• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niebo w lipcu

    01.07.2010. 03:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Atrakcjami lipcowego nieba będą: duża obfitość rojów meteorów, widzialność prawie wszystkich planet Układu Słonecznego i lornetkowa kometa. Po czerwcowym przesileniu letnim, lipcowe dni stają się coraz krótsze. W Warszawie, na samym początku miesiąca, wschód Słońca możemy obserwować o godzinie 4:19, a zachód o 21:00. Natomiast 31 lipca wschód o 4:55, a zachód o 20:29. W lipcu nasza dzienna gwiazda wstępuje w znak Lwa.

    O godzinie 14 dnia 6 lipca Ziemia znajdzie się najdalej od Słońca (aphelium). Oba ciała będzie wtedy dzielił dystans 152 milionów kilometrów.

    11 lipca wystąpi całkowite zaćmienie Słońca widoczne na Pacyfiku. W Polsce zjawisko to nie będzie widoczne nawet jako częściowe.

    Kolejność faz Księżyca w lipcu jest następująca: ostatnia kwadra - 4 VII o godz. 16:35, nów - 11 VII o godz. 21:40, pierwsza kwadra - 18 VII o godz. 12:11 i pełnia - 26 VII o godz. 3:36. Najbliżej Ziemi Srebrny Glob znajdzie się 13 lipca o godz. 13:22, a najdalej 1 lipca o 12:13 i 29 lipca o 1:51.

    Merkury znajduje się na niebie bardzo blisko Słońca i jego obserwacje w lipcu nie są możliwe.

    Do Słońca zbliża się także Wenus. Widać ją jeszcze wieczorem, tuż po zachodzie Słońca, niespełna 10 stopni nad zachodnim horyzontem. Warunki do jej obserwacji ciągle się jednak pogarszają.

    Podobnie jest z Marsem, który świeci całkiem niedaleko Wenus, będąc jednak od niej ponad 100 razy słabszy. Na początku miesiąca, godzinę po zachodzie Słońca, widać go około 15 stopni nad zachodnim horyzontem. Pod koniec miesiąca wysokość ta malaje do tylko 8 stopni.

    W drugiej połowie nocy widać jasnego Jowisza. Świeci on w gwiazdozbiorze Ryb około 20-25 stopni nad południowo-wschodnim horyzontem.

    Podobnie jak Mars i Wenus, wieczorem, z zasięgu obserwacji ucieka nam Saturn. Świeci on w konstelacji Panny i wieczorem dojrzymy go kilkanaście stopni nad zachodnim horyzontem.

    Uran i Neptun, do których obserwacji najlepiej wykorzystać lornetkę, są widoczne w drugiej połowie nocy odpowiednio w gwiazdozbiorach Ryb i Wodnika.

    W pierwszej połowie nocy, dysponując dobrej klasy teleskopem amatorskim, możemy spróbować odnaleźć Plutona, który świeci w konstelacji Strzelca. Kolejna planeta karłowata - (1) Ceres jest widoczna przez całą noc w konstelacji Wężownika. Do jej obserwacji nadaje się lornetka lub mały teleskop.

    Lipiec to doskonały czas dla obserwatorów meteorów. Od około połowy miesiąca aktywność zaczyna wykazywać kompleks rojów ekliptycznych czyli: Delta Aquarydy N i S, Iota Aquarydy N i S oraz Alfa Capricornidy. Południowe Delta Aquarydy (maksimum 28 lipca) są rojem bardzo interesującym dla obserwatorów znajdujących się blisko równika, bo dla nich aktywność roju sięga nawet 50-60 zjawisk na godzinę. W Polsce aktywność całego kompleksu składa się w sumie do kilku - kilkunastu "spadających gwiazd" na godzinę. Dla nas szczególnie interesujące mogą być Alfa Capricornidy, które często dają jasne i wolne, a przez to efektowne meteory. Ich maksimum przypada na 30 lipca.

