• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Najbliższej nocy maksimum Kwadrantydów

    03.01.2011. 13:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W nocy z poniedziałku na wtorek będzie można obserwować wysokie maksimum aktywności ciekawego roju Kwadrantydów - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie.

    W dniach 28 grudnia - 12 stycznia możemy obserwować meteory z aktywnego roju Kwadrantydów. Z rojem tym wiąże się ciekawostka. Wszystkie roje meteorów uzyskują swoją nazwę od łacińskiej nazwy gwiazdozbioru, z którego zdają się wylatywać. I tak np. Perseidy "promieniują" z konstelacji Perseusza, a Leonidy z Lwa. Na próżno będziemy jednak szukać na mapach nieba gwiazdozbioru Kwadrantu. Na początku XX wieku Międzynarodowa Unia Astronomiczna ustalając nowe, dokładne granice gwiazdozbiorów, usunęła z map konstelację Kwadrantu, rozdzielając ją pomiędzy gwiazdozbiory Wolarza, Herkulesa i Smoka.

    Jedyną pozostałością po Kwadrancie jest więc aktywny rój meteorów, który możemy obserwować na przełomie każdego roku. Maksimum aktywności roju, w którym zwykle widać ponad 100 "spadających gwiazd" na godzinę, pojawia się w nocy z 3 na 4 stycznia.

    W tym roku mamy naprawdę idealne warunki do podziwiania Kwadrantydów. Przede wszystkim w obserwacjach nie będzie przeszkadzał nam Księżyc, którego nów pokrywa się w zasadzie z maksimum aktywności roju.

    Choć radiant Kwadrantydów jest w Polsce obiektem okołobiegunowym, więc nigdy nie zachodzi pod horyzont, to jego wysokość zmienia się dość znacznie - od 10 stopni w godzinach wieczornych do ponad 70 nad ranem.

    Widać, więc jasno, że najlepsze warunki do obserwacji występują w drugiej połowie nocy.

    Standardowe maksimum oczekiwane jest około godziny 2 w nocy z 3 na 4 stycznia, a więc w czasie bardzo korzystnym dla obserwatorów w Polsce.

    Niektóre modele ewolucji strumienia Kwandratydów pokazują jednak, że maksimów może być więcej. Jeśli się pojawią, powinniśmy ich oczekiwać od godziny 22 jeszcze 3 stycznia do nawet 7 rano dnia 4 stycznia.

    Niestety pogoda w styczniu nie rozpieszcza obserwatorów. Zwykle w maksimum Kwadrantydów niebo jest zachmurzone i możliwe do wykonania są tylko obserwacje radiowe. Prognozy na noc z 3 na 4 stycznia nie są korzystne. Pewne szanse na bezchmurne niebo mają tylko obserwatorzy znajdujący się na południu i na samym wschodzie naszego kraju. Trzeba być jednak dobrej myśli, bo prognozy nie zawsze się sprawdzają. Poza tym wystarczy, że niebo rozchmurzy się na pół godziny by w tym czasie zobaczyć nawet małe kilkadziesiąt, często bardzo jasnych, meteorów.

    Oprócz obserwacji wizualnych warto też wynieść pod niebo nasze aparaty fotograficzne. Każdy szerokokątny obiektyw podpięty do cyfrowej lustrzanki nadaje się do tego typu obserwacji. Wystarczy taki zestaw wycelować w niebo, ustawić tryb seryjny, czas ekspozycji 30 sekund, przysłonę zostawić maksymalnie otwartą, a aparat spiąć wężykiem. Taka konfiguracja pozwoli na wykonywanie 30-sekundowych ekspozycji do momentu, w którym wyczerpie się nam bateria.

    O roju Kwadrantydów nie ma żadnych wzmianek w starożytnych i średniowiecznych kronikach. Pierwsze informacje o jego obserwacjach pochodzą z lat 1835, 1838 i 1840, kiedy to w na początku stycznia odnotowano wysoką aktywność nowego roju meteorów. Stosunkowo krótki okres aktywności, bardzo wąskie i wysokie maksimum oraz brak starych obserwacji roju świadczą o tym, że jest to strumień bardzo młody. Za jego ciała macierzyste uważano przez pewien czas kometę 96P/Machholz 1, lecz od 2005 roku wydaje się, że mamy tutaj do czynienia z rojem związanym z planetoidą 2003 EH1. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

     tot/bsz

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Wrześniowe Perseidy (SPE) – rój meteorów aktywny od 5 do 17 września. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza. Maksimum roju przypada na 9 września. Jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest bardzo duża (64 km/s).

    Lipcowe Pegazydy (JPE) – stosunkowo młody rój meteorów aktywny od 7 do 13 lipca, choć aktywność roju może być dłuższa. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pegaza. Maksimum roju przypada na 9 lipca, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w armosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 70 km/s. Lipcowe Pegazydy są rojem związanym prawdopodobnie z kometą C/1979 Y1 (Bradfield).

    gamma Velidy – coroczny rój meteorów aktywny od 1 stycznia do 15 stycznia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Żagla. Maksimum roju przypada na 5 stycznia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 33 km/s.

    Coma Berenicydy (CBE) – rój meteorów aktywny od 12 grudnia do 23 stycznia. W okresie występowania jego radiant przesuwa się przez gwiazdozbiory Lew i Warkocz Bereniki. Maksimum roju przypada na 30 grudnia, jego aktywność jest określana jako średnia a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 65 km/s. Ponieważ aktywność Coma Berenicyd pokrywa się z wysoką aktywnością rojów Geminidy i Kwadrantydy jest to rój słabo zbadany. Ciało macierzyste, z którego powstały Coma Berenicydy, nie jest znane.

    epsilon Geminidy (ε Geminidy, EGE) – rój meteorów aktywny od 14 do 27 października. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Bliźniąt. Maksimum roju przypada na 18 października, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 2 meteory na godzinę. Prędkość meteorów z roju jest wysoka i wynosi 70 km/s. Zmienna aktywność roju powodowała, że rój ten bywał pomijany w obserwacjach i badaniach. Stosunkowa duża zmienność położenia radiantu roju wskazuje, że jest to stosunkowo młody strumień.

    alfa Crucidy (ACR) – coroczny rój meteorów aktywny od 6 stycznia do 28 stycznia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Krzyża Południa. Maksimum roju przypada na 19 stycznia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 50 km/s.

    alfa Carinidy (ACN) – coroczny rój meteorów aktywny od 24 stycznia do 9 lutego. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Kila. Maksimum roju przypada na 31 stycznia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 25 km/s.

    Dodano: 03.01.2011. 13:04  


    Najnowsze