• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Meteoryt z Mazur trafił do olsztyńskiego planetarium

    18.02.2012. 17:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl


    Trzy niewielkie kawałki meteorytu, który spadł w ubiegłym roku na gospodarstwo agroturystyczne w Sołtmanach koło Kruklanek (woj. warmińsko-mazurskie), trafiły do kolekcji planetarium w Olsztynie.




    Meteoryt będą mogli już od niedzieli oglądać widzowie, którzy przyjdą na seanse zorganizowane w 539. rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika. 19 lutego odbędzie się inauguracja nowego cyfrowego systemu projekcji w planetarium.

    Fragmenty meteorytu przekazała placówce Alfreda Lewandowska, właścicielka gospodarstwa agroturystycznego. Meteoryt został wyeksponowany w holu planetarium. Znajduje się w gablocie z opisem i mapą, na której zaznaczono miejsce uderzenia.

    Meteoryt Sołtmany jest pierwszym od 17 lat, który spadł w Polsce - 30 kwietnia 2011 roku o godz. 6.06 rano, na pomieszczenie gospodarcze. Jego masa wynosi 1066 g.

    Meteoryt Sołtmany dołączył do kolekcji kosmicznych nabytków w olsztyńskim planetarium. Liczy ona ponad 180 egzemplarzy różnych typów meteorytów: kamiennych, żelaznych i żelazno-kamiennych. Jest wśród nich meteoryt pochodzący z Marsa i meteoryt księżycowy. Planetarium w Olsztynie ma także największy w Polsce meteoryt Gibeon (znaleziony w Namibii) o wadze prawie 30 kilogramów.

    PAP - Nauka w Polsce

    ali/ je/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Mbale – meteoryt kamienny zaliczany do chondrytów oliwinowo-hiperstenowych L 6/5. Meteoryt spadł w postaci deszczu meteorytów 14 sierpnia 1992 roku w Ugandzie w mieście Mbale i jego okolicach. Największy fragment meteorytu miał masę 27,4 kg i został znaleziony w okolicach więzienia w mieście Mbale. Ocenia się, że meteoroid przed wejściem w ziemską atmosferę ważył około 1000 kg. Gęstość meteorytu wynosi ok. 3,5 g/cm. Zebrane meteoryty w większości trafiły do Narodowego Muzeum Przyrodniczego w Leiden, w Holandii. W Polsce fragment o wadze 15,3 g znajduje się w kolekcji Olsztyńskiego Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego. Gibeon – meteoryt żelazny należący do oktaedrytów grupy IV A. Fragmenty tego meteorytu znajdowane są na terenie dzisiejszej Namibii. W 1836 roku po raz pierwszy, angielski astronom John Herschel, zidentyfikował znajdowane na terenie zrzutu bryły żelaza jako meteoryty żelazne. W meteorycie Gibeon zawartość niklu wynosi 7,68%. W Polsce meteoryt Gibeon można oglądać w Planetarium im. Władysława Dziewulskiego w Toruniu, oraz w Obserwatorium Astronomicznym w Olsztynie. Bjurböle – meteoryt kamienny należący do chondrytów zwyczajnych, który spadł 12 marca 1899 roku na zamarzniętą powierzchnię Morza Bałtyckiego u wybrzeży Finlandii. Jego masę ocenia się na ponad 300 kg. W chwili upadku rozkruszył się na wiele fragmentów. Największy fragment waży 80 kg. Jeden z okazów meteorytu Bjurböle znajduje się też w Olsztyńskim Planetarium i Obserwatorium Astronomicznym.

    Nakhla – meteoryt kamienny pochodzący z Marsa, należący do grupy meteorytów SNC. Upadek meteorytu nastąpił w postaci deszczu meteorytowego, ok. 40 kamieni, z których największy miał masę 1,8 kg, około godziny 9:00 28 czerwca 1911 roku w miejscowości El Nakhla el Baharia, niedaleko Aleksandrii. Jest wulkaniczną skałą, która powstała 1,2 mld lat temu. Jest jednym z ponad 16 meteorytów, które zostały wyrzucone z powierzchni Marsa i po milionach lat przebywania w przestrzeni międzyplanetarnej spadły na Ziemię. Meteoryt Nakhla dał początek nazwie grupy meteorytów kamiennych nakhlity. Quija (inna nazwa: Qujia)– meteoryt kamienny należący do chondrytów oliwinowo-bronzytowych H, spadły w 20 marca 1990 roku w chińskiej prowincji Jilin o godzinie 12,40 miejscowego czasu. Spadek meteorytu zaobserwowali miejscowi rolnicy, którzy po znalezieniu rozbili go na kawałki. Największy fragment ma masę 15 kg, pozostałe mają w sumie masę 2,45 kg. Meteoryt Quija jest jednym z siedmiu oficjalnie zatwierdzonych meteorytów w tej prowincji.

    Allende – meteoryt kamienny należący do chondrytów węglistych C3, który spadł w postaci deszczu meteorytowego 8 lutego 1969 roku w Meksyku w prowincji Chihuahua. Obszar spadku meteorytu Allende obejmował teren o długości 50 km i szerokości 10 km. Ogólną masę zebranych kamieni ocenia się na 2 tony. Największy ważył 110 kg. Jeden z okazów meteorytu znajduje się w Obserwatorium Astronomicznym w Olsztynie. Fuyang – meteoryt kamienny , spadły w czerwcu 1977 roku w chińskiej prowincji Anhui. Z miejsca upadku meteorytu pozyskano trzy fragmenty o łącznej masie ok. 2,5 kg. Meteoryt Fuyang jest jednym z czterech meteorytów znalezionych w prowincji Anhui.

