• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niebo w czerwcu

    01.06.2010. 01:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Najbliższy miesiąc pozwoli nam na obserwacje Wenus, Marsa, Jowisza i Saturna, a także planety karłowatej Ceres - informuje dr Arkadiusz Olech z Centrum Astronomicznego PAN.

    Czerwcowe noce są w Polsce wyjątkowo krótkie ze względu na przesilenie letnie, które w tym roku wypada 21 czerwca o godzinie 13:28. W Warszawie 1 czerwca, wschód Słońca możemy podziwiać o godzinie 4:21, a zachód o godzinie 20:47. Ostatniego dnia miesiąca, wschód Słońca występuje o 4:18, a zachód o 21:01. W czerwcu Słońce wstępuje w znak Raka.

    Kolejność faz Księżyca w czerwcu jest następująca: ostatnia kwadra - 5 VI ogodz. 0:13, nów - 12 VI o godz. 13:14, pierwsza kwadra - 19 VI o godz. 6:30 i pełnia 26 VI o godz. 13:31. Najbliżej Ziemi Srebrny Glob znajdzie się 15 czerwca o godzinie 16:55, a najdalej 3 czerwca o godzinie 18:52.

    W dniu 26 czerwca wystąpi częściowe zaćmienie Księżyca, niestety niewidoczne w Polsce.

    Merkury, Uran, Neptun i Pluton są na sferze niebieskiej blisko Słońca więc ich obserwacje w czerwcu są albo niemożliwe, albo bardzo trudne.

    Nadal nie ma za to problemów z dojrzeniem Wenus, która świeci bardzo jasno jako Gwiazda Wieczorna. W ciągu najbliższego miesiąca warunki do jej obserwacji trochę się pogorszą.

    Podobna sytuacja jest z Marsem. Widać go wieczorem, a warunki do jego obserwacji są coraz trudniejsze ze względu na malejący blask i zmniejszającą się odległość kątową od Słońca.

    Dla odmiany polepszą się warunki do obserwacji Jowisza. Widać go nad ranem,godzinę przed wschodem Słońca. Na początku miesiąca na wysokości kilkunastu stopni, a pod koniec miesiąca, już ponad dwudziestu stopni nad południowo-wschodnim horyzontem.

    Saturna widać w pierwszej połowie nocy w konstelacji Panny. Jego jasność jest porównywalna z blaskiem najjaśniejszych gwiazd na niebie.

    W opozycji znajduje się planeta karłowata Ceres. Jej maksymalny blask osiągnie 7.1 wielkości gwiazdowej, a więc będzie na granicy zasięgu gołym okiem. W Polsce jej obserwacje są jednak trudne, bo przechodzi ona na tle gwiazd z konstelacji Strzelca, przez co w drugiej połowie nocy wznosi się co najwyżej na kilkanaście stopni nad horyzontem. Powinna być jednak dostrzegalna przez lornetkę lub mały teleskop. W pierwszych dniach czerwca Ceres przejdzie na tle jasnej mgławicy dyfuzyjnej Laguna (M8).

    Pod koniec miesiąca aktywny będzie ciekawy rój Bootydów czerwcowych. Jest on znany z wybuchów aktywności. Ostatnie takie zjawisko obserwowano w roku 1998, kiedy to widziano około 100 wolnych i efektownych meteorów na godzinę. Tegoroczne maksimum przewidywane jest 27 czerwca około godziny 16:30 naszego czasu - a więc w momencie niekorzystnym dla obserwatorów w Polsce. Możliwe jest również spotkanie Ziemi z cząstkami z komety macierzystej roju - 7P/Pons-Winnecke - pozostawionymi podczas powrotów roku 1819 (24 czerwca o 5:53), roku 1825 (24 czerwca o 3:22), roku 1830 (24 czerwca o 2:07) i roku 1836 (24 czerwca o 00:40). W tegorocznych obserwacjach będzie przeszkadzał Księżyc znajdujący się blisko pełni. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

    kap



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Ostatnia kwadra (również: trzecia kwadra) – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko zachodnia część tarczy Księżyca. Podczas kwadr Słońce oświetla powierzchnię Księżyca pod małym kątem i jego formy morfologiczne są wówczas bardzo dobrze widoczne. Najlepsze warunki do obserwacji tych struktur są przy granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator). Faza ta ma miejsce 21 dnia czterotygodniowego cyklu. Cień, zasłaniający prawą połowę księżycowej tarczy, będzie się teraz przesuwał w lewo i po siedmiu dniach Księżyc znajdzie się w nowiu. Czerwcowe Lirydy (JLY) – słaby rój meteorów aktywny od 11 do 21 czerwca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Lutni. Maksimum roju przypada na 16 czerwca, jego aktywność jest nieregularna. Obfitość roju jest zmienna, maksymalnie wynosi 1,3 do 3,5 meteorów/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 15 km/s. Rój ten był zaobserwowany po raz pierwszy 15 czerwca 1966 roku przez S. Dvoraka w Kalifornii. Pełnia – faza księżyca, występująca kiedy Księżyc znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi, niż Słońce. Dokładniej, pełnia występuje wtedy, gdy geocentrycznie widoczne (ekliptyczne) długości Słońca i Księżyca różnią się o 180 stopni; Księżyc znajduje się wówczas w tzw. opozycji do Słońca. W tym czasie, dla obserwatorów na Ziemi, półkula Księżyca skierowana w stronę Ziemi (bliższa strona) jest prawie cała oświetlona i okrągła. Tylko podczas pełni Księżyca przeciwna jego półkula niewidoczna z Ziemi (dalsza strona), jest zupełnie nieoświetlona. Księżyc w pełni jest 300 do 500 tysięcy razy ciemniejszy od Słońca, co jednak i tak poważnie utrudnia prowadzenie obserwacji astronomicznych, dla których najdogodniejszym czasem są bezksiężycowe noce.

