• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Niebo w styczniu

    01.01.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Styczeń szykuje nam na niebie wiele atrakcji, a pośród nich maksimum aktywności Kwadrantydów i częściowe zaćmienie Słońca widoczne w Polsce . Po przesileniu zimowym dni stają się coraz dłuższe. W Warszawie, w pierwszy dzień Nowego Roku, Słońce wzejdzie o 7.45, a zajdzie o 15.34, natomiast 31 stycznia wschód Słońca nastąpi o 7.19, a zachód o 16.20. W styczniu nasza dzienna gwiazda wstępuje w znak Wodnika.

    3 stycznia o godzinie 20 naszego czasu, Ziemia znajdzie się w peryhelium, czyli w punkcie swojej orbity najbliższym Słońcu i oddalonym od niego o 147 milionów kilometrów.

    4 stycznia rankiem wystąpi częściowe zaćmienie Słońca. Będzie ono widoczne w Europie, północnej Afryce i zachodniej Azji. Faza maksymalna będzie widoczna w północnej Szwecji. W Polsce zaćmienie będzie widać tylko rano. Faza maksymalna wystąpi o godzinie 9.36 na wysokości 10 stopni nad horyzontem.

    Kolejność faz Księżyca w styczniu jest następująca: nów - 4 stycznia o godz. 10.03, pierwsza kwadra - 12 stycznia o godz. 12.31, pełnia - 19 stycznia o godz. 22.21 i ostatnia kwadra - 26 stycznia o godz. 13.57. Najbliżej Ziemi Srebrny Glob znajdzie się 22 stycznia o godzinie 1.11, a najdalej 10 stycznia o godzinie 6.39.

    Styczeń to dobry miesiąc do obserwacji Merkurego, który świeci nad ranem nisko nad południowo-wschodnim horyzontem. Najlepsze warunki wystąpią na początku miesiąca, kiedy planeta, godzinę przed wschodem Słońca, świeci na wysokości 7 stopni.

    Trochę powyżej i na zachód od Merkurego znajdziemy bardzo jasną Wenus. Gwiazda Poranna świeci około 20 stopni nad horyzontem i ze względu na jej duży blask nie będzie żadnych problemów z jej odnalezieniem.

    Mars, Neptun i Pluton znajdują się na niebie bardzo blisko Słońca i ich obserwacje w styczniu nie są możliwe.

    Jowisz znajdzie się na granicy konstelacji Ryb i Wodnika. Widać go wieczorem, około 30 stopni nad południowo-zachodnim horyzontem. W odległości 1-2 stopni od Jowisza świeci Uran. W dobrych warunkach można go dojrzeć gołym okiem, ale ze względu na jego słaby blask, do obserwacji lepiej użyć teleskopu lub lornetki.

    W drugiej połowie nocy bez problemów dojrzymy Saturna, który świeci w konstelacji Panny.

    Dysponując lornetką możemy pokusić się o obserwacje planetoidy (7) Iris, którą widać w konstelacji Raka. Jej blask zmienia się w zakresie 7.9 - 8.3 wielkości gwiazdowych.

    W pierwszej dekadzie stycznia możemy podziwiać meteory z jednego z najciekawszych i najaktywniejszych rojów nieba - Kwadrantydów. Standardowe maksimum aktywności oczekiwane jest około godziny 2 w nocy z 3 na 4 stycznia, a więc w czasie bardzo korzystnym dla obserwatorów w Polsce. Niektóre modele ewolucji strumienia Kwandratydów pokazują jednak, że maksimów może być więcej. Jeśli się pojawią, powinniśmy ich oczekiwać już od godz. 22 dnia 3 stycznia do nawet 7 rano dnia 4 stycznia. Warunki do obserwacji w tym roku są doskonałe, bo maksimum pokrywa się z nowiem Księżyca. AOL

    PAP - Nauka w Polsce

     tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Ostatnia kwadra (również: trzecia kwadra) – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko zachodnia część tarczy Księżyca. Podczas kwadr Słońce oświetla powierzchnię Księżyca pod małym kątem i jego formy morfologiczne są wówczas bardzo dobrze widoczne. Najlepsze warunki do obserwacji tych struktur są przy granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator). Faza ta ma miejsce 21 dnia czterotygodniowego cyklu. Cień, zasłaniający prawą połowę księżycowej tarczy, będzie się teraz przesuwał w lewo i po siedmiu dniach Księżyc znajdzie się w nowiu.