    Zhaodong – meteoryt kamienny należący do chondrytów oliwinowo-hiperstenowych L4, spadły 25 października 1984 roku w prowincji Heilongjiang w Chinach o godzinie 15.05. Meteoryt Zhaodong jest pierwszym meteorytem znalezionym w tej prowincji. Upadek meteorytu widziany był w postaci kuli ognia. Na miejscu spadku pozyskano cztery fragmenty meteorytu o łącznej masie 42 kg. Znalezione kawałki miały masę: 25 kg, 14,5 kg, 1,6 kg, 0,8 kg. Muonionalusta – meteoryt żelazny należący do oktaedrytów grupy IV A. Fragmenty tego meteorytu znajdowane są w gminie Pajala, na terenie północnej Szwecji, około 150 km na północ od koła podbiegunowego. Po raz pierwszy znaleziony w 1906 roku. W meteorycie Muonionalusta zawartość niklu wynosi 8,42%. W sumie znaleziono kilkaset kilogramów tego meteorytu.

    Korra Korrabes – meteoryt kamienny należący do chondrytów oliwinowo-bronzyowych H3. Pierwszy okaz meteorytu znaleziony został w listopadzie 1996 roku. Pewien farmer podczas szukania w korycie wyschniętej rzeki meteorytów Gibeon natknął się na kamień ważący 22 kg. W pobliżu znalazł jeszcze 11 innych mniejszych fragmentów meteorytu, w sumie zebrał 18 kg materii meteorytowej. W 2000 roku znaleziono jeszcze setki kolejnych kawałków meteorytu. Największy okaz wmurowany był w ogrodzenie okalające ogród. Jak dotąd zebrano około 120 kg materii meteorytowej. Meteoryt Korra Korrabes w swojej strukturze posiada ładnie wykształcone chondry zawierające szkliwo.

    Shergottyt – typ meteorytu kamiennego należącego do achondrytów. Jest skałą magmową. Nazwa tej grupy meteorytów pochodzi od meteorytu Shergotty, który spadł 25 sierpnia 1865 roku w miejscowości Shergotty w Indiach. Shergottyty wchodzą w skład podgrupy achondrytów nazywanej też SNC, do której zaliczają się jeszcze nakhlity i chassignity. Badania meteorytów zaliczanych do Shergottytów wykazały, że pochodzą one z powierzchni Marsa i powstały ze skał bazaltowych przeobrażonych pod wpływem uderzenia.

    Braunau – meteoryt żelazny należący do heksaedrytów, typu II AB, który spadł 14 lipca 1847 roku w mieście Broumov w Czechach. W meteorycie Braunau po raz pierwszy zidentyfikowane zostały przez Franza Ernesta von Neumanna, badacza meteorytów, linie Neumanna. Fragment meteorytu Braunau znajduje się w kolekcji Muzeum Mineralogicznym we Wrocławiu. Seeläsgen (inna nazwa: Przełazy) – meteoryt żelazny należący do oktaedrytów IA znaleziony w miejscowości Przełazy w Polsce. Bryła meteorytu ważąca około 102 kg została przypadkowo odkopana w trakcie prac melioracyjnych na łące przez rolnika z Przełazów. Bryła żelaza została sprzedana kowalowi w Sulechowie, gdzie w 1847 roku natknął się na nią pewien mechanik. Kiedy okazało się, że odcięta próbka pochodzi z meteorytu, został on przewieziony do Wrocławia. Odkrycie meteorytu Seeläsgen nastąpiło kilka miesięcy po spadku meteorytu Braunau, w którym zostały zidentyfikowane linie Neumanna występujące również w meteorycie Seeläsgen. Meteoryt Seeläsgen ma typową budowę dla przedstawicieli grupy IA oktaedrytów. Posiada liczne wrosty troilitu, schreibersytu oraz grafitu. W znanych fragmentach meteorytu jedynie cohenit występuje w nietypowo małych ilościach. Przypuszcza się, że meteoryty Morasko i Seeläsgen mogą pochodzić z jednego spadku. Obecnie w Polsce meteoryt Seeläsgen znajduje się w zbiorach: Muzeum Mineralogiczne we Wrocławiu, Olsztyńskim Planetarium, Muzeum Ziemi PAN w Warszawie i Muzeum Geologicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.

    Lodranity (Łodranity) – według klasyfikacji grupa meteorytów należąca do meteorytów żelazno-kamiennych. W swoim składzie posiadają ziarna oliwinu i piroksenu podobnie jak urelity, ale z domieszką około 20% okruchów metalu. Meteoryty tej grupy są rzadko spotykane. Nazwę tej grupie dał meteoryt, który spadł 1 października 1868 w miejscowości Lordan na terenie dzisiejszego Pakistanu. Duan – meteoryt żelazny znaleziony w regionie autonomicznym Kuangsi w Chinach. Meteoryt Duan jest jednym z sześciu zatwierdzonych meteorytów znalezionych w tej prowincji. Data znalezienia meteorytu nie jest znana.

    Brahin – meteoryt żelazno-kamienny należący do pallasytów. Fragmenty tego meteorytu znajdowane są na terenie dzisiejszej Białorusi w rejonie miasta Homel. Bo Xian (inna nazwa: Boxian) – meteoryt kamienny należący do amfoteryty LL 3,9, spadły w 1977 roku w chińskiej prowincji Anhui. Z miejsca upadku meteorytu pozyskano 7,5 kg materii meteorytowej. Meteoryt Bo Xian jest jednym z czterech meteorytów znalezionych w prowincji Anhui.

    Dodano: 18.02.2012. 17:19  


    Najnowsze