    W połowie lipca swoją aktywność rozpoczyna jeden z największych rojów nieba - Perseidy. Choć swoje maksimum osiągnie on dopiero w sierpniu, już pod koniec lipca na niebie będzie można obserwować po kilkanaście zjawisk na godzinę. Do tego wszystkiego należy dodać jeszcze słabe i słabo zbadane roje Pegazydów, Sagittarydów, Alfa Cygnidów, Delphinidów czy też teleskopowych Alfa Lirydów.

    Połączenie aktywności tak wielu rojów i dodatek meteorów sporadycznych spowoduje, że podczas wielu nocy, szczególnie tych z drugiej połowy miesiąca, sumaryczna aktywność "spadających gwiazd" przekroczy poziom 20 sztuk na godzinę. Warto jednak zaznaczyć, że szanse na dojrzenie takiej ilości zjawisk mają obserwatorzy spoglądający w niebo w drugiej połowie nocy i to z miejsca oddalonego od świateł miejskich.

    W lipcu, najbliżej Słońca przejdzie kometa 10P/Tempel 2. Przez cały miesiąc będzie ona obiektem dostępnym obserwacjom przez lornetkę. Jej trasa na niebie przebiega na granicy konstelacji Wieloryba i Ryb, całkiem niedaleko jasnego Jowisza. Maksymalny blask komety na naszym niebie pokrywa się z nowiem Księżyca, co zapewnia dobre warunki do obserwacji. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

    krf/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Lipcowe Pegazydy (JPE) – stosunkowo młody rój meteorów aktywny od 7 do 13 lipca, choć aktywność roju może być dłuższa. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Pegaza. Maksimum roju przypada na 9 lipca, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 3 meteory/h. Prędkość w armosferze meteorów z roju jest bardzo szybka i wynosi 70 km/s. Lipcowe Pegazydy są rojem związanym prawdopodobnie z kometą C/1979 Y1 (Bradfield). Południowe delta Akwarydy, (Południowe δ Akwarydy, SDA) – rój meteorów aktywny od 12 lipca do 19 sierpnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wodnika 4° na zachód od gwiazdy δ Wodnika. Maksimum roju przypada na 28 lipca, jego aktywność jest wysoka, a obfitość roju wynosi 20 meteorów/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 41 km/s. Południowe delta Akwarydy są rojem związanym z grupą komet muskających Słońce należących do rodziny Krachta lub Machholza. alfa Cygnidy (ACG) – rój meteorów aktywny od 11 do 30 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Łabędzia. Maksimum roju przypada na 18 lipca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (37 km/s).

    alfa Kaprikornidy (α Kaprikornidy, CAP) – rój meteorów aktywny od 3 lipca do 15 sierpnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Koziorożca. Maksimum roju przypada na 30 lipca, jego aktywność jest średnia, a obfitość roju wynosi 4 meteory/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 23 km/s. alfa Kaprikornidy są rojem związanym z kometą 45P/Honda-Mrkos-Pajdušáková. Perseidy (PER) – jeden z najbardziej regularnych rojów meteorów, którego orbita przecina się każdego roku z ziemską w dniach 17 lipca24 sierpnia. Maksimum roju obserwuje się pomiędzy 12 a 14 sierpnia. Rój ten związany jest z kometą 109P/Swift-Tuttle. Podczas okresu występowania roju radiant przemieszcza się przez gwiazdozbiory: Kasjopei, Perseusza i Żyrafy (w maksimum aktywności znajduje się w pobliżu gwiazdy η Persei). Przeciętna aktywność tego roju w ostatnich latach wynosi około 100 ZHR.

    alfa Bootydy (ABO) – coroczny rój meteorów aktywny od 14 kwietnia do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wolarza (w maksimum aktywności roju położony jest niedaleko na wschód od gwiazdy Arktur). Maksimum roju przypada na 28 kwietnia, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów alfa Bootyd to 20 km/s. Lipcowe Fenicydy (PHE) – coroczny rój meteorów pojawiający się od 10 lipca do 16 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Feniksa. Maksimum roju przypada na 13 lipca, a jego aktywność jest zmienna. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 47 km/s.

