• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Nowa technika ma pomóc w badaniu komet

    29.04.2010. 20:12
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Nowa metoda opracowana przez naukowców z Niemiec i Hiszpanii umożliwia teraz astronomom identyfikację aktywnych obszarów na powierzchni komety. Technika opisana w czasopiśmie Astronomy and Astrophysics może okazać się pomocna naukowcom w opracowywaniu bezpiecznych dróg sond kosmicznych wysyłanych w przyszłości w kierunku komet.

    Komety to złożone struktury, a badanie ich z bliska jest zdaniem ekspertów najeżone niebezpieczeństwami. Żar Słońca powoduje, że z tak zwanych aktywnych obszarów na powierzchni komety emitowane są substancje lotne, takie jak woda, dwutlenek węgla i tlenek węgla. Emisje te są źródłem cząstek w kosmosie i tego typu fontanny pyłu mogą uszkodzić sondę kosmiczną.

    "Zdjęcia zrobione z Ziemi pokazują kometę i jej warkocze w formie dwuwymiarowych rzutów" - wyjaśnia dr Hermann Böhnhardt z Instytutu Badań nad Układem Słonecznym im. Maxa Plancka (MPS) w Niemczech. To utrudnia identyfikację źródeł pyłu i gazów. Podejmowane wcześniej starania w celu lokalizacji aktywnych obszarów kończyły się niepowodzeniem, ponieważ opierały się na założeniu, że komety mają kształt sferyczny lub elipsoidalny. W rzeczywistości wiele komet ma dosyć dziwny kształt.

    W ramach ostatnich badań naukowcy z MPS i Instituto de Astrof?sica de Andaluc?a (IAA) w Hiszpanii obliczyli rzeczywisty kształt komety na podstawie obserwacji obejmujących cały cykl obrotowy i badających zmiany w luminancji. Dane wprowadzono do programu komputerowego wraz z założeniami, gdzie mogą znajdować się aktywne obszary i hipotezami dotyczącymi rozmiaru i szybkości cząstek pyłu wylatujących z komety. Symulacja komputerowa wygenerowała taki obraz komety, jaki można by uzyskać z teleskopu na Ziemi. Następnie udoskonalono obraz symulacji porównując go z faktycznym obrazem uzyskanym przez teleskop.

    Astronomowie przetestowali technikę na komecie Tempel 1. NASA (amerykańska Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Powietrznej) odwiedziła kometę Tempel 1 w 2005 r. w ramach misji Deep Impact.

    "Choć od czasu tej misji wiemy, gdzie znajdują się aktywne obszary na komecie Tempel 1, udajemy, że nie wiemy" - mówi Jean-Baptiste Vincent z MPS. Zespołowi udało się zlokalizować i scharakteryzować sześć aktywnych obszarów na komecie, a opracowana mapa komety potwierdziła dane uzyskane z sondy kosmicznej Deep Impact.

    Nowy model komputerowy również dostarczył ważnych informacji na temat kierunku osi spinu komety Tempel 1. Dane te mają zasadnicze znaczenie dla powodzenia misji Stardust-NExT (New Exploration of Tempel), która przeleci obok komety Tempel 1 w 2011 r., aby zaobserwować, jakie zmiany zaszły w komecie od ostatniej wizyty NASA.

    Tymczasem naukowcy z MPS oraz IAA planują wykorzystać nową technikę do identyfikacji aktywnych obszarów komety Churyumov-Gerasimenko, którą odwiedzi pod koniec 2014 r. lądownik Philae sondy Rosetta. Sonda Rosetta, zarządzana przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA), kieruje się od 2004 r. w stronę Marsa i pasa asteroid. Informacje uzyskane z nowo opracowanego modelu komputerowego mogłyby zostać wykorzystane do nakreślenia bezpiecznej drogi dla sondy Rosetta przez komę (warstwę gazu i pyłu okalającą rdzeń komety) i być może znalezienia miejsca lądowania dla lądownika Philae.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    9P/Tempel (lub Tempel 1) – kometa okresowa należąca do rodziny komet Jowisza. Była celem misji kosmicznej Deep Impact, mającej na celu przeprowadzenie badań naukowych tej komety. Jedno z zadań polegało na wypuszczeniu z sondy tzw. impaktora, który uderzył w jądro komety. Deep Impact (późniejsza nazwa: EPOXI) – sonda kosmiczna wystrzelona przez NASA 12 stycznia 2005 roku z kosmodromu na przylądku Canaveral, której celem było zbadanie składu jądra komety Tempel 1, a później także obserwacja jądra komety 103P/Hartley. Nigdy wcześniej tego typu misje nie były prowadzone. Poprzednie misje kosmiczne do komet, takie jak Giotto i Stardust, były misjami, które przekazały jedynie zdjęcia i zbadały powierzchnię jądra komety na odległość. Misja Deep Impact jako pierwsza dokładnie przeanalizowała materiał z powierzchni komety i dlatego otrzymała duży rozgłos w mediach. Lot sondy odbywał się z prędkością 28,6 km/s i był przewidziany na 174 dni. Suisei (jap. すいせい) – japońska sonda kosmiczna, wystrzelona w 1985 jako część tzw. armady Halleya. 8 marca 1986 wykonała przelot obok komety Halleya w odległości 151 000 km. Konstrukcyjnie zbliżona do sondy Sakigake, sonda Suisei podczas misji wykonywała zdjęcia ultrafioletowe za pomocą wbudowanej kamery. W 1987 instytut ISAS postanowił skierować sondę w kierunku komety 21P/Giacobini-Zinner, największe zbliżenie do niej zaplanowano na 24 listopada 1998. Jednak 22 lutego 1991 zabrakło paliwa (hydrazyny) do dalszych korekt trajektorii sondy i spotkanie nie doszło do skutku, podobnie jak planowany przelot w odległości kilku milionów kilometrów od komety 55P/Tempel-Tuttle.


