• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Na niebie widać już pierwsze Leonidy

    12.11.2010. 19:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    10 listopada zaczęły swoją aktywność meteory ze znanego roju Leonidów. Maksymalną liczbę meteorów będziemy mogli obserwować w nocy z 17 na 18 listopada - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.



    Utworzony przez kometę 55P/Tempel-Tuttle rój Leonidów ma swój okres świetności za sobą. Kometa ta powróciła w najbliższe okolice Słońca w roku 1998 i przez to w latach 1998-2002 mogliśmy obserwować deszcze meteorów, które sięgały aktywnością nawet 3000 zjawisk na godzinę.

    Modele teoretyczne opisujące ewolucję roju cząstek wyrzuconych z komety 55P/Tempel-Tuttle na przestrzeni ostatnich kilkuset lat, pokazują wyraźnie, że rok 2002 był ostatnim, w którym mieliśmy szansę obserwować deszcz meteorów z prawdziwego zdarzenia.

    Z drugiej strony wzmożona aktywność roju może trwać nawet ponad 10 lat po przejściu komety przez peryhelium więc Leonidy są rojem na pewno wartym obserwacji.

    Leonidy możemy obserwować każdego roku w dniach 10-23 listopada. W tym roku, główne maksimum, związane ze starym materiałem naniesionym przez kometę macierzystą wiele powrotów temu, jest spodziewane 17 listopada w okolicach godziny 22:15 naszego czasu, a więc w momencie mało korzystnym dla obserwatorów w Polsce, bo wtedy właśnie radiant roju znajduje się prawie na horyzoncie. Każde opóźnienie w wystąpieniu maksimum będzie jednak działać na naszą korzyść.

    W tym roku nie spodziewamy się żadnych fajerwerków. Astronomowie modelujący zachowanie rojów meteorów wskazują jednak, że dodatkowe i niewielkie maksimum może pojawić się 17 listopada o godzinie 16 naszego czasu, a więc w momencie zupełnie niekorzystnym dla obserwatorów w Europie.

    Leonidy w Polsce najlepiej obserwować w drugiej połowie nocy. O północy radiant roju znajduje się bowiem 20 stopni nad horyzontem i dopiero wtedy można myśleć o rozpoczęciu obserwacji. Najlepsze warunki wystąpią po godzinie 2 w nocy, kiedy za horyzont schowa się Księżyc. Wtedy będzie można liczyć na 15-20 "spadających gwiazd" w ciągu godziny.

    Drobiny komety 55P/Tempel-Tuttle zderzają się z Ziemią prawie czołowo, przez co ich prędkość w Ziemskiej atmosferze sięga rekordowej wartości 72 km/s. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

    tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ursydy (URS) – rój meteorów związany z kometą 8P/Tuttle, który możemy obserwować od 17 do 26 grudnia. Maksimum roju przypada na 22-23 grudnia. Obfitość roju wynosi ok. 10 zjawisk na godzinę a jego radiant znajduje się w Małej Niedźwiedzicy w pobliżu gwiazdy β UMi. Prędkość meteorów z roju wynosi 34 km/s. Dwukrotnie, w 1945 i 1986 roku, odnotowano wysoką aktywności tego roju, wówczas jego obfitość sięgała 100 meteorów w ciągu godziny. Andromedydy (zwane też Bielidami) – rój meteorów powstały w wyniku rozpadu komety 3D/Biela, której ostatnie przejście przez peryhelium orbity obserwowano 24 września 1852 roku. 27 listopada 1885 roku zaobserwowano w ciągu jednej godziny ok. 75 000 meteorów pochodzących z tego roju. Od tego czasu rój znacznie stracił swoją obfitość, można jednak obserwować jego małą aktywność od połowy listopada. Radiant roju znajduje się w gwiazdozbiorze Andromedy, a jego maksimum przypada na 2 grudnia. tau Herkulidy (τ Herkulidy) – rój meteorów związany z kometą 73P/Schwassmann-Wachmann, który możemy obserwować od 19 maja do 19 czerwca. Maksimum roju przypada na 3 czerwca a jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Herkulesa. Jest to rój stosunkowo wolny, gdyż prędkość meteorów z roju wynosi 15 km/s. W 1930 roku roku zdarzył się wzrost aktywności tego roju, wtedy jego obfitość sięgała 60 meteorów w ciągu godziny.

    delta Leonidy (δ Leonidy, DLE) – słaby rój meteorów aktywny od 15 lutego do 10 marca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Lwa. Maksimum roju przypada na 24 lutego, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość meteorów tego roju to 23 km/s. delta Leonidy związane są z planetoidą (4450) Pan. delta Pavonidy (δ Pavonidy, DPA) – rój meteorów aktywny od 11 marca do 16 kwietnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pawia. Maksimum roju przypada na 30 marca, jego aktywność jest niska, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość meteorów roju wynosi 58 km/s. Delta Pavonidy są rojem związanym najprawdopodobniej z kometą C/1907 G1 (Grigg-Mellish). Odkrycie roju delta Pavonidów przypisuje się M. Buhagiarowi w Zachodniej Australii, który w latach 1969-1980 obserwował ten rój sześciokrotnie.