    Ursydy (URS) – rój meteorów związany z kometą 8P/Tuttle, który możemy obserwować od 17 do 26 grudnia. Maksimum roju przypada na 22-23 grudnia. Obfitość roju wynosi ok. 10 zjawisk na godzinę a jego radiant znajduje się w Małej Niedźwiedzicy w pobliżu gwiazdy β UMi. Prędkość meteorów z roju wynosi 34 km/s. Dwukrotnie, w 1945 i 1986 roku, odnotowano wysoką aktywności tego roju, wówczas jego obfitość sięgała 100 meteorów w ciągu godziny. Kalendarz astronomiczny (astrologiczny) – współcześnie jest to kalendarz podający dla określonego terytorium np. Polski daty zjawisk astronomicznych takich jak pojawienie się komety, zaćmienia Księżyca, Słońca, rojów meteorów, ciekawych układów planet. Oprócz daty podawany jest obszar, na którym zjawisko będzie widoczne, czas, kierunek w którym należy patrzeć oraz, zwłaszcza dla amatorów, dodatkowe wskazówki naprowadzające obserwatora. Kalendarz astronomiczny dla Polski dość regularnie zamieszcza miesięcznik Wiedza i Życie.

    Północne delta Akwarydy (NDA) – rój meteorów aktywny od 15 lipca do 25 sierpnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wodnika. Maksimum roju przypada na 8 sierpnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 4 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju jest średnia (42 km/s).

    sigma Kaprikornidy (SCP) – coroczny rój meteorów aktywny od 15 lipca do 11 sierpnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Koziorożca. Maksimum roju przypada na 20 lipca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 5 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 30 km/s.

    Piscis Austrinidy (PAU) – rój meteorów aktywny od 15 lipca do 10 sierpnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Ryby Południowej. Maksimum roju przypada na 28 lipca, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 5 meteory/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 35 km/s. theta Ophiuchidy (TOP) – coroczny rój meteorów aktywny od 4 czerwca do 15 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wężownika. Maksimum roju przypada na 29 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 29 km/s.

    eta Lirydy (η Lirydy, ELY) – słabo zbadany rój meteorów aktywny od 3 do 12 maja. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Lutni w pobliżu granicy z Gwiazdozbiorem Łabędzia. Maksimum roju przypada na 9 maja, jego aktywność nie jest jeszcze poznana, a obfitość roju wynosi 3 do 5 meteorów/h. Możliwe jednak, że aktywność roju trwa aż do 17 maja, a maksimum przypada na 10 lub 11 maja. eta Lirydy są rojem związanym z kometą C/1983 H1 (IRAS-Araki-Alcock), której orbita przebiega blisko orbity Ziemi. tau Cetydy (CET) – rój meteorów aktywny od 18 czerwca do 4 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wieloryba. Maksimum roju przypada na 27 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 4 meteory/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 66 km/s.

    tau Akwarydy (TAQ) – rój meteorów aktywny od 19 czerwca do 5 lipca. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wodnika. Maksimum roju przypada na 28 czerwca, jego aktywność jest określana jako niska, a obfitość roju wynosi 7 meteorów/h. Prędkość w atmosferze meteorów tego roju to 63 km/s. Ostatnia kwadra (również: trzecia kwadra) – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko zachodnia część tarczy Księżyca. Podczas kwadr Słońce oświetla powierzchnię Księżyca pod małym kątem i jego formy morfologiczne są wówczas bardzo dobrze widoczne. Najlepsze warunki do obserwacji tych struktur są przy granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator). Faza ta ma miejsce 21 dnia czterotygodniowego cyklu. Cień, zasłaniający prawą połowę księżycowej tarczy, będzie się teraz przesuwał w lewo i po siedmiu dniach Księżyc znajdzie się w nowiu.

    Południowe jota Akwarydy (Południowe ι Akwarydy, SIA) – rój meteorów aktywny od 25 lipca do 15 sierpnia. Jego radiant znajduje się w gwiazdozbiorze Wodnika, w pobliżu gwiazdy ι Wodnika. Maksimum roju przypada na 4 sierpnia, jego aktywność jest określana jako średnia, a obfitość roju wynosi 2 meteory/h. Prędkość meteorów z roju wynosi 34 km/s.

    Dodano: 01.07.2010. 03:17  


    Najnowsze