    Giotto - bezzałogowa sonda Europejskiej Agencji Kosmicznej zbudowana specjalnie do badań komety Halleya. Statek utworzył wraz ze statkami innych państw tzw. Armadę Halleya. Sondzie Giotto zawdzięczamy pierwsze w historii bezpośrednie zdjęcia jądra kometarnego. Sonda zdobyła je przelatując zaledwie 596 km od komety. Giotto był też pierwszym statkiem, który powrócił z głębokiej przestrzeni i zbliżył się do Ziemi. Kometa typu Halleya – kometa krótkookresowa należąca do grupy komet, których okres orbitalny jest dłuższy niż 20 lat a krótszy niż 200. Nazwa komet typu Halleya pochodzi od komety Halleya, najbardziej znanej komety okresowej. Komety tego typu nie pochodzą od jednego wspólnego przodka. Obecnie znamy 59 komet należących do tej grupy.

    C/2012 S1 (ISON) – kometa jednopojawieniowa poruszająca się po bardzo wydłużonej orbicie. Należała do tzw. komet muskających Słońce. Pojawieniu się komety na niebie towarzyszyła szeroka kampania obserwacyjna i duże zainteresowanie mediów. 28 listopada 2013, podczas przejścia przez peryhelium, jądro komety uległo rozpadowi. Kometa rodziny Jowisza – kometa krótkookresowa należąca do rodziny komet pozostających pod silnym wpływem grawitacji Jowisza. W swoim ruchu orbitalnym komety rodziny Jowisza poruszają się pomiędzy Słońcem a Jowiszem. Komety te nie pochodzą z rozpadu jednej większej komety, lecz na ich obecny kształt orbit miał wpływ Jowisz.

    Warkocz kometarny – strumień gazów i pyłu wydobywający się z komety pod wpływem oddziaływania wiatru słonecznego. Z uwagi na różnorodność wydobywających się z komety substancji, posiada ona dwa odrębne warkocze - gazowy oraz pyłowy, z których każdy skierowany jest w innym kierunku. Komety 2004-2006 – trzeci album muzyczny zespołu Komety, wydany w 2006 roku przez wytwórnię Jimmy Jazz Records. Na płycie znajdują się utwory wcześniej publikowane wyłącznie na różnych składankach, utwory wcześniej niepublikowane oraz piosenki nowe, napisane specjalnie na tę płytę. CD zawiera dodatek multimedialny w postaci teledysków.

    Armada Halleya (ang. Halley Armada) – seria sond kosmicznych których celem był przelot i zbadanie komety Halleya. Cechą tych sond jest wspólny czas przelotu obok komety.

    Komety muskające Słońce (ang. Sungrazing comet) – komety, które przechodząc przez punkt przysłoneczny swojej orbity, przechodzą ekstremalnie blisko powierzchni Słońca. Podczas takich spotkań może dojść do rozpadu tych komet, bądź mogą one ulec destrukcji w koronie słonecznej.


    C/2009 O1 – kometa jednopojawieniowa odkryta przez Michała Kusiaka na zdjęciach pochodzących z koronografów SECCHI COR 2 zamieszczonych na pokładzie sond kosmicznych STEREO. Zarejestrowana została na zdjęciach z 18 lipca 2009 roku. Przynależy do grupy komet Kreutza. Kometa nie została zaobserwowana przez sondę SOHO z powodu kilkudniowej przerwy w transmisji i wykonywaniu zdjęć (poświęconej na manewry orbitalne). Dane pochodzące z sond STEREO publikowane są z 2-3 dniowym opóźnieniem, stąd odkrycie dokonane zostało 21 lipca 2009. Sakigake (MS-T5) – pierwsza japońska testowa sonda kosmiczna, pierwszy japoński pojazd kosmiczny, który opuścił pole grawitacyjne Ziemi. Pojazd stał się jedną z sond wchodzących w skład tzw. armady Halleya (wraz z bliźniaczą sondą Suisei, francusko-radzieckimi sondami Wega, należącą do ESA sondą Giotto i obsługiwaną przez NASA sondą International Cometary Explorer wykonał w 1986 przelot obok komety Halleya). Największe zbliżenie Sakigake do komety nastąpiło 11 marca 1986 o 04:18 UTC w odległości 6,99 miliona km.

    Dodano: 29.04.2010. 20:12  


    Najnowsze