    Perseidy (PER) – jeden z najbardziej regularnych rojów meteorów, którego orbita przecina się każdego roku z ziemską w dniach 17 lipca24 sierpnia. Maksimum roju obserwuje się pomiędzy 12 a 14 sierpnia. Rój ten związany jest z kometą 109P/Swift-Tuttle. Podczas okresu występowania roju radiant przemieszcza się przez gwiazdozbiory: Kasjopei, Perseusza i Żyrafy (w maksimum aktywności znajduje się w pobliżu gwiazdy η Persei). Przeciętna aktywność tego roju w ostatnich latach wynosi około 100 ZHR. delta Erydanidy (DER) – coroczny rój meteorów aktywny od 6 listopada do 29 listopada. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Erydanu. Maksimum roju przypada na 10 listopada, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 31 km/s.

    Południowe Taurydy (STA) – rój meteorów wywołany pozostałością materii po przelocie komety Enckego, która wpadając w ziemską atmosferę z prędkościami ok. 27 km/s wywołuje zjawiska meteorów. Rój ten jest aktywny od 25 września do 25 listopada a jego maksimum przypada na 5 listopada. Radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Byka, na południe od Plejad. Stosunkowo niewielką aktywność roju określaną jako średnia oraz obfitość rzędu 5 meteorów/h, rekompensuje duża jasność meteorów z tego roju. Niewielka obfitość roju może być skutkiem wpływu grawitacji Jowisza, powodującego perturbacje ruchu cząstek wyrzucanych z komety i mocno rozpraszającego ich trajektorie. Lipcowe Pegazydy (JPE) – stosunkowo młody rój meteorów aktywny od 7 do 13 lipca, choć aktywność roju może być dłuższa. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pegaza. Maksimum roju przypada na 9 lipca, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w armosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 70 km/s. Lipcowe Pegazydy są rojem związanym prawdopodobnie z kometą C/1979 Y1 (Bradfield).

    Leonidy, LEO – rój meteorów aktywny od 10 do 23 listopada, którego maksimum przypada na 17/18 listopada każdego roku. Radiant roju znajduje się w pobliżu gwiazdy poczwórnej Gamma Leonis o jasności 2,01.

    Północne Taurydy (NTA) – rój meteorów aktywny od 25 września do 25 listopada. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Byka. Maksimum roju przypada na 12 listopada, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 29 km/s.

    zeta Puppidy (ZPU) – coroczny rój meteorów aktywny od 2 listopada do 20 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Rufy. Maksimum roju przypada na 4 grudnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (41 km/s). alfa Monocerotydy (α Monocerotydy, AMO) – rój meteorów aktywny od 15 do 25 listopada. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Jednorożca. Maksimum roju przypada na 21 listopada, jego aktywność jest nieregularna a obfitość roju zmienna. Prędkość meteorów z roju wynosi 60 km/s. alfa Monocerotydy są rojem pochodzenia kometarnego.

    pi Puppidy (π Puppidy, PPU) – rój meteorów aktywny od 15 do 28 kwietnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Rufy. Maksimum roju przypada na 23 kwietnia, jego aktywność jest określana jako nieregularna, a obfitość roju jest zmienna. Aktywność roju zmienia się w okresie każdych 5 lat. Prędkość meteorów z roju wynosi 18 km/s. Powstanie pi Puppidy jest związane z kometą 26P/Grigg-Skjellerup. Piscydy (SPI) – rój meteorów. Jego radiant znajduje się w pobliżu Punktu Barana w gwiazdozbiorze Ryb. Maksimum roju przypada na 20 września, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Meteory należące do roju są wolne, czerwonawe i często jasne. Ich prędkość wynosi 26 km/s. Pochodzenie Piscydów wiązane jest z kometą C/1908 R1 (Morehouse).

    Wrześniowe Perseidy (SPE) – rój meteorów aktywny od 5 do 17 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza. Maksimum roju przypada na 9 września. Jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest bardzo duża (64 km/s). chi Orionidy (χ Orionidy, XOR) – rój meteorów aktywny od 25 listopada do 31 grudnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Oriona, w pobliżu gwiazdy χ Oriona. Maksimum roju przypada na 2 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 28 km/s.

    alfa Bootydy (ABO) – coroczny rój meteorów aktywny od 14 kwietnia do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza (w maksimum aktywności roju położony jest niedaleko na wschód od gwiazdy Arktur). Maksimum roju przypada na 28 kwietnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów alfa Bootyd to 20 km/s.

    Dodano: 12.11.2010. 19:47  


    Najnowsze