    Pełnia – faza księżyca, występująca kiedy Księżyc znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi, niż Słońce. Dokładniej, pełnia występuje wtedy, gdy geocentrycznie widoczne (ekliptyczne) długości Słońca i Księżyca różnią się o 180 stopni; Księżyc znajduje się wówczas w tzw. opozycji do Słońca. W tym czasie, dla obserwatorów na Ziemi, półkula Księżyca skierowana w stronę Ziemi (bliższa strona) jest prawie cała oświetlona i okrągła. Tylko podczas pełni Księżyca przeciwna jego półkula niewidoczna z Ziemi (dalsza strona), jest zupełnie nieoświetlona. Księżyc w pełni jest 300 do 500 tysięcy razy ciemniejszy od Słońca, co jednak i tak poważnie utrudnia prowadzenie obserwacji astronomicznych, dla których najdogodniejszym czasem są bezksiężycowe noce.

    Pełnia – faza księżyca, występująca kiedy Księżyc znajduje się po przeciwnej stronie Ziemi, niż Słońce. Dokładniej, pełnia występuje wtedy, gdy geocentrycznie widoczne (ekliptyczne) długości Słońca i Księżyca różnią się o 180 stopni; Księżyc znajduje się wówczas w tzw. opozycji do Słońca. W tym czasie, dla obserwatorów na Ziemi, półkula Księżyca skierowana w stronę Ziemi (bliższa strona) jest prawie cała oświetlona i okrągła. Tylko podczas pełni Księżyca przeciwna jego półkula niewidoczna z Ziemi (dalsza strona), jest zupełnie nieoświetlona. Księżyc w pełni jest 300 do 500 tysięcy razy ciemniejszy od Słońca, co jednak i tak poważnie utrudnia prowadzenie obserwacji astronomicznych, dla których najdogodniejszym czasem są bezksiężycowe noce.

    Pierwsza kwadra – w astronomii, jedna z faz Księżyca, w której Ziemia, Księżyc i Słońce tworzą ze sobą kąt prosty. Księżyc w tym czasie zbliża się do pełni. W tym momencie, dla obserwatorów na Ziemi widoczna jest tylko wschodnia część tarczy Księżyca. Księżyc wschodzi w środku dnia i zachodzi w środku nocy, przez co można go bardzo wygodnie obserwować. W pobliżu granicy między oświetloną i nieoświetloną częścią Księżyca (terminator), panują najlepsze warunki do obserwacji struktur na jego powierzchni takich jak kratery, góry, doliny.

    Heliakalny wschód – moment, gdy dany obiekt astronomiczny (gwiazda, planeta lub księżyc) staje się po raz pierwszy widoczny na wschodzie o świcie, po okresie gdy był zakryty przez horyzont lub niewidoczny z powodu jasno świecącego Słońca. Po swoim heliakalnym wschodzie każdego następnego dnia gwiazda pojawia się nieco wcześniej i widoczna jest przez dłuższy okres zanim jej światło przestanie być widoczne (Słońce przesuwa się na wschód względem gwiazd po ekliptyce). W końcu gwiazda przestaje być widoczna na niebie o świcie, gdyż znika pod zachodnim horyzontem – jest to heliakalny zachód. Po około roku astronomicznym gwiazda będzie miała ponownie swój heliakalny wschód.

    Gwiazda zmienna typu W UMa – układ podwójny zaćmieniowy, którego składniki położone są bardzo blisko siebie. Okres obiegu gwiazd wokół barycentrum, a zatem okres zmian jasności, wynosi do jednego dnia. Ze względu na swą bliskość, gwiazdy są silnie zdeformowane. Ich kształt przypomina elipsoidę obrotową. Niekiedy są one złączone w punkcie libracyjnym. Wtedy może występować między składnikami układu wymiana materii. Blask gwiazd charakteryzuje się ciągłą zmianą (krzywa przypomina niekiedy sinusoidę). Zmiana jasności jest w dużej mierze rezultatem tego, że w różnym czasie widać większe lub mniejsze powierzchnie gwiazd. Głębokości minimów są porównywalne.

    Częściowe zaćmienie Słońca z 4 stycznia 2011 było widoczne w Europie (z wyjątkiem Islandii, Wysp Owczych i północnych krańców Półwyspu Skandynawskiego), a także w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie, Azji Środkowej i zachodnich Chinach. Maksimum osiągnęło nad Zatoką Botnicką, gdzie faza liniowa zaćmienia wyniosła ponad 85%, a przesłonięciu uległo ok. 80% tarczy słonecznej.

    Dodano: 01.01.2011. 00:04  


    Najnowsze