    Pierwsza kwadra – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. Księżyc w tym czasie zbliża się do pełni. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko wschodnia część tarczy Księżyca. Księżyc wschodzi w środku dnia i zachodzi w środku nocy, przez co można go bardzo wygodnie obserwować. W pobliżu granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator), panują najlepsze warunki do obserwacji struktur na jego powierzchni takich jak kratery, góry, doliny. Czerwcowe Bootydy (JBO) – rój meteorów. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza. Maksimum roju przypada na 28 czerwca, jego aktywność jest zmienna. Prędkość meteorów wynosi 14 km/s, przez co jest jednym z bardziej atrakcyjnych zjawisk astronomicznych. Związany jest z kometą 7P/Pons-Winnecke.

    Tranzyt Wenus na tle Słońca 5/6 czerwca 2012 – zjawisko astronomiczne tranzytu planety Wenus na tle tarczy słonecznej, jakie można było obserwować na półkuli zachodniej we wtorek 5 czerwca, a na wschodniej w środę 6 czerwca 2012 r. Było to drugie i ostatnie takie zjawisko w XXI wieku, po przejściu Wenus na tle Słońca w 2004 roku, następne nastąpi w roku 2117. tau Akwarydy (TAQ) – rój meteorów aktywny od 19 czerwca do 5 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wodnika. Maksimum roju przypada na 28 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 7 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 63 km/s.

    omega Skorpidy (OSC) – rój meteorów aktywny od 23 maja do 15 czerwca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Skorpiona. Maksimum roju przypada na 2 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 21 km/s. tau Cetydy (CET) – rój meteorów aktywny od 18 czerwca do 4 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wieloryba. Maksimum roju przypada na 27 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 4 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 66 km/s.

    theta Ophiuchidy (TOP) – coroczny rój meteorów aktywny od 4 czerwca do 15 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wężownika. Maksimum roju przypada na 29 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 29 km/s.

    Orbita Księżyca – trajektoria, po której Księżyc porusza się wokół Ziemi; przebycie jej w całości zajmuje mu około 27,3 dnia. Księżyc i Ziemia krążą wokół barycentrum - wspólnego środka masy, leżącego w średniej odległości ok. 4675 km od środka Ziemi (w mniej więcej ¾ jej promienia). Dla porównania, odległość barycentrum od Księżyca wynosi średnio około 380 070 km (ok. 60 promieni ziemskich). Ze średnią prędkością ruchu Księżyca po orbicie wynoszącą 1,023 km/s, przemieszcza się on co godzinę o odległość kątową równą jego względnemu rozmiarowi, czyli o około 0,5°. Cechą wyróżniającą Księżyc spośród innych naturalnych satelitów planet Układu Słonecznego jest fakt, iż płaszczyzna jego orbity jest bardzo zbliżona do płaszczyzny ekliptyki, nie zaś - jak zazwyczaj - do płaszczyzny równikowej planety. Nachylenie płaszczyzny orbity księżycowej do płaszczyzny ekliptyki wynosi 5,1°, podczas gdy inklinacja osi obrotu Księżyca - jedynie 1,5°.

    Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē; pol. fraz. „Srebrny Glob”, „srebrny glob”; pol. przest. gw. poet. „miesiąc”; pol. przest. poet. „luna”) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy słabsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw. miesiąc synodyczny) faz Księżyca. tau Herkulidy (τ Herkulidy) – rój meteorów związany z kometą 73P/Schwassmann-Wachmann, który możemy obserwować od 19 maja do 19 czerwca. Maksimum roju przypada na 3 czerwca a jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Herkulesa. Jest to rój stosunkowo wolny, gdyż prędkość meteorów z roju wynosi 15 km/s. W 1930 roku roku zdarzył się wzrost aktywności tego roju, wtedy jego obfitość sięgała 60 meteorów w ciągu godziny.

    Heliakalny wschód – moment, gdy dany obiekt astronomiczny (gwiazda, planeta lub księżyc) staje się po raz pierwszy widoczny na wschodzie o świcie, po okresie gdy był zakryty przez horyzont lub niewidoczny z powodu jasno świecącego Słońca. Po swoim heliakalnym wschodzie każdego następnego dnia gwiazda pojawia się nieco wcześniej i widoczna jest przez dłuższy okres zanim jej światło przestanie być widoczne (Słońce przesuwa się na wschód względem gwiazd po ekliptyce). W końcu gwiazda przestaje być widoczna na niebie o świcie, gdyż znika pod zachodnim horyzontem – jest to heliakalny zachód. Po około roku astronomicznym gwiazda będzie miała ponownie swój heliakalny wschód.

    Dodano: 01.06.2010. 01:17  


    Najnowsze