• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Na niebie pojawiły się pierwsze Orionidy

    10.10.2011. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Rozpoczęła się aktywność Orionidów - jednego z najciekawszych rojów meteorów na naszym niebie - poinformował PAP dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. 


    Orbita sławnej komety Halley'a przecina się z orbitą Ziemi w dwóch miejscach. Materiał pozostawiony przez kometę w jednym z tych miejsc daje meteory z roju Eta Aquarydów, a w drugim z roju Orionidów. W tym drugim przypadku materiał kometarny jest rozrzucony na tak dużym obszarze, że Ziemia przechodzi przezeń od około 2 października do 7 listopada i w tych właśnie dniach możemy obserwować meteory z roju Orionidów. W ziemską atmosferę wchodzą one z prędkością 66 km/s, a więc należą do najszybszych zjawisk meteorowych na naszym niebie.

    Na samym początku i końcu okresu aktywności możemy liczyć na pojedyncze zjawiska. Orionidy mają jednak bardzo szerokie maksimum przez co, od 19 do 24 października będzie można obserwować nawet kilkanaście meteorów na każdą godzinę obserwacji. Samo maksimum aktywności roju występuje zwykle w okolicach 21-22 października i wtedy w ciągu godziny może się pojawić od 20 do 50 meteorów.

    Orionidy najlepiej obserwować w drugiej połowie nocy. Wtedy bowiem radiant roju (czyli miejsce, z którego zdają się wybiegać meteory), leżący na granicy gwiazdozbiorów Oriona i Bliźniąt, znajduje się wysoko nad horyzontem. Tak więc największej liczby spadających gwiazd powinniśmy w Polsce oczekiwać w godzinach 2-5 nad ranem.

    Warto dodać, że Orionidy są znane z tego, iż lubią sprawiać niespodzianki. To bardzo skomplikowany strumień kosmicznej materii, który często pokazuje dodatkowe maksima aktywności i charakteryzuje się złożoną strukturą radiantu. Na przykład, w latach 1993 i 1998, Orionidy popisały się aktywnością sięgającą 50 meteorów na godzinę nie w samym maksimum lecz w nocy z 17 na 18 października.

    Ciekawe były też lata 2006 i 2007, bo w każdym z nich, Orionidy popisały się wyższą niż zwykle aktywnością - momentami dochodzącą do 50-70 meteorów na godzinę.

    W tym roku warunki do obserwacji roju są średnie. Ostatnia kwadra wypada 20 października i Księżyc jest widoczny w drugiej połowie nocy, a więc wtedy, kiedy najlepiej obserwować Orionidy. W dniach 19-21 października blask naszego naturalnego satelity będzie jeszcze przeszkadzał w obserwacjach. Później, z dnia na dzień, warunki będą lepsze, a w okolicach 23-24 października zrobią się już bardzo dobre. 

    PAP - Nauka w Polsce

    aol/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    chi Orionidy (χ Orionidy, XOR) – rój meteorów aktywny od 25 listopada do 31 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Oriona, w pobliżu gwiazdy χ Oriona. Maksimum roju przypada na 2 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 28 km/s. epsilon Geminidy (ε Geminidy, EGE) – rój meteorów aktywny od 14 do 27 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Maksimum roju przypada na 18 października, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 2 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 70 km/s. Zmienna aktywność roju powodowała, że rój ten bywał pomijany w obserwacjach i badaniach. Stosunkowa duża zmienność położenia radiantu roju wskazuje, że jest to stosunkowo młody strumień. Orionidy (ORI) – rój meteorów związany z kometą Halleya (tak jak Akwarydy). Radiant znajduje się na pograniczu konstelacji Oriona i Bliźniąt. Rój jest widoczny pomiędzy 16 a 30 października. Maksimum ma miejsce 21 października. W jego trakcie spada ok. 20-30 meteorów na godzinę. W 1936 roku notowano rekordowo 50 meteorów na godzinę. Prędkość roju wynosi 66 km/s.

