• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Naukowcy korygują prognozy aktywności Słońca

    29.04.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Obecny cykl aktywności słonecznej, oznaczony numerem 24, miał być jednym ze słabszych, tymczasem Słońce wydaje się znacznie bardziej aktywne niż pokazywały pierwsze prognozy - informuje dr hab. Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN w Warszawie. 

    "Plamy słoneczne - wyjaśnia astronom - to miejsca na powierzchni Słońca, które są o około 1000 st. Celsjusza chłodniejsze od otaczającej je materii. Powstają wtedy, gdy pole magnetyczne w pewnym obszarze zaburza ruch konwekcyjny i utrzymuje chłodniejszą plazmę na powierzchni, nie pozwalając jej opaść i ogrzać się ponownie".

    Najstarszym sposobem określania aktywności Słońca jest liczba plam, która jest opisywana tzw. liczbą Wolfa. Jak tłumaczy dr Olech, oblicza się ją bardzo prosto - do całkowitej liczby plam dodaje się liczbę grup plam pomnożoną przez dziesięć. "W maksimum aktywności 11-letniego cyklu aktywności słonecznej liczba ta potrafi sięgać wysoko ponad 200, a w minimum spada do zera" - opisuje naukowiec.

    Według Olecha, rok 2008 był wyjątkowo spokojny jeśli chodzi o liczbę plam. "Liczba Wolfa nie dość, że była niska, to jeszcze pokazywała delikatny trend spadkowy" - przypomina. Dodaje, że absolutne minimum zostało osiągnięte na przełomie lat 2008 i 2009.

    "Pierwsze prognozy mówiły, że wzrostu liczby plam związanego z wejściem Słońca w nowy cykl możemy oczekiwać już w roku 2009. Okazało się jednak, że nasza dzienna gwiazda pokazała jedno z głębszych minimów w historii. Rok 2009 był więc bardzo ubogi w plamy i nawet na przełomie lat 2009 i 2010 zdarzały się okresy, w których na tarczy Słońca przez około miesiąc nie było żadnej plamy" - mówi astronom.

    Od drugiego kwartału 2010 roku plamy zaczęły się pojawiać częściej i aktywność naszej dziennej gwiazdy wyraźnie zaczęła rosnąć. Maksymalne dzienne liczby Wolfa notowane w zeszłym roku sięgały nawet 30.

    "Ostatnie maksimum 11-letniego cyklu było bardzo szerokie i przypadło na lata 2000-2001, następnego powinniśmy więc oczekiwać w latach 2011-2012 - zauważa dr Olech. - Poprzednie maksimum nie było wysokie. Średnia miesięczna liczba Wolfa sięgnęła w nim maksymalnie poziomu 170. W roku 1990 dochodziła nawet do 200, a w potężnym maksimum z końcówki lat 50. XX wieku przekraczała 250".

    Astronom zwraca uwagę, że jeszcze na przełomie roku 2010 i 2011 naukowcy z NASA Marshall Space Flight Center przewidywali, że nadchodzące maksimum cyklu nr 24 będzie jednym z niższych. "Maksymalne średnie miesięczne liczby Wolfa, które mieliśmy obserwować na przełomie lat 2012 i 2013 miały być na poziomie 70. Ostatnio tak niskie maksima były obserwowane w latach 1880-1930 w cyklach nr 12-16" - mówi.

    Tymczasem niespełna pół roku po publikacji tych prognoz wydaje się, że Słońce sprawiło naukowcom sporą niespodziankę. "W ostatnim czasie, średnie miesięczne liczby Wolfa już przekroczyły poziom 50, a dzienne potrafiły wyraźnie przekraczać poziom 100. Nowe prognozy mówią więc o tym, że na przełomie lat 2011 i 2012, średnie miesięczne liczby Wolfa mogą dojść do 100, a obecne maksimum wcale nie musi być słabsze od poprzedniego" - informuje dr Olech. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Liczba Wolfa – opracowana w 1849 roku przez szwajcarskiego astronoma i matematyka Rudolfa Wolfa metoda określania liczby plam słonecznych w zależności od ilości grup plam. Liczbę tą stosuje się do opisu aktywności słonecznej. Nazwa liczby Wolfa pochodzi od nazwiska twórcy równania.

    Minimum Wolfa – okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1280 do 1340 roku. wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych. Podobnie jak w przypadku innych minimów, odnotowano w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi. Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi.

    Minimum Daltona – okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1790 do 1830 roku. wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych. Podobnie jak w przypadku minimum Maundera oraz minimum Spörera, odnotowano w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi. Na ten okres przypada trzecie i ostatnie maksimum zasięgu lodowców górskich podczas małej epoki lodowej 1820-1850 (czas reakcji lodowców średniej wielkości to 17-40 lat). Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi.

    Renesansowe maksimum klimatyczne – okres zwiększonej aktywności słonecznej, mający miejsce w XVI wieku wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych i świadectw pisanych z epoki. Podobnie jak w przypadku innych maksimów, odnotowano w tym czasie wzrost temperatur na Ziemi. Renesansowe maksimum klimatyczne było krótkim okresem ocieplenia w trakcie małej epoki lodowcowej.

    Minimum Landscheidta – prognozowany okres małej aktywności słonecznej, przewidziany w 1989 r. przez Theodora Landscheidta, prognozowany od około 2000 do 2060 roku, z maksimum około roku 2030. Wyznaczony został na podstawie prognozowanych kulminacji wartości różnych cykli dotyczących aktywności słonecznej. Podobnie jak w przypadku minimum Daltona mogą wystąpić w tym czasie niższe średnie temperatury na Ziemi, co znajduje echo w coraz liczniejszych publikacjach o charakterze popularnym. Obniżenie temperatury może mieć wpływ na zasięg lodowców górskich (czas reakcji lodowców średniej wielkości to 17-40 lat). Mniejszej aktywności słonecznej przypisuje się związek z okresami chłodniejszymi na Ziemi.

    Minimum Oorta – okres małej aktywności słonecznej, trwający od około 1010 do 1050 roku, wyznaczony na podstawie szacowanych zmian liczby plam słonecznych.

    18 (osiemnaście) – liczba naturalna następująca po 17 i poprzedzająca 19. Warunek podzielności przez 18 liczby zapisanej w systemie dziesiętnym to, aby była podzielna zarówno przez 2, jak i przez 9. Podzielność liczby przez 18 można więc sprawdzić znając tylko jej ostatnią cyfrę i sumę cyfr, np. liczba o sumie cyfr 90 kończąca się na 6 dzieli się przez osiemnaście.

    Dodano: 29.04.2011. 00:19  


    Najnowsze