorytów znalezionych w tej prowincji. Seeläsgen (inna nazwa: Przełazy) – meteoryt żelazny należący do oktaedrytów IA znaleziony w miejscowości Przełazy w Polsce. Bryła meteorytu ważąca około 102 kg została przypadkowo odkopana w trakcie prac melioracyjnych na łące przez rolnika z Przełazów. Bryła żelaza została sprzedana kowalowi w Sulechowie, gdzie w 1847 roku natknął się na nią pewien mechanik. Kiedy okazało się, że odcięta próbka pochodzi z meteorytu, został on przewieziony do Wrocławia. Odkrycie meteorytu Seeläsgen nastąpiło kilka miesięcy po spadku meteorytu Braunau, w którym zostały zidentyfikowane linie Neumanna występujące również w meteorycie Seeläsgen. Meteoryt Seeläsgen ma typową budowę dla przedstawicieli grupy IA oktaedrytów. Posiada liczne wrosty troilitu, schreibersytu oraz grafitu. W znanych fragmentach meteorytu jedynie cohenit występuje w nietypowo małych ilościach. Przypuszcza się, że meteoryty Morasko i Seeläsgen mogą pochodzić z jednego spadku. Obecnie w Polsce meteoryt Seeläsgen znajduje się w zbiorach: Muzeum Mineralogiczne we Wrocławiu, Olsztyńskim Planetarium, Muzeum Ziemi PAN w Warszawie i Muzeum Geologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

    Fuyang – meteoryt kamienny , spadły w czerwcu 1977 roku w chińskiej prowincji Anhui. Z miejsca upadku meteorytu pozyskano trzy fragmenty o łącznej masie ok. 2,5 kg. Meteoryt Fuyang jest jednym z czterech meteorytów znalezionych w prowincji Anhui. Lodranity (Łodranity) – według klasyfikacji grupa meteorytów należąca do meteorytów żelazno-kamiennych. W swoim składzie posiadają ziarna oliwinu i piroksenu podobnie jak urelity, ale z domieszką około 20% okruchów metalu. Meteoryty tej grupy są rzadko spotykane. Nazwę tej grupie dał meteoryt, który spadł 1 października 1868 w miejscowości Lordan na terenie dzisiejszego Pakistanu.

    Dodano: 20.07.2011. 08:47  


    Najnowsze