    Leo Minorydy (LMI) – rój meteorów aktywny od 19 do 27 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Małego Lwa. Maksimum roju przypada na 23 października, jego aktywność jest niska, a obfitość wynosi 2 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 62 km/s. Ursydy (URS) – rój meteorów związany z kometą 8P/Tuttle, który możemy obserwować od 17 do 26 grudnia. Maksimum roju przypada na 22-23 grudnia. Obfitość roju wynosi ok. 10 zjawisk na godzinę a jego radiant znajduje się w Małej Niedźwiedzicy w pobliżu gwiazdy β UMi. Prędkość meteorów z roju wynosi 34 km/s. Dwukrotnie, w 1945 i 1986 roku, odnotowano wysoką aktywności tego roju, wówczas jego obfitość sięgała 100 meteorów w ciągu godziny.

    Październikowe Arietidy (OAR) – coroczny rój meteorów aktywny od 1 do 31 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Barana. Maksimum roju przypada na 8 października, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 28 km/s. delta Aurygidy (δ Aurygidy, DAU) – rój meteorów aktywny od 18 września do 10 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Woźnicy. Maksimum roju przypada na 29 września, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 64 km/s.

    Lipcowe Pegazydy (JPE) – stosunkowo młody rój meteorów aktywny od 7 do 13 lipca, choć aktywność roju może być dłuższa. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pegaza. Maksimum roju przypada na 9 lipca, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w armosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 70 km/s. Lipcowe Pegazydy są rojem związanym prawdopodobnie z kometą C/1979 Y1 (Bradfield). tau Herkulidy (τ Herkulidy) – rój meteorów związany z kometą 73P/Schwassmann-Wachmann, który możemy obserwować od 19 maja do 19 czerwca. Maksimum roju przypada na 3 czerwca a jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Herkulesa. Jest to rój stosunkowo wolny, gdyż prędkość meteorów z roju wynosi 15 km/s. W 1930 roku roku zdarzył się wzrost aktywności tego roju, wtedy jego obfitość sięgała 60 meteorów w ciągu godziny.

    alfa Bootydy (ABO) – coroczny rój meteorów aktywny od 14 kwietnia do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza (w maksimum aktywności roju położony jest niedaleko na wschód od gwiazdy Arktur). Maksimum roju przypada na 28 kwietnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów alfa Bootyd to 20 km/s.

    Wrześniowe Perseidy (SPE) – rój meteorów aktywny od 5 do 17 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza. Maksimum roju przypada na 9 września. Jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest bardzo duża (64 km/s).

    delta Erydanidy (DER) – coroczny rój meteorów aktywny od 6 listopada do 29 listopada. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Erydanu. Maksimum roju przypada na 10 listopada, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 31 km/s. kappa Akwarydy (KAQ) – rój meteorów aktywny od 8 do 30 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wodnika. Maksimum roju przypada na 20 września, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest bardzo wolna (16 km/s).

    omega Kaprikornidy (WCA) – coroczny rój meteorów aktywny od 19 kwietnia do 15 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Koziorożca. Maksimum roju przypada na 2 maja, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 50 km/s. mi Virginidy (MVI) – coroczny rój meteorów aktywny od 1 kwietnia do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Panny. Maksimum roju przypada na 29 kwietnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 30 km/s.

    beta Coronae Austrinidy (CAU) – coroczny rój meteorów aktywny od 23 kwietnia do 30 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Korony Południowej. Maksimum roju przypada na 18 maja, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (45 km/s). sigma Hydrydy (HYD) – coroczny rój meteorów aktywny od 3 do 15 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Hydry. Maksimum roju przypada na 12 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 58 km/s.

    zeta Puppidy (ZPU) – coroczny rój meteorów aktywny od 2 listopada do 20 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Rufy. Maksimum roju przypada na 4 grudnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (41 km/s). delta Pavonidy (δ Pavonidy, DPA) – rój meteorów aktywny od 11 marca do 16 kwietnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pawia. Maksimum roju przypada na 30 marca, jego aktywność jest niska, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość meteorów roju wynosi 58 km/s. Delta Pavonidy są rojem związanym najprawdopodobniej z kometą C/1907 G1 (Grigg-Mellish). Odkrycie roju delta Pavonidów przypisuje się M. Buhagiarowi w Zachodniej Australii, który w latach 1969-1980 obserwował ten rój sześciokrotnie.

    gamma Velidy – coroczny rój meteorów aktywny od 1 stycznia do 15 stycznia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Żagla. Maksimum roju przypada na 5 stycznia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 33 km/s.

    Dodano: 10.10.2011. 00:11  


    